Otwórz menu główne

Zagórzany (powiat gorlicki)

wieś w województwie małopolskim
Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.

Zagórzanywieś w Polsce położona (263 m n.p.m.) w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Gorlice. Leży nad potokiem Moszczanka.

Zagórzany
Kościół parafialny
Kościół parafialny
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat gorlicki
Gmina Gorlice
Liczba ludności (2013) 2404[1]
Strefa numeracyjna 18
Kod pocztowy 38-333[2]
Tablice rejestracyjne KGR
SIMC 0425952
Położenie na mapie gminy wiejskiej Gorlice
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Gorlice
Zagórzany
Zagórzany
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zagórzany
Zagórzany
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Zagórzany
Zagórzany
Położenie na mapie powiatu gorlickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu gorlickiego
Zagórzany
Zagórzany
Ziemia49°41′57″N 21°09′26″E/49,699167 21,157222
Grobowiec Skrzyńskich
Pałac w Zagórzanach
Cmentarz wojenny nr 125

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa nowosądeckiego.

Spis treści

Części wsiEdytuj

Integralne części wsi Zagórzany[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0425975 Garbacz część wsi
0425981 Góra część wsi
0425998 Nowa Wieś część wsi
0426006 Podlesie Dolne część wsi
0426012 Podlesie Górne część wsi
0426029 Stawiska część wsi

HistoriaEdytuj

Przypuszczalnie lokowana w XIII wieku, pierwsza wzmianka pochodzi z 1319. Stanowiły własność zakonu benedyktynów z klasztoru tynieckiego w powiecie bieckim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku[5]. Po kasacji dóbr klasztornych przez władze austriackie, Zagórzany zostały zakupione przez Wielopolskich z Kobylanki, następnie drogą koligacji rodzinnych przeszły w posiadanie Skrzyńskich.

Nowy właściciel Tadeusz Skrzyński wybudował tutaj w latach 1834–1839 dwór w stylu neogotyckim według projektu arch. Franciszka Lanciego. Zamek został odnowiony w roku 1900, a w latach 1928–1929 rozbudowany (według projektu Juliusza Nagórskiego). W zamku Tadeusz Skrzyński założył szkołę dla zubożałych szlachcianek, w której wykładał poeta i geograf, Wincenty Pol. Tam też napisał część swoich utworów. Przebywał tu także w czasach swojej młodości i malował Artur Grottger. W czasie II wojny światowej zamek został zniszczony i zdewastowany, po 1945 wyremontowany. Od 1950 mieścił się w nim państwowy dom dziecka.

Obecnie zamek jest malowniczą opustoszałą ruiną. Wokół ruin dawny park park krajobrazowy, założony w I połowie XIX wieku, ze starym drzewostanem i romantycznym mostkiem. Otacza go zniszczone, neogotyckie ogrodzenie z bramą i kordegardą z okresu budowy zamku.

Niedaleko parku znajduje się monumentalne mauzoleum Skrzyńskich, zaprojektowane przez Mariana Teodora Talowskiego. W mauzoleum spoczywa m.in. hr. Aleksander Józef Skrzyński były właściciel majątku ziemskiego w Zagórzanach.

ZabytkiEdytuj

Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[6]

Kościół w Zagórzanach wzniesiony w 1816 r.(w miejscu starego drewnianego) murowany bez wyraźnych cech stylowych, w ostatnich czasach rozbudowany.

Osoby związane z ZagórzanamiEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. GUS. Bank Danych Lokalnych
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. GUS. Rejestr TERYT
  5. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 102.
  6. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 2018-09-30.


Linki zewnętrzneEdytuj