Zanokcica skalna

Zanokcica skalna (Asplenium trichomanes L.) – gatunek należący do rodziny zanokcicowatych. Występuje w Europie, Azji, Afryce, Australii, Nowej Zelandii i Ameryce Północnej[4]. W Polsce częsta na południowym niżu i w górach.

Zanokcica skalna
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada telomowe
Gromada naczyniowe
Klasa paprocie
Podklasa paprotkowe
Rząd paprotkowce
Rodzina zanokcicowate
Rodzaj zanokcica
Gatunek zanokcica skalna
Nazwa systematyczna
Asplenium trichomanes L.
Sp. Pl.: 1080 (1753)[3]
Synonimy
  • Athyrium trichomanes (L.) Shafer
  • Chamaefilix trichomanes (L.) Farw.[3]

MorfologiaEdytuj

 
Pokrój
Pokrój
Roślina trwała o wysokości od 15 do 20 cm[5].
Liście
Podłużnie jajowate, pojedynczo pierzaste, o odcinkach siedzących lub prawie siedzących, o ogonkach u nasady kłącza błyszcząco czerwonawych, o osi wraz z najwyższą częścią ogonka zielonych. Odcinki liściowe na krótkich, cienkich ogonkach.

Biologia i ekologiaEdytuj

Zarodnikuje od lipca do sierpnia. Rośnie w szczelinach zacienionych skał. Gatunek charakterystyczny klasy Asplenietea rupestria[6]. Liczba chromosomów 2n = 72[7].

ZastosowanieEdytuj

Ziele zanokcicy skalnej (Herba Adianthi rubri) zawiera rzadki aminokwas N-acetylornitynę. Było ono stosowane w medycynie naturalnej jako środek wykrztuśny.

PrzypisyEdytuj

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-02-28] (ang.).
  2. The Pteridophyte Phylogeny Group, A community-derived classification for extant lycophytes and ferns, „Journal of Systematics and Evolution”, 54 (6), 2016, s. 563–603, DOI10.1111/jse.12229.
  3. a b Asplenium trichomanes L.. W: Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2020-12-28].
  4. Asplenium trichomanes na Germplasm Resources Information Network (GRIN) [dostęp 2014-01-24].
  5. F. Činčura, V. Feráková, J. Májovský, L. Šomšak, J. Záborský: Pospolite rośliny środkowej Europy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1990, s. 70. ISBN 83-09-01473-2.
  6. Władysław Matuszkiewicz, Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, ISBN 83-01-13520-4, OCLC 749271059.
  7. Asplenium trichomanes na Flora of China [dostęp 2014-01-24].

BibliografiaEdytuj

  • Bolesław Broda, Jakub Mowszowicz: Przewodnik do oznaczania roślin leczniczych, trujących i użytkowych. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1973.