Zenon Kosidowski

polski pisarz, esseista, poeta

Zenon Kosidowski (ur. 22 czerwca 1898 w Inowrocławiu, zm. 14 września 1978 w Warszawie) – polski pisarz, eseista, poeta.

Zenon Kosidowski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 22 czerwca 1898
Inowrocław
Data i miejsce śmierci 14 września 1978
Warszawa
Narodowość polska
Język polski
Alma Mater Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Uniwersytet Jagielloński
Ważne dzieła

Opowieści biblijne i Opowieści ewangelistów

Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Medal Komisji Edukacji Narodowej Srebrny Wawrzyn Akademicki Odznaka Honorowa Miasta Poznania
Grób Zenona Kosidowskiego na warszawskim Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

Życie i twórczośćEdytuj

Syn Antoniego (ur. 1863) i Walentyny z d. Fiedler (ur. 1862). Ukończył Gimnazjum Klasyczne w Poznaniu. Służył w armii pruskiej (walczył m.in. pod Verdun), jednak zdezerterował z niej w celu uczestniczenia w powstaniu wielkopolskim. W latach 1919–1922 odbył studia humanistyczne na Uniwersytecie Poznańskim i UJ, gdzie ukończył germanistykę i polonistykę. Współredagował (1919–1920) czasopismo ekspresjonistów „Zdrój”. W 1919 zadebiutował na jego łamach jako poeta i zamieszkał w Poznaniu. Następnie pracował jako polonista w łódzkiej szkole średniej. Od 1928 do 1939 był redaktorem i dyrektorem poznańskiej rozgłośni Polskiego Radia, a w latach 1933–1938 prezesem Związku Zawodowego Literatów Polskich w Poznaniu i jednym z głównych inicjatorów cotygodniowych Czwartków Literacko-Artystycznych[1].

Po wybuchu II wojny światowej dotarł do Portugalii, a następnie przebywał w USA (1939–1951), gdzie m.in. wykładał historię kultury polskiej na uniwersytecie w Los Angeles (1945–1949). Redagował w tym państwie „Tygodnik Polski” (1942–43)[potrzebny przypis], a od 1950 – pismo ambasady polskiej w Waszyngtonie, „Poland of Today”.

W 1922 opublikował tomik poetycki Szalony łowca, w 1928 – rozważania pt. Artystyczne słuchowisko radiowe, a w 1931 – szkice krytyczne Fakty i złudy. Napisał także Poemat o Stanisławie Wysockiej (1930) i dramat Pożar (1927). Po powrocie do kraju (1951) pisał zbiory szkiców popularnonaukowych o dziejach starożytnych cywilizacji i kultur, m.in.:

  • Gdy słońce było bogiem (1956),
  • Królestwo złotych łez (1960),
  • Opowieści biblijne (1963),
  • Rumaki Lizypa (1965),
  • Opowieści ewangelistów (1979 Warszawa: Iskry; wydana pośmiertnie w ZSRR w języku rosyjskim w 1979, a także w skróconym wariancie w 1977 Сказания евангелистов Москва, Политиздат)[potrzebny przypis]

W swoich dwóch książkach Opowieści biblijne i Opowieści ewangelistów przedstawiał biblijne wydarzenia w krytycznym i sceptycznym świetle (jednak nie kwestionował historyczności wielu biblijnych postaci, w tym Jezusa z Nazaretu).

Jego utwory były tłumaczone na bułgarski, chiński, czeski, litewski, łotewski, mołdawski, rosyjski, rumuński, serbsko-chorwacki, słowacki, ukraiński, węgierski[2].

Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera B 35-7-9)[3].

OdznaczeniaEdytuj

NagrodyEdytuj

  • Nagroda Państwowa II stopnia (1964),
  • Nagroda Towarzystwa Krzewienia Kultury Świeckiej (1965).

PrzypisyEdytuj

  1. Jacek Biesiada, Duchowni, instytucje i organizacje kościelne w życiu literackim międzywojennego Poznania, „Ecclesia. Studia z Dziejów Wielkopolski”, T. 10, 2015, s. 208.
  2. Krystyna Jakowska, Podręczny słownik pisarzy polskich, Państwowe Wydawnictwo Wiedza Powszechna, Warszawa, 2006, s. 271-272.
  3. Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze. cmentarzekomunalne.com.pl. [dostęp 2019-11-30].
  4. a b c d Zenon Kosidowski (1898–1978) - Legitymacje Zenona Kosidowskiego Katalog rękopisów Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie, T.IV: Sygnatury 1521–2000 Proza Polska XX w., pod red. Tadeusza Januszewskiego, Warszawa 2005, s. 166.
  5. M.P. z 1935 r. nr 257, poz. 306 „za wybitną pracę organizacyjną w dziedzinie literatury pięknej”.

BibliografiaEdytuj

  • Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny (Tom I), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 1985, ​ISBN 83-01-05386-2​, s. 479.
  • Jerzy S. Ossowski, Kosidowski Zenon, [w:] Słownik biograficzny historii Polski (Tom 1 A-K) pod red. Janiny Chodery i Feliksa Chiryka, Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, Wrocław 2005, ​ISBN 83-04-04856-6​, s. 740.