Otwórz menu główne

Zbigniew Bieńkowski

polski poeta, krytyk literacki, eseista i tłumacz

Zbigniew Bieńkowski (ur. 31 sierpnia 1913 w Warszawie, zm. 23 lutego 1994 tamże) – polski poeta, krytyk literacki, eseista, tłumacz. Brat Witolda Bieńkowskiego.

Zbigniew Bieńkowski
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 31 sierpnia 1913
Warszawa
Data i miejsce śmierci 23 lutego 1994
Warszawa
Narodowość polska
Dziedzina sztuki literatura
Muzeum artysty Trzy poematy,
Sprawa wyobraźni
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski[1]
Nagrody

nagroda PEN Clubu za przekłady z lit. franc. (1964), nagroda I stopnia w dziale Radia Komisji ds. Radia i Telewizji (1981), nagroda Literatury na Świecie (1981, za rok 1980)

Grób Zbigniewa Bieńskowskiego na Cmentarzu wojskowym na Powązkach

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Szkołę średnią (Gimnazjum XX Marianów na Bielanach pod Warszawą) ukończył w 1931, studiował w latach 1932–1939 prawo oraz romanistykę (Wydział Prawa i Wydział Humanistyczny) na Uniwersytecie Warszawskim; na paryskiej Sorbonie w latach 1938–1939. W 1938 wyjechał do Paryża na roczne stypendium Instytutu Francuskiego, gdzie zawarł znajomość m.in. z Janem Brzękowskim, a dzięki niemu z poetami francuskiej Awangardy (znaczący wpływ na twórczość poety wywarły przede wszystkim kontakty z Paulem Éluardem, Jules’em Supervielle’em). W 1939 wyjechał do Włoch, a stamtąd do ówczesnej Jugosławii, tam zastał go wybuch drugiej wojny światowej. W latach okupacji przebywał w Polsce. Był żołnierzem warszawskiej Armii Krajowej, uczestniczył w powstaniu warszawskim.

Po wojnie pracował w redakcji „Rzeczpospolitej”, następnie w tygodniku „Odrodzenie” i miesięczniku „Twórczość”. W latach 1966–1972 był członkiem polskiego PEN Clubu. Mąż Gety Bieńkowskiej, z którą miał syna Andrzeja Bieńkowskiego, mąż Wiery Anisimow, tłumaczki, mąż poetki, Małgorzaty Hillar, z którą miał syna Dawida Bieńkowskiego. Później związał się z poetką Adrianą Szymańskąnie mieli ślubu[potrzebny przypis], gdyż Małgorzata Hillar nigdy nie zgodziła się na rozwód, a zmarła później niż Zbigniew Bieńkowski. Ze związku z Szymańską miał córkę Katarzynę Bieńkowską, tłumaczkę i poetkę.

Autorzy, na których skupiał się jako tłumacz to: Charles Baudelaire, Victor Hugo, Michaił Lermontow, Saint-John Perse, Paul Éluard, Jules Supervielle.

PublikacjeEdytuj

Publikacje książkowe Zbigniewa Bieńkowskiego

I. Poezja

  • Kryształy cienia. Warszawa 1938 [arkusz poetycki].
  • Sprawa wyobraźni. Warszawa 1945, Wyd. 2 rozsz. Warszawa 1960.
  • Trzy poematy. Warszawa 1959.
  • Liryki i poematy. Warszawa 1975.
  • Poezje wybrane. Warszawa 1979.
  • Poezje zebrane. Warszawa 1993.

II. Krytyka literacka

  • Piekła i Orfeusze: szkice z literatury zachodniej. Warszawa 1960.
  • Modelunki. Szkice literackie. Warszawa 1966.
  • Poezja i niepoezja. Warszawa 1967.
  • Notatnik amerykański. Warszawa 1983.
  • W skali wyobraźni. Szkice wybrane. Warszawa 1983.
  • Ćwierć wieku intymności. Szkice o poezji i niepoezji. Warszawa 1993.
  • Przeszłość przyszłości. Wrocław 1996.

OpracowaniaEdytuj

  • Paweł Sarna: Ćwiczenia w bezmyślności. O duchu, duszy i ciele w poezji Zbigniewa Bieńkowskiego, „Opcje” 2006, nr 1(62); Tenże: Czytanie Bieńkowskiego. W: Nasz XX wiek. Style-Tematy-Postawy pisarskie. Red. A. Opacka, M. Kisiel. Katowice 2006, s. 86-113.
  • Paweł Sarna: Przypisy do nicości. Poezja Zbigniewa Bieńkowskiego. Mikołów 2010.
  • Literatura polska XX wieku. Przewodnik encyklopedyczny. Tom 1 wyd. PWN, Warszawa 2000.

PrzypisyEdytuj

  1. Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny, T. 1, pod red. J. Czachowskiej, A. Szałagan. Warszawa: WSiP, 1994, s. 325.