Zamek w Radzikach Dużych

Zamek w Radzikach Dużych – zamek rycerski położony w Radzikach Dużych, powstały na początku XV w., obecnie w stanie otwartej ruiny.

Zamek w Radzikach Dużych
Obiekt zabytkowy nr rej. 414/138 z 1.07.1958[1]
Ilustracja
Ściana budynku mieszkalnego
Państwo  Polska
Miejscowość Radziki Duże
Styl architektoniczny gotyk
Rozpoczęcie budowy 1405
Ukończenie budowy 1466
Ważniejsze przebudowy 1510
Pierwszy właściciel Andrzej Ogończyk
Położenie na mapie gminy Wąpielsk
Mapa lokalizacyjna gminy Wąpielsk
Zamek w Radzikach Dużych
Zamek w Radzikach Dużych
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zamek w Radzikach Dużych
Zamek w Radzikach Dużych
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Zamek w Radzikach Dużych
Zamek w Radzikach Dużych
Położenie na mapie powiatu rypińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu rypińskiego
Zamek w Radzikach Dużych
Zamek w Radzikach Dużych
Ziemia53°09′57,74″N 19°16′43,58″E/53,166039 19,278772

HistoriaEdytuj

Zamek zbudował przypuszczalnie kasztelan dobrzyński Andrzej Ogończyk w la­tach 1380-1384. Być może jednak zamek zbudowano po 1405, czyli okres po zawarciu pokoju w Raciążku lub po roku 1413, gdy w spad­ku po oj­cu Mi­ko­ła­ju z Ku­tna wieś wraz z przy­le­gły­mi do­bra­mi o­trzy­mał cho­rą­ży Ja­kusz O­goń­czyk[2]. Od początku należał jednak do rodu Ogończyków, którzy z czasem zaczęli używać nazwiska Radzikowski. Zamek przebudowany został przez Mikołaja Radzikowskiego w 1510 roku. Po śmierci jego syna Jana Radzikowskiego posiadłość o­dzie­dzi­czy­ła jego sio­stra Ma­łgo­rza­ta, od 1513 żo­na Pio­tra Plec­kie­go he­rbu Doliwa z Dą­bro­wy. W 1564 ro­ku ja­ko wła­ści­ciel Ra­dzik wy­stę­pu­je syn Pio­tra Pleckiego i Mał­go­rza­ty Radzikowskiej, Sta­ni­sław Ple­cki. Jego córka Barbara wniosła zamek wraz z okolicznymi dobrami do majątku swojego męża Walentego Kuczyńskiego. Później zamek przeszedł w ręce Roliczów Tarnowskich. W czasie wojen szwedzkich w połowie XVII wieku zamek uległ zniszczeniu. Około 1770 roku został opuszczony[2].

ArchitekturaEdytuj

Zamek został zbudowany na planie kwadratu o boku około 29 metrów z domem mieszkalnym wzdłuż jednego z boków i wysuniętą bramą znajdującą się po przeciwnej stronie. Do budowy użyto cegły i kamienia polnego. Dom mieszkalny miał piętro i przylegał do północno-wschodniej ściany oraz muru obwodowego, tworzącego dziedziniec. Dom ten był podpiwniczony i był podzielony na trzy pomieszczenia podobnej wielkości. Obecnie jest on najlepiej zachowanym elementem budowli. Naprzeciwko domu zamkowego znajdował się wysunięty przed lico murów budynek z bramą wjazdową. W ścianie północno-zachodniej były dwie przyziemne wnęki ze strzelnicami przystosowanymi do broni palnej, zamurowanymi już w XVI wieku. Na fragmentach murów dostrzegalne są fragmenty typowej dla gotyku dekoracji z cegły zendrówki ułożonej w romby.

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Mirosław Krajewski: Ziemia Dobrzyńska : Zeszyty Historyczne Dobrzyńskiego Oddziału WTN, VI. Rypin: Dobrzyński Oddział Włocławskiego Towarzystwa Naukowego w Rypinie, 1999, s. 37-38.Sprawdź autora:1.
  • Leszek Kajzer, Stanisław Kołodziejski, Jan Salm, Leksykon zamków w Polsce, Warszawa 2003
  • Leszek Kajzer (red.), Zamek w Radzikach na ziemi dobrzyńskiej, Rypin 2009
  • Marian Arszyński, Zamek w Radzikach Dużych. Dokumentacja naukowa. PKZ Toruń 1956