Zasław (Ukraina)

Miasto na Ukrainie w obwodzie chmielnickim
Ten artykuł dotyczy miasta na Ukrainie. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Zasław (ukr. Ізяслав, Iziasław) – miasto na Ukrainie w obwodzie chmielnickim nad rzeką Horyń, siedziba władz rejonu zasławskiego. Jedno z najstarszych miast na Wołyniu, dawna rezydencja Ostrogskich-Zasławskich, w 2016 roku liczyło 17 tys. mieszkańców[1].

Zasław
Ізяслав
Ilustracja
Widok na Nowe miasto
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Ukraina
Obwód chmielnicki
Rejon zasławski
Prawa miejskie 1583
Powierzchnia 23,91 km²
Populacja (2016)
• liczba ludności

17 002
Nr kierunkowy +380 3852
Kod pocztowy od 30300 do 30309
Tablice rejestracyjne BX
Położenie na mapie obwodu chmielnickiego
Mapa konturowa obwodu chmielnickiego, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Zasław”
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa konturowa Ukrainy, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Zasław”
Ziemia50°07′N 26°48′E/50,116667 26,800000
Strona internetowa
Portal Ukraina

Prywatne miasto szlacheckie położone było w XVI wieku w województwie wołyńskim[2].

HistoriaEdytuj

 
Stare Miasto ok. 1910 r.

Zasław został założony w XII wieku przez księcia kijowskiego Izjasława II, który nazwał nowy gródek Izjasławiem[3]. Pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z 1386 roku[3], od którego to czasu władali tu Ostrogscy, Zasławscy i Sanguszkowie. Już wtedy było to miasto obszerne (o czym świadczą resztki wałów obronnych), jakkolwiek prawa miejskie otrzymało dopiero w roku 1583[3]. W 1491 wojska polsko-litewskie rozbiły tu siły tatarskie.

Miasto wielokrotnie padało ofiarą najazdów tatarskich, a w roku 1649 zdobył je Bohdan Chmielnicki[3]. Połowa zabudowy padła wówczas pastwą pożaru[3], prochy książąt zostały wyrzucone z grobów, kościoły zburzone, a synagoga zmieniła się w stajnię. Z Kozakami, a następnie ze Szwedami walczył Dominik Zasławski, nieudolny regimentarz spod Piławiec, którego Chmielnicki nazywał pogardliwie „Pierzyną”, a który odzyskał dobrą sławę w czasie bitwy pod Beresteczkiem.

Pod rozbiorami siedziba gminy Zasław(ukr.) w powiecie zasławskim guberni wołyńskiej.

Po Zasławskich miasto dostało się Sanguszkom, którzy rezydowali na Nowym Zamku aż do rewolucji październikowej[3]. Od 1907 miasto stanowiło część ordynacji zasławskiej. W 1920 Zasław i okolice były areną starć w wojnie polsko-bolszewickiej. Na mocy postanowień traktatu ryskiego Zasław wraz ze wschodnim Wołyniem znalazł się w granicach ZSRR.

 
Panorama Zasławia na drzeworycie Józefy Kleczeńskiej (1882)

ZabytkiEdytuj

  • Zamek Staromiejski z 1456 r. nad Horyniem przez Jurija Wasiljewicza Ostrogoskiego, piętrowy, kryty dachem mansardowym. Od frontu portyk z kolumnanmi podtrzymującymi kopułę[4]
  • Zamek Nowomiejski z XVI wieku
  • Pałac Sanguszków[5] z lat 1754–1770, obecnie w ruinie
  • Kaplica pałacowa, obecnie w ruinie
  • Kościόł farny św. Jana Chrzciciela z 1599 r.
  • Kościół św. Józefa Oblubieńca i klasztor oo. Misjonarzy z lat 1747–1755
  • Kościół św. Michała i klasztor oo. Bernardynów fundacji księcia Janusza Zasławskiego zbudowany według projektu J. Madlena. w latach 1602–1630. Pierwszy klasztor uszkodzony w 1648 Kozacy Chmielnickiego. Рrzywrócone w latach 1727–1744. Obecnie w klasztorze znajduje się więzienie
  • Synagoga wielka z XVI wieku
  • Synagoga nowomiejska z XVIII wieku
  • Sukiennice z XVII wieku.

VariaEdytuj

Z kolekcji Sanguszków w tutejszym zamku pochodzi obraz tzw. kopia podhorecka Tomasza Dolabelli Przyjęcie Szujskich w Sali Senatu w 1611 r.

Osoby związane z miastemEdytuj

Współpraca międzynarodowaEdytuj

Miasta i gminy partnerskie:

PrzypisyEdytuj

  1. http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2016/zb/06/zb_chnnu2016pdf.zip
  2. Zenon Guldon, Jacek Wijaczka, Skupiska i gminy żydowskie w Polsce do końca XVI wieku, w: Czasy Nowożytne, 21, 2008, s. 164.
  3. a b c d e f Antoni Urbański. Kresowe siedziby polskie, które uległy zagładzie: Zasław. „Tygodnik Ilustrowany”. 18, s. 355, 3 maja 1928. Warszawa: Gebethner i Wolff. 
  4. Antoni Urbański: Podzwonne na zgliszczach Litwy i Rusi (II cz. książki Memento kresowe). Warszawa: 1928, s. 71.
  5. Zasław. [dostęp 14.9.13].
  6. Підписано угоду про співпрацю між Заславщиною і польською Островеччиною.

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj