Otwórz menu główne
Strój górali zagórzańskich

Zagórzanie (górale zagórzańscy) – góralska grupa etnograficzna ludności polskiej zamieszkująca część Beskidu Wyspowego i północną stronę Gorców. Stolicą regionu zagórzańskiego jest miasto Mszana Dolna. Zagórzanie posiadają własny folklor, bogatą tradycję, strój oraz gwarę.

Mapa terenów zamieszkałych przez Zagórzan

Spis treści

Zasięg terytorialnyEdytuj

Zagórzanie zamieszkują północną stronę Gorców i w część sąsiadującego z nimi Beskidu Wyspowego. Od południa graniczą z Podhalanami, od północnego wschodu z Lachami Limanowskimi, od południowego wschodu z Góralami Białymi, natomiast na północnym zachodzie z Kliszczakami.

Ważniejsze miejscowości zagórzańskieEdytuj

Ważniejsze góry na terenie zagórzanEdytuj

Strój ludowyEdytuj

Strój męski składał się z tzw. hazuki, uszytej z sukna samodziałowego czarnego lub brązowego, sukiennych białych spodni oraz krótkiego białego serdaka ze skór owczych bez rękawów, wkładanego na koszulę (spinaną niegdyś mosiężną spinką) i pod hazukę. Spodnie miały dwa przypory, zdobione parzenicą w kolorze czerwonym i niebieskim. Na nogi wkładano kierpce przytrzymywane skórzanymi rzemieniami. Gdy wychodzili na zewnątrz ubierali na siebie kożuchy z owczej skóry (kubraki) aby ochronić się przed zimnem. Głowę okrywał filcowy kłobuk[1].

Kobiety nosiły białe spódnice zdobione wzorami. Plecy okrywała tzw. łoktuszka, a głowę mężatek czepiec. Zamożne gospodynie miały spódnice i zapaski z wełny i jedwabiu. Na nogi wkładały kierpce, zaś od święta buty z miękkimi cholewami[1].

FolklorEdytuj

Folklor zagórzański zachował się stosunkowo słabo do dzisiejszych czasów, ulegając wpływom z sąsiedniego Podhala czy też Lachów.

Tradycyjna muzyka zagórzańska ma wiele wspólnego z muzyką wszystkich górali karpackich ( min. obecność tzw. skali góralskiej ). Od zawsze wykonywana była w składzie: skrzypce-prym, skrzypce-sekund oraz basy .W nielicznych już tradycyjnych melodiach zagórzańskich dominują durowe, wysokie brzmienia. Zachowały się jeszcze żywiołowe melodie pasterskie. Tradycyjna muzyka tego regionu, najbardziej autentyczna i prawdziwa, po dzień dzisiejszy grywana jest przez starszych mieszkańców regionu.

W zapomnienie odeszły tradycyjne instrumenty pasterskie, takie jak: fujarki, piszczałki i dudy. Podobnie w szczątkowym stanie zachowały się tańce pasterskie i solowe. Lepiej zachowały się tańce „od Lachów” takie jak np. polki. Na terenie zagórzan czasami tańczone były tańce zapożyczone z Podhala (cyfrowany, zbójnicki).

Zagórzańskie zespoły folklorystyczneEdytuj

  • Zespół Regionalny „Kasinianie – Zagórzanie”[2]
  • Zagórzański Zespół Folklorystyczny „Dolina Mszanki”[3]
  • Zespół Folklorystyczny „Porębiański Ród”[4]

PrzypisyEdytuj

  1. a b Marian Długosz, Zagórzanie, wrotamalopolski.pl, 3 września 2004 [dostęp 2013-11-10] [zarchiwizowane z adresu 2013-11-10].
  2. Elżbieta Ciężadlik, Zespół Regionalny „Kasinianie – Zagórzanie” z Kasiny Wielkiej, mszana.pl [dostęp 2018-10-12].
  3. Zagórzański Zespół Folklorystyczny „Dolina Mszanki”, dolinamszanki.pl [dostęp 2018-10-12].
  4. Zespół Folklorystyczny „Porębiański Ród”, porebianskirod.cba.pl [dostęp 2018-10-12].

Linki zewnętrzneEdytuj