Zamek Królewski na Wawelu – Państwowe Zbiory Sztuki

Zamek Królewski na Wawelu – Państwowe Zbiory Sztuki – narodowa instytucja kultury powstała w 1930, posiadająca osobowość prawną, zarejestrowana w Rejestrze Narodowych Instytucji Kultury pod numerem 21/92 oraz w Państwowym Rejestrze Muzeów pod numerem 16/98.

Zamek Królewski na Wawelu - Państwowe Zbiory Sztuki
Ilustracja
Zamek Królewski na Wawelu, Dziedziniec Arkadowy
Państwo  Polska
Miejscowość Kraków
Adres Wawel 5, 31-001 Kraków
Data założenia 1930
Dyrektor dr hab. Andrzej Betlej
Oddziały
Położenie na mapie Starego Miasta w Krakowie
Mapa lokalizacyjna Starego Miasta w Krakowie
Zamek Królewski na Wawelu - Państwowe Zbiory Sztuki
Zamek Królewski na Wawelu - Państwowe Zbiory Sztuki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zamek Królewski na Wawelu - Państwowe Zbiory Sztuki
Zamek Królewski na Wawelu - Państwowe Zbiory Sztuki
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Zamek Królewski na Wawelu - Państwowe Zbiory Sztuki
Zamek Królewski na Wawelu - Państwowe Zbiory Sztuki
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Zamek Królewski na Wawelu - Państwowe Zbiory Sztuki
Zamek Królewski na Wawelu - Państwowe Zbiory Sztuki
Ziemia50°03′16,3080″N 19°56′10,0320″E/50,054530 19,936120
Strona internetowa

Zamek Królewski na Wawelu. Historia muzeum[1]Edytuj

Osobny artykuł: Zamek Królewski na Wawelu.

Za początek muzeum Zamku Królewskiego na Wawelu można uznać rok 1882, kiedy to Jan Matejko ofiarował do muzeum, mającego powstać w królewskiej rezydencji, swój sławny obraz "Hołd pruski" (obecnie w depozycie w Muzeum Narodowym w Krakowie, w Galerii Malarstwa XIX wieku w Sukiennicach).

Zbiory "wawelianów" zaczęto tworzyć przy okazji prac konserwatorskich prowadzonych w zamku od roku 1905, po opuszczeniu królewskiego wzgórza przez wojska austriackie. Ważną rolę w kształtowaniu muzeum odegrało Kierownictwo Restauracji Zamku na Wawelu (późniejsze Kierownictwo Odnowienia Zamku Królewskiego na Wawelu) – instytucja wówczas utworzona w celu prowadzenia prac konserwatorskich w zamku wawelskim po jego wykupieniu od austro-węgierskich władz wojskowych (która działała do końca 1985). Kierownikami tej instytucji byli kolejno: Zygmunt Hendel (1905–1914), Ignacy Sowiński (1914–1916), Karol Skawiński (1916), Adolf Szyszko-Bohusz (1916–1939; 1945–1946), Bohdan Guerquin (1946–1947), Witold Minkiewicz (1947–1951), Alfred Majewski (1951–1983) i Tadeusz Szafer (1984–1985). Dzięki działalności Kierownictwa odnowiona została większość zabudowań Zamku. W 1986 zadania organizowania prac konserwatorskich przejęły Państwowe Zbiory Sztuki na Wawelu.

Gromadzenie zbiorów muzealiów kontynuowano podczas I wojny światowej. W 1930 powołano centralną instytucję muzealną: Dyrekcję Państwowych Zbiorów Sztuki, których jednym z oddziałów stał się zamek wawelski. Trzon zbiorów stanowiły i stanowią dzieła sztuki i pamiątki historyczne rewindykowane z Rosji po traktacie ryskim w roku 1921, w tym słynne arrasy króla Zygmunta Augusta i Szczerbiec, koronacyjny miecz królów polskich. Jako samodzielne muzeum Zamek Królewski na Wawelu - Państwowe Zbiory Sztuki powstało w 1945 roku. Ważnymi datami dla historii zbiorów wawelskich po II wojnie światowej był rok 1961, kiedy powróciły z Kanady na Wawel arrasy królewskie oraz rok 1994, kiedy Karolina Lanckorońska ofiarowała zachowaną część kolekcji dzieł sztuki, zgromadzoną przez jej ojca, Karola Lanckorońskiego, z wyjątkowymi dziełami malarstwa renesansowego.

Zamek prezentuje obecnie sześć stałych ekspozycji: Reprezentacyjne Komnaty Królewskie, Prywatne Apartamenty Królewskie, Skarbiec Koronny i Zbrojownia, Sztuka Wschodu, Wawel Zaginiony, trasę Ogrody Królewskie na Wawelu oraz wystawy w dwóch oddziałach - w zamku w Pieskowej Skale i dworze w Stryszowie.

Zamek Królewski na Wawelu. MisjaEdytuj

Zamek działa na podstawie statutu nadanego przez Ministra Kultury (Dz.Urz.MKiDN nr 4 poz.7 z 2000 roku). Zamek Królewski na Wawelu jest muzeum o charakterze rezydencji historycznej.

Celem Zamku jest w szczególności zachowanie zabytkowej substancji Wawelu jako najwyższej rangi pomnika historii, tradycji kulturowej i religijnej narodu polskiego oraz elementu dziedzictwa światowego, ideowe odtworzenie przeszłości Wawelu w jej wielorakich aspektach,szerokie włączenie powyższych wartości w obieg kultury narodowej.

Zamek realizuje powyższe cele poprzez gromadzenie i skuteczne ochranianie odpowiednio dobranych dzieł sztuki i pamiątek historycznych, poddawanie konserwacji swych zabytkowych budowli i zbiorów w celu utrzymania ich w możliwie najlepszym stanie, upowszechnianie w kraju i zagranicą swych zabytków i wiedzy na temat Wawelu w sposób sprzyjający pełnemu odbiorowi ich wartości, organizowanie i prowadzenie badań naukowych, prowadzenie działalności wydawniczej, edukacyjnej i informacyjnej, utrzymywanie w należytym stanie pozostających w jego zarządzie zabudowań wraz z otoczeniem i wykorzystanie ich zgodnie z przeznaczeniem.

Nazwa, wizerunek i logo Zamku są zastrzeżone w Urzędzie Patentowym RP.

Kustosze zbiorów Zamku Królewskiego na WaweluEdytuj

Dyrektorzy Zamku Królewskiego na WaweluEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Redakcja, Muzeum na Wawelu ma 80 lat, Kraków Nasze Miasto, 20 grudnia 2010 [dostęp 2019-12-31] (pol.).

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj