Zasłonak żółtozłoty

Zasłonak żółtozłoty (Cortinarius triumphans Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny zasłonakowatych (Cortinariaceae)[1].

Zasłonak żółtozłoty
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd gołąbkowce
Rodzina zasłonakowate
Rodzaj zasłonak
Gatunek zasłonak żółtozłoty
Nazwa systematyczna
Cortinarius triumphans Fr.
Epicr. syst. mycol. (Upsaliae): 256 (1838) [1836-1838]
Ilustracja
Corts 008.jpg

Systematyka i nazewnictwoEdytuj

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cortinarius, Cortinariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Synonimy[2]:

  • Cortinarius crocolitus Quél. 1879
  • Cortinarius triumphans f. spectabilis Reumaux 2000
  • Cortinarius triumphans Fr. 1838f. triumphans

Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r., Andrzej Nespiak w 1981 r. opisywał ten gatunek pod nazwą zasłonak trójkrotny[3].

MorfologiaEdytuj

Kapelusz

Średnica 5–12 cm, za młodu półkulisty, potem łukowaty, w końcu płaski z tępym garbem. W stanie suchym matowy, w stanie wilgotnym śliski i błyszczący. Powierzchnia o barwie od żółtej do żółtoochrowej, na środku pomarańczowobrązowa, włóknistołuskowata. Czasami brzeg bywa połączony z trzonem białą zasnówką[4].

Blaszki

Przyrośnięte, wąskie, brzuchate, początkowo kredowobiałe z lekko różowofioletowym odcieniem, potem żółtoochrowe w końcu ochrowobrązowe[4].

Trzon

Wysokość 6–14 cm, grubość 12–15 mm, maczugowaty, nieco ukorzeniony, pełny. Powierzchnia biaława z resztkami ochrowożółtej do ochrowobrązowej osłony, zazwyczaj w postaci kilku stref pierścieniowych[4].

Miąższ

Mięsisty, białawy, o niewyraźnym zapachu i smaku[4].

Zarodniki

Elipsoidalne do amygdaloidalnych, o rozmiarach 10–12,5 × 5,5–7μm, nieamyloidalne[5].

Występowanie i siedliskoEdytuj

Znane są jego stanowiska w Europie, północnej części Ameryki Północnej oraz w Japonii. W Europie jest szeroko rozprzestrzeniony, nie podano jego stanowisk tylko w Europie Wschodniej i Południowo-wschodniej[6]. W piśmiennictwie naukowym na terenie Polski do 2003 r. podano 4 stanowiska[3]. Aktualne stanowiska tego gatunku w Polsce podaje internetowy atlas grzybów[7]. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status E – gatunek wymierający[8].

Rośnie w lasach liściastych i mieszanych, na kwaśnych glebach, zawsze pod brzozami[4].

Grzyb niejadalny[4].

Gatunki podobneEdytuj

Zasłonak torfowy (Cortinarius saginus). Odróżnia się ciemniejszym, pomarańczowobrązowym kapeluszem i miejscem występowania – w górskich lasach iglastych[4]. Zasłonak błękitnoblaszkowy (Cortinarius delibutus) ma podobny kapelusz, ale blaszki za młodu niebieskawofioletowe[5].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Index Fungorum (ang.). [dostęp 2018-01-19].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2018-01-22].
  3. a b Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e f g Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. a b Firstnature. Cortinarius triumphans Fr. – Birch Webcap. [dostęp 2018-01-23].
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2018-01-19].
  7. Aktualne stanowiska Cortinarius triumphans w Polsce. [dostęp 2018-01-23].
  8. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.