Otwórz menu główne

Zdzisław Maklakiewicz

aktor polski

Zdzisław Maklakiewicz (ur. 9 lipca 1927 w Warszawie, zm. 9 października 1977 tamże) – polski aktor teatralny i filmowy. Syn ekonomisty Władysława Maklakiewicza, i Czesławy z domu Normark; bratanek kompozytorów Jana, Franciszka i Tadeusza[1].

Zdzisław Maklakiewicz
Data i miejsce urodzenia 9 lipca 1927
Warszawa
Data i miejsce śmierci 9 października 1977
Warszawa
Zawód aktor
Lata aktywności 1950–1977
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
Nagrobek Zdzisława Maklakiewicza na Cmentarzu Powązkowskim, Warszawa, 2006
Rondo Zdzisława Maklakiewicza w Warszawie

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Podczas II wojny światowej służył w Armii Krajowej. Brał udział w powstaniu warszawskim (pseud. „Hanzen”), walcząc w Śródmieściu jako strzelec w „kompanii motorowej Iskrabatalionu „Kiliński”. Po kapitulacji powstańczej Warszawy przewieziony do niemieckiego obozu jenieckiego (stalag XVIII-C Markt Pongau, nr jeniecki: 105022)[2], skąd powrócił do Polski we wrześniu 1945.

W 1947 roku podjął studia aktorskie w Krakowie, potem w PWST w Warszawie – dyplom uzyskał w 1950 roku. Próbował studiować reżyserię, lecz nie skończył studiów. Był aktorem Teatru Syrena, Teatru Polskiego, Teatru Ludowego w Warszawie. Występował w Teatrze Ludowym w Nowej Hucie. Od 1958 do 1962 był aktorem w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku. W latach 1962–1964 grał w Teatrze Kameralnym i Teatrze Polskim we Wrocławiu. W latach 1967–1969 występował w Teatrze Starym w Krakowie, w latach siedemdziesiątych – w Teatrze Narodowym i Teatrze Rozmaitości w Warszawie[3].

Aktor był uzależniony od alkoholu[4]. Został przypadkowo pobity przez milicjantów w pobliżu Hotelu Europejskiego w Warszawie[5]. Kilka dni później zmarł[6].

Pierwszą żoną aktora była Renata Firek, z którą miał córkę Martę Maklakiewicz[7].

W wielu filmach (m.in. Andrzeja Kondratiuka) grywał razem z Janem Himilsbachem, którego był przyjacielem.

2 sierpnia 2009 prezydent Lech Kaczyński pośmiertnie odznaczył Maklakiewicza Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za działalność na rzecz środowisk kombatanckich, za osiągnięcia w pracy społecznej[8].

FilmografiaEdytuj

ScenarzystaEdytuj

  • 1974: Jak to się robi

AktorEdytuj

Aktor gościnnieEdytuj

Aktor niewymieniony w czołówceEdytuj

Film dokumentalnyEdytuj

  • Ludzie kina – Zdzisław Maklakiewicz – reżyseria: Łukasz Kos, Jacek Papis, scenariusz: Jacek Papis, Łukasz Kos

UpamiętnienieEdytuj

  • W styczniu 2013 nazwę rondo Zdzisława Maklakiewicza nadano skrzyżowaniu ulic w warszawskim Śródmieściu, położonemu po wschodniej stronie alei Jana Pawła II pomiędzy rondem Zgrupowania AK „Radosław” a ulicą Ludwika Rydygiera[9].
  • 3 lutego 2015 nakładem wydawnictwa Prószyński i S-ka ukazała się książka poświęcona Maklakiewiczowi autorstwa córki aktora, Marty Maklakiewicz – Maklak. Oczami córki.
  • 19 listopada 2015 w Warszawie uroczyście odsłonięto mural „Kadry z filmów z Himilsbachem i Maklakiewiczem”. Mural wykonano na ścianie wiaduktu pod al. Jana Pawła II w Warszawie, pomiędzy rondem Jana Himilsbacha i rondem Zdzisława Maklakiewicza. Mural w formie taśmy filmowej o wymiarach około 60 m x 5 m, oprócz 7 foto-realistycznie oddanych kadrów z filmów, zawiera biogramy Zdzisława Maklakiewicza i Jana Himilsbacha. Pomysłodawczynią i autorką projektu muralu jest architekt krajobrazu Katarzyna Łowicka[10].

PrzypisyEdytuj

  1. Zdzisław Maklakiewicz w bazie e-teatr.pl. [dostęp 2010-12-16].
  2. Dane według: Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powstania Warszawskiego, tom 6. Redaktor naukowy Piotr Rozwadowski. Dom Wydawniczy „Bellona”, Warszawa 2004. ​ISBN 83-11-09586-8
  3. Zdzisław Maklakiewicz w serwisie Culture.pl
  4. Tygodnik „To & Owo” nr 51, 20.12.2016, s. 20-21
  5. Łukasz Cybiński. Inżynier Mamoń na pół etatu. „Rzeczpospolita”. Poniedziałek, 9 lipca 2007 roku. 158 (7755). s. 2. 
  6. Córka Maklakiewicza o tajemniczej śmierci ojca. fakt.pl, 2017-08-22. [dostęp 2019-03-24].
  7. Tygodnik Życie na gorąco nr 4, 22 stycznia 2015, s. 16-17
  8. Prezydent odznaczył uczestników Powstania. prezydent.pl, 2009-08-02. [dostęp 2019-03-24].
  9. Uchwała nr XLIX/1417/2013 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 17 stycznia 2013 r. w sprawie nadania nazw skrzyżowaniom ulic w Dzielnicach Śródmieście i Wola m.st. Warszawy. edziennik.mazowieckie.pl, Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego 2013 nr 1521. [dostęp 2014-06-02].
  10. Projekt muralu - Kadry z filmów z Janem Himilsbachem i Zdzisławem Maklakiewiczem - Katarzyna Łowicka, „Katarzyna Łowicka”, 13 marca 2014 [dostęp 2017-10-28] (pol.).

BibliografiaEdytuj

  • Wojciech Otto: Zdzisław Maklakiewicz. Ludzie polskiego kina, Biblioteka Więzi, 2008 ​ISBN 978-83-60356-60-9

Linki zewnętrzneEdytuj