Otwórz menu główne

1R – typ wagonów cystern produkowanych w latach 1946–1947 przez fabrykę wagonów Zastal w Zielonej Górze przede wszystkim dla Polskich Kolei Państwowych.

1R (34W, 39W, 44W, 45W)
R, Rh, Uh, 0005
cysterna
Producent Polska Zastal, Zielona Góra
Lata budowy 1946–1947
Wymiary
Długość całkowita 8800 mm
Wysokość całkowita 3670 mm
Masa własna 9150 kg
Podwozie
Rozstaw osi 4500 mm
Średnica kół 1000 mm
Nadwozie i załadunek
Długość zbiornika 6100 mm
Średnica zbiornika 2288 mm
Pojemność zbiornika 24 m³
Granica obciążenia 22,85 t
Rozładunek dolny
Konstrukcja
Hamulec Hik-G lub W-G SAB
lub przelotowy przewód gł.
Prędkość maksymalna 80 km/h
Portal Portal Transport szynowy

ProdukcjaEdytuj

Uruchomienie produkcji seryjnej węglarek na przełomie lat 1945/1946 umożliwiło rozpoczęcie budowy innych rodzajów wagonów towarowych na ich bazie — w pierwszej kolejności dwuosiowych cystern do przewozu benzyny i benzolu. Opisywanym cysternom nadano nazwę 34W, a w późniejszym czasie 1R.

W 1945 roku poznańskie biuro konstrukcyjne dokonało adaptacji dokumentacji znormalizowanej niemieckiej cysterny (Uerdingen).

KonstrukcjaEdytuj

Cechą charakterystyczną wagonu była całkowicie spawana samonośna konstrukcja, ze stalowym zbiornikiem wykonanym z blach o grubości 6 mm (walczak) i 9 mm (dennice), trwale połączonym z ostoją pojazdu. Zastosowano typową armaturę hamulcową z zaworem dennym, trójnikiem i zaworami bocznymi o średnicy 100 mm.

EksportEdytuj

Pierwsze 7 egzemplarzy wagonu 1R, jeszcze z hamulcem Hik, Zastal wykonał w lipcu 1946 roku (były to pierwsze cysterny wyprodukowane w Polsce po wojnie). W latach 1947–1949 zostały one dostarczone jeszcze na eksport do Belgii, Holandii oraz Albanii.

OdmianyEdytuj

Opracowano również inne odmiany konstrukcyjne:

  • wagon bez hamulca pneumatycznego (tylko przelotowy przewód główny) – 39W;
  • wagon do przewozu smoły z izolacją termiczną i ogrzewaniem parowym, z hamulcem pneumatycznym – 44W;
  • wagon do przewozu smoły z izolacją termiczną i ogrzewaniem parowym, bez układu hamulcowego – 45W.

WycofanieEdytuj

Wagony wycofano z eksploatacji w latach 80., aczkolwiek niektóre nadal wykorzystywane były w celach gospodarczych.

BibliografiaEdytuj