Zawadówka (gmina Chełm)

wieś w województwie lubelskim, powiecie chełmskim, gminie Chełm
Ten artykuł dotyczy wsi w gminie Chełm. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.

Zawadówkawieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Chełm[3][4].

Zawadówka
wieś
Ilustracja
Młyn wodny
Państwo  Polska
Województwo  lubelskie
Powiat chełmski
Gmina Chełm
Liczba ludności (2011) 427[1]
Strefa numeracyjna 82
Kod pocztowy 22-100[2]
Tablice rejestracyjne LCH
SIMC 0101847
Położenie na mapie gminy wiejskiej Chełm
Mapa konturowa gminy wiejskiej Chełm, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Zawadówka”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Zawadówka”
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa konturowa województwa lubelskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Zawadówka”
Położenie na mapie powiatu chełmskiego
Mapa konturowa powiatu chełmskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Zawadówka”
Ziemia51°07′57″N 23°24′18″E/51,132500 23,405000

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa chełmskiego. Miejscowość na pograniczu Chełma i Gminy Chełm, zamieszkana w 2000 r. przez 386 osób i złożona z 99 gospodarstw[5]. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 427 mieszkańców[1] i była dziewiątą co do wielkości miejscowością gminy Chełm.

Części wsiEdytuj

Integralne części wsi Zawadówka[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0105791 Rudka część wsi

WspółczesnośćEdytuj

Główne drogi we wsi są wyasfaltowane, biegnie przez nią linia kolejowa. Do wsi kursują autobusy komunikacji miejskiej (CLA). Przystanek Piwna/pętla 02 obsługuje jedynie linię nr 12. W miejscowości znajdują się: świetlica wiejska, dwa sklepy, dwa place zabaw oraz dwa boiska do gry w piłkę nożną i jedno do siatkówki. Dawniej poszczególne części wsi nazywano: Subowice, Garbki i Kątki[5]. Miejscowość należy do parafii pw. Rozesłania św. Apostołów w Chełmie. Od zachodu do miejscowości przylega utworzony w 2004 r. rezerwat torfowiskowy Torfowisko Sobowice.

HistoriaEdytuj

Wieś wymieniana w źródłach historycznych od XVI w., jako folwark związany z parafią pw. Rozesłania Świętych Apostołów w Chełmie. W 1580 r. wieś istniała jako „Zawadowce” (Завадовце). Nazwa w obecnym brzmieniu pojawia się od 1796 r.[6] W 1653 r. istniał tam stary, okopany dwór, datowany na XIV w., a w budowie był wtedy nowy folwark, który po 1672 r. należał do parafii Rozesłania Apostołów w Chełmie[5]. W latach 1751-1772 miejscowa ludność unicka należała do parafii pw. św. Mikołaja w Chełmie, a następnie (1797-1855) do chełmskiego soboru katedralnego[5]. W 1827 r. Zawadówka liczyła 14 domów i 94 mieszkańców. Był to wtedy dalej majątek duchowny[7]. W 1864 r. powstała na terenie wsi kolonia niemiecka. W źródłach z XIX w. Zawadówkę opisano jako wieś w powiecie chełmskim, gminie Krzywiczki, parafii Chełm. W latach 70. XIX w. wieś przecięła nowa wybudowana Kolej Nadwiślańska. Według ówczesnych obliczeń miejscowość znajdowała się 3 wiorsty od stacji w Chełmie (około 3200 m)[7].

W 1916 r. Zawadówkę zamieszkiwały 242 osoby, w tym 8 Żydów. Należała ona wtedy do gminy Krzywiczki[5]. W 1954 r. państwo przejęło na własność 3 ha ziemi po osobach przesiedlonych do ZSRR w 1945 r.[5]

Urodził się tu Mieczysław Smalmajor ludowego Wojska Polskiego.

ZabytkiEdytuj

W Zawadówce zachowały się: murowany młyn wodny z 1920 r. (zbudowany z cegły i kredy), zagroda z drewnianym domem i stodołą z 1927 r., spichlerz drewniany z 1928 r. oraz pięć drewnianych domów, w tym jeden z 1890 r.[5]

PrzypisyEdytuj

  1. a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1590 [dostęp 2020-12-22] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. a b TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 23.04.2015].
  4. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. a b c d e f g Andrzej Wawryniuk: Leksykon miejscowości powiatu chełmskiego. Chełm: Starostwo Powiatowe w Chełmie, 2002, s. 477. ISBN 83-916380-0-6.
  6. Czopek 1988 ↓, s. 204.
  7. a b Zawadówka 1(2), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIV: Worowo – Żyżyn, Warszawa 1895, s. 478.

BibliografiaEdytuj