Otwórz menu główne

Zbigniew Stanisław Mrazek vel Zbigniew Męcina vel Tomasz Gandera, pseud.: „Aminius”, „Ropita” (ur. 30 stycznia 1908 w Męcinie Wielkiej, zm. 26 stycznia 1981 koło Kowar) – polski prokurator i adwokat, podoficer Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, oficer Armii Krajowej, podporucznik broni pancernej, cichociemny, uczestnik powstania warszawskiego.

Zbigniew Stanisław Mrazek
Zbigniew Męcina
Tomasz Gandera

Aminius, Ropita
Ilustracja
Zbigniew Mrazek (ze zbiorów NAC)
podporucznik podporucznik
Data i miejsce urodzenia 30 stycznia 1908
Męcina Wielka
Data i miejsce śmierci 26 stycznia 1981
Kowary
Przebieg służby
Lata służby 1940–1946
Siły zbrojne Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie, Armia Krajowa
Jednostki 1 Batalion Czołgów, 3 Pułk Pancerny (PSZ), Zgrupowanie Pułku Baszta, 5 Pułk Pancerny (PSZ)
Stanowiska oficer ds. zleceń komendanta Obwodu Mokotów i dowódcy Zgrupowania Pułku Baszta
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
powstanie warszawskie
Późniejsza praca radca prawny, adwokat
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941)

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Zbigniew Mrazek uczył się w gimnazjum w Jaśle (1918–1925), następnie w Państwowym II Gimnazjum Męskim im. Karola Szajnochy we Lwowie (obecnie ukraińska Szkoła Średnia nr 8), które ukończył w 1926 roku świadectwem dojrzałości. Studiował prawo na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie (1926–1928) i Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, gdzie w 1930 roku otrzymał dyplom magistra prawa. Po aplikacji zdał 1 kwietnia 1933 egzamin sędziowski w Sądzie Apelacyjnym w Krakowie i pracował jako asesor sądowy w okręgu Sądu Apelacyjnego w Krakowie. Postanowieniem Ministra Sprawiedliwości z 12 kwietnia 1934 roku został mianowany podprokuratorem Sądu Okręgowego w Rzeszowie, a w 1938 roku – wiceprokuratorem Sądu Okręgowego w Katowicach (był wtedy najmłodszym prokuratorem w ówczesnej Polsce).

We wrześniu 1939 roku nie został zmobilizowany. Przekroczył granicę polsko-rumuńską 19 września 1939 roku. Był internowany w Rumunii. W listopadzie dotarł do Francji, gdzie został skierowany do Szkoły Podoficerskiej i Szkoły Podchorążych Piechoty w Camp de Coëtquidan. W czerwcu 1940 roku dostał się do Wielkiej Brytanii, gdzie został przydzielony do 1 batalionu czołgów, a następnie do 3 pułku pancernego 16 Brygady Pancernej.

Zgłosił się do służby w kraju. Po przeszkoleniu w zakresie dywersji i propagandy został zaprzysiężony 3 listopada 1943 roku w Oddziale VI Sztabu Naczelnego Wodza i przeniesiony do Głównej Bazy Przerzutowej w Brindisi we Włoszech. Zrzutu dokonano w nocy z 12 na 13 kwietnia 1944 roku w ramach operacji „Weller 14” dowodzonej przez por. naw. Antoniego Błażewskiego. W operacji tej uczestniczyli: ppor. Zbigniew Mrazek „Aminius””, ppor. Tadeusz Żelechowski „Ring”, ppor. Adam Benrad „Drukarz” i plut. Jan Ciaś „Kula” – kurier. Zrzut przyjęła placówka „Mysz”, położona 13 km na zachód od Lublina.

Oczekując na przydział przez pewien czas pracował w komórce „Kratka” prowadzącej łączność między więźniami Pawiaka a AK. Dostał przydział do Okręgu Wilno AK, jednak przydział ten nie został zrealizowany.

