Zegrze

wieś w województwie mazowieckim
(Przekierowano z Zegrze-Park)

Zegrze (dawn. alt. Zegrze Północne[5])wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie legionowskim, w gminie Serock położona nad Jeziorem Zegrzyńskim[4][6] 27 km od centrum Warszawy i 16 km od jej granic.

Zegrze
wieś
Ilustracja
Pałac w Zegrzu
Państwo

 Polska

Województwo

 mazowieckie

Powiat

legionowski

Gmina

Serock

Liczba ludności (2021)

918[2]

Strefa numeracyjna

22

Kod pocztowy

05-131[3]

SIMC

0008467[4]

Położenie na mapie gminy Serock
Mapa konturowa gminy Serock, blisko dolnej krawiędzi znajduje się punkt z opisem „Zegrze”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Zegrze”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Zegrze”
Położenie na mapie powiatu legionowskiego
Mapa konturowa powiatu legionowskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Zegrze”
Ziemia52°27′39″N 21°02′05″E/52,460833 21,034722[1]

Zegrze uzyskało lokację miejską przed 1400 rokiem, zdegradowane przed 1540 rokiem[7]. Do 1954 istniała gmina Zegrze. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego. Z Zegrzem sąsiadują Nieporęt, Jadwisin oraz Zegrze Południowe.

Przez Zegrze przebiega droga krajowa nr 61, na całym odcinku, w granicach miejscowości, dwujezdniowa.

W Zegrzu funkcjonuje Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki.

Historia

edytuj

Wieś targowa położona nad Narwią (w wyniku budowy w 1963 r. zapory w Dębem istnieje obecnie Jezioro Zegrzyńskie), istniejąca już w XII wieku, a wzmiankowana na piśmie w XIV w. Do XVII w. nazywana Zgierz, co było staropolskim określeniem brodu. Początkowo własność Strumiłło-Zgierskich, od połowy XVII wieku należała do rodu Krasińskich, w 1862 przeszła na rzecz Radziwiłłów. Później odkupiona przez rząd rosyjski celem wzniesienia twierdzy uzupełniającej od północy umocnienia Warszawskiego Rejonu Fortecznego: Twierdzy Modlin i Twierdzy Warszawa.

W czasie II wojny światowej w ramach prowadzonej przez okupanta niemieckiego akcji zagłady Żydów mieszkańców pochodzenia żydowskiego deportowano do getta w Legionowie[8].

Po wojnie 13 czerwca 1963 roku oficjalnie otwarto plażę w Zegrzu i stał się to punkt docelowy weekendowych wyjazdów warszawiaków. W miejscowości znajduje się pałac myśliwski z XIX wieku (obecnie Hotel Pałac Zegrzyński) oraz kasyno. Cennym, acz niewykorzystanym turystycznie zabytkiem są forty twierdzy: Umocnienie Duże oraz Umocnienie Małe, zwane także fortami "Ordon" i "Karlinek".

Obecnie Umocnienie Duże zostało przejęte przez Narodowy Bank Polski jako miejsce pod budowę skarbca, gdzie złożone mają być rezerwy NBP oraz zlokalizowany Centralny Ośrodek Komputerowy.

W Zegrzu znajduje się Parafia wojskowa św. Gabriela Archanioła w Zegrzu.

Przynależność administracyjna

edytuj
Przynależność administracyjna poszczególnych części skupiska zegrzyńskiego
Przynależność administracyjna
Miejscowość

współczesna

Składowe Ludn. 1921 1921 1933 1943 1952 1954 1970 1973
Zegrze (Północne) Zegrze-Park, folwark 57 gm. Zegrze,

pow. pułtuski, woj. warsz.

grom. Zagroby,

gm. Nieporęt, pow. warszawski, woj. warsz.

grom. Zegrze,

gmina Nieporęt, dystrykt warszawski, GG

grom. Zegrze,

gm. Nieporęt, pow. nowodworski, woj. warsz.

grom. Wieliszew,

pow. nowodworski, woj. warsz.

grom. Serock,

pow. nowodworski, woj. warsz.

sołectwo Zegrze Północne,

gm. Serock, pow. nowodworski, woj. warsz.

Zegrze, os. wojsk.,

cz. północna

237
Zegrze Południowe Zegrze, os. wojsk.,

cz. południowa

172 gm. Nieporęt,

pow. warszawski, woj. warsz.

grom. Nieporęt,

pow. nowodworski, woj. warsz.

sołectwo Zegrze Południowe,

gm. Nieporęt, pow. nowodworski, woj. warsz.

Zagroby, wieś 223
Rybaki, wieś 197

Zobacz też

edytuj

Przypisy

edytuj
  1. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 160806
  2. Strona gminy. Statystyka ludności na dzień 2021-11-30
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1602 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. Statystyczna charakterystyka miejscowości w gromadach : pow. Nowy Dwór Mazowiecki, woj. warszawskie /
  6. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  7. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 86-87.
  8. Getto w Legionowie. sztetl.org.pl. [dostęp 2022-08-03].

Linki zewnętrzne

edytuj