Otwórz menu główne

Zawonia (województwo dolnośląskie)

wieś w województwie dolnośląskim

Zawonia (niem. Schawoine) — wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Zawonia.

Zawonia
Kościół ewangelicki
Kościół ewangelicki
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat trzebnicki
Gmina Zawonia
Liczba ludności (III 2011) 1174[1]
Strefa numeracyjna (+48) 71
Kod pocztowy 55-106
Tablice rejestracyjne DTR
SIMC 0883880
Położenie na mapie gminy Zawonia
Mapa lokalizacyjna gminy Zawonia
Zawonia
Zawonia
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zawonia
Zawonia
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Zawonia
Zawonia
Położenie na mapie powiatu trzebnickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu trzebnickiego
Zawonia
Zawonia
Ziemia51°18′56″N 17°11′57″E/51,315556 17,199167

Zawonia uzyskała lokację miejską w 1252 roku, zdegradowana przed 1293 roku[2].

Spis treści

Podział administracyjnyEdytuj

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa wrocławskiego. Miejscowość jest siedzibą gminy wiejskiej Zawonia.

RekreacjaEdytuj

Z racji swojej niewielkiej odległości od Wrocławia i stosunkowo spokojnej okolicy Zawonia jest często odwiedzana przez mieszkańców Wrocławia w celach wypoczynkowych. Znajduje się tutaj basen (czynny tylko w okresie wakacyjnym), nowoczesna sala widowiskowa, siłownia i wiele innych obiektów tworzących wypoczynkowy charakter miejscowości.

DemografiaEdytuj

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 1174 mieszkańców[1]. Jest największą miejscowością gminy Zawonia.

NazwaEdytuj

W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizownej formie Zawon.[3][4]

W spisanym, około 1300 roku, średniowiecznym łacińskim utworze opisującym żywot świętej Jadwigi Vita Sanctae Hedwigis wieś wymieniana jest w zlatynizowanej formie Sauon w notce dotyczącej Bogusława z Sawony - "Boguslaus de Sauon".[5]

W okresie hitlerowskiego reżimu w latach 1936-1945 nazwę miejscowości zmieniono na całkowicie niemiecką Blűchertal[6].

HistoriaEdytuj

27 lutego 1874 utworzono Amtsbezirks Schawoine dystrykt - powiat Zawonia przemianowany 11 lutego 1936 na Amtsbezirk Blüchertal obejmujący wsie: Zawonia, Tarnowiec, Cielętniki, Niedary, Grochowa, Pfaffenmühle i majątek ziemski Tarnowiec. Administratorem nowo utworzonego powiatu zostaje właściciel ziemski Hempe[7]. W 1976 roku odsłonięto obelisk upamiętniający fakt stacjonowania tu na przełomie marca i kwietnia 1945 roku 2 Dywizji Artylerii[8].

ZabytkiEdytuj

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[9]:

  • kościół rzymsko-katolicki parafialny pw. św. Jadwigi, z 1689 r., w początku XX w., jednonawowy, murowany; należący do dekanatu Trzebnica. Powstał u schyłku XVII w. zastępując świątynię z XVI w. Zbudowany w stylu barokowym. Aktualny wystrój świątyni pochodzi w większości z XVIII w.
  • kościół ewangelicki, dawniej magazyn, z 1800 r., 1936 r.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 86-87.
  3. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online
  4. H. Markgraf, J. W. Schulte, "Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis", Breslau 1889
  5. "Monumenta Poloniae Historica", Tom IV, Akademia Umiejętności w Krakowie, Lwów 1884, "Vita Sanctae Hedwigis", str. 537.
  6. Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Trebnitz
  7. Amtsbezirk Blüchertal, territorial.de [dostęp 2017-11-27].
  8. Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa ”Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939- 1945", Sport i Turystyka 1988, ​ISBN 83-217-2709-3​, str. 803
  9. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 179. [dostęp 18.10.2012].

BibliografiaEdytuj

  • Czesław Cetwiński, Zabytki architektury w województwie wrocławskim, Wyd. Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu, 1987.