W czasie powstania warszawskiego służył jako oficer ds. zleceń komendanta Obwodu Mokotów i dowódcy Zgrupowania Pułku Baszta Stanisława Kamińskiego „Daniela”. a po jego zranieniu 24 września – Kazimierza Szternala „Zrywa”. W czasie powstania był ranny. Po upadku powstania przebywał w obozach w Pruszkowie i Skierniewicach oraz Stalagu X B Sandbostel i oflagu VII A Murnau.

28 kwietnia 1945 roku zgłosił się w sojuszniczych oddziałach USA, a następnie w Polskiej Misji Wojskowej w Paryżu i wyjechał do Londynu, gdzie zameldował się w Oddziale VI Sztabu Naczelnego Wodza. 26 lipca został przydzielony do Ośrodka Szkoleniowego Broni Pancernej w Catterick w Yorkshire, a 19 grudnia 1945 roku do 5 pułku pancernego 16 Samodzielnej Brygady Pancernej I Korpusu Polskiego. 11 października 1946 roku został zdemobilizowany i w kwietniu 1947 roku powrócił z rodziną do Polski. Zamieszkał w Sopocie i od 21 czerwca 1949 roku został adwokatem w Okręgu Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z siedzibą w Sopocie.

W I połowie lutego 1950 roku został aresztowany i decyzją prezydenta miasta Sopotu z 24 lutego 1950 roku otrzymał – jako element niepewny i politycznie podejrzany – nakaz natychmiastowego opuszczenia wraz z rodziną Sopotu i obszaru nadmorskiego. Skonfiskowano mu mieszkanie wraz z wyposażeniem i zakazano prowadzenia praktyki adwokackiej. W latach 1956–1957 bezskutecznie starał się o rehabilitację i odzyskanie mieszkania.

Od 15 maja 1950 roku do 31 stycznia 1952 roku był zatrudniony w Centralnym Zarządzie Gazownictwa na stanowisku starszego instruktora i kierownika Działu Organizacji Pracy i Płacy w Warszawie. Od 20 czerwca 1952 roku pracował jako radca prawny Gorzowskich Zakładów Włókien Sztucznych (w budowie). 28 czerwca 1958 roku został ponownie wpisany na listę adwokatów Wojewódzkiej Izby Adwokackiej w Gdańsku z siedzibą w Nowym Dworze Gdańskim. Później pracował w oddziale szczecińskim Biura Projektów Gospodarki Wodno-Ściekowej i Ochrony Atmosfery „Biprowod” w Warszawie. 16 lutego 1973 roku przeszedł na emeryturę i przeniósł się do Cieplic Śląskich.

OdznaczeniaEdytuj

Życie rodzinneEdytuj

Zbigniew Mrazek był synem Stanisława Jana (1866–1924) i Heleny z domu Strokołowskiej (1881–1969). Ojciec Zbigniewa był wiertaczem w firmie prowadzącej poszukiwania naftowe, był równocześnie właścicielem kopalń ropy naftowej w Męcinie Wielkiej, Sękowej i Ropicy Ruskiej. Brat stryjeczny Zbigniewa, Kazimierz Mrazek (1897–1989) był właścicielem dworu w Sokole i Sybirakiem.

Zbigniew Mrazek był trzykrotnie żonaty. W 1934 roku poślubił Michalinę Czajkę (1909–1988), z którą miał córkę Ewę zamężną Zieleniewską (ur. w 1935 roku). W Szkocji w 1947 roku ożenił się z Wandą Porydzay (1913–2006), z którą miał syna Piotra (ur. w 1947 roku). Ponownie ożenił się z Elżbietą Przybysz (ur. w 1923 roku).

Zmarł w sanatorium Bukowiec koło Kowar. Został pochowany na cmentarzu w Cieplicach w Jeleniej Górze.

BibliografiaEdytuj