Otwórz menu główne

Zakład Karny Nowy Wiśnicz – polski zamknięty zakład karny dla recydywistów, położony w miejscowości Leksandrowa. Zakład podlega dyrektorowi okręgowemu Służby Więziennej w Krakowie. Posiada obecnie 435 miejsca dla penitencjariuszy, a pełni w nim służbę 144 funkcjonariuszy oraz 24 pracowników cywilnych. W zakładzie prowadzone są również oddziały:

ZK Nowy Wiśnicz
Państwo  Polska
Adres Leksandrowa
Rodzaj zakład karny
Jednostka nadrzędna OISW Kraków
Przeznaczenie ZK dla mężczyzn, recydywistów, z oddziałem półotwartym i terapeutyczno-odwykowym
Kierownictwo jednostki ppłk mgr inż. Paweł Jastrzębski
Pojemność 413 osadzonych
Data powstania 1783
Położenie na mapie gminy Nowy Wiśnicz
Mapa lokalizacyjna gminy Nowy Wiśnicz
ZK Nowy Wiśnicz
ZK Nowy Wiśnicz
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ZK Nowy Wiśnicz
ZK Nowy Wiśnicz
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
ZK Nowy Wiśnicz
ZK Nowy Wiśnicz
Położenie na mapie powiatu bocheńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bocheńskiego
ZK Nowy Wiśnicz
ZK Nowy Wiśnicz
Ziemia49°54′56″N 20°27′54″E/49,915640 20,464950
Więzienie przed 1937 rokiem

Spis treści

HistoriaEdytuj

W 1783 cesarz austriacki Józef II dekretem zlikwidował klasztor karmelitów bosych, zamieniając kompleks klasztorny na sąd karny i ciężkie więzienie, w którym kary odsiadywali przede wszystkim zwykli kryminaliści oraz tatrzańscy zbójnicy. W latach późniejszych do więzienia trafiali również więźniowie polityczni – uczestnicy organizacji narodowo-wyzwoleńczych.

W 1919 roku więzienie pozostawało pod zarządzem wojskowym. Internowano w nim jeńców wojennych. 30 czerwca tego roku minister spraw wojskowych wyznaczył więzienie jako czasowy, centralny Wojskowy Zakład Karny oraz polecił przenieść do niego wszystkich więźniów wojskowych, skazanych prawomocnymi wyrokami sądów wojskowych na karę więzienia przekraczającą dwa miesiące. Dowództwa okręgów wojskowych w porozumieniu z Dowództwem Zakładu Karnego miały przekazać więźniów w terminie do 1 sierpnia. Dowództwo Okręgu Generalnego Kraków w terminie do 15 lipca miało przenieść z więzienia jeńców wojennych, natomiast Departament Wojskowo-Prawny Ministerstwa Spraw Wojskowych miał opracować tymczasowy regulamin wewnętrzny Wojskowego Zakładu Karnego w Wiśniczu[1].

Po opanowaniu Polski przez Niemców więzienie zostało wykorzystane jako obóz do czasu założenia obozu w Auschwitz. Kościół został rozebrany, a budulec z niego wywieziony do Krzeszowic.

Osobny artykuł: Akcja Wiśnicz.

W nocy z 26 na 27 lipca 1944 została przeprowadzona, przez oddział dywersyjny I Batalionu 12 Pułku Piechoty Armii Krajowej z Placówki „Łosoś” w Lipnicy Murowanej, jedna z największych akcji na więzienie w Nowym Wiśniczu, mająca na celu jego zdobycie i uwolnienie więźniów politycznych w przeddzień ich odtransportowania do obozu w Auschwitz. W wyniku akcji więzienie zostało całkowicie opanowane. Uwolniono 128 więźniów politycznych oraz zdobyto 3 karabiny maszynowe, 5 automatów MP, około 50 karabinów, 12 pistoletów, około 200 granatów ręcznych, kilka tysięcy sztuk amunicji i inny sprzęt wojskowy. W akcji brało udział 36 żołnierzy AK, z czego tylko 6 działało jako grupa szturmowa wewnątrz więzienia. Akcją dowodził por. Józef Wieciech ps. „Tamarow”.

OsadzeniEdytuj

Z tym tematem związana jest kategoria: Więźniowie więzienia w Nowym Wiśniczu.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Dz. Rozk. MSWojsk. ↓, nr 76 z 1919 roku, poz. 2481.

Linki zewnętrzneEdytuj