Otwórz menu główne

Zesławice – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy XVII Wzgórza Krzesławickie, dawna niewielka wieś położona ok. 10 km na północny wschód od centrum Krakowa.

Zesławice
Ilustracja
Zalew Zesławicki
Państwo  Polska
Miasto Kraków
Dzielnica XVII Wzgórza Krzesławickie
Data budowy od 1348
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Zesławice
Zesławice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zesławice
Zesławice
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Zesławice
Zesławice
50°06′16,9200″N 20°02′30,8400″E/50,104700 20,041900
Okolice Zesławic – mapa z 1933 roku

Nazwa Zesławice jest patronimikiem od imion: Zysław, Zdziesław, Zdzisław. Historyczna zabudowa Zesławic zamyka się w obecnych ulicach: Jeziorany i Nad Baranówką.

Spis treści

HistoriaEdytuj

Pierwsza wzmianka o wsi Zesławice pochodzi z 1348 r. kiedy była własnością zakonu cystersów w Mogile. Prawdopodobnie stan ten nie uległ zmianie aż do roku 1832, kiedy to Komisja Włościańska oczynszowała Zesławice wraz z innymi wsiami należącymi do Cystersów. Od powstania podlegała parafii w Raciborowicach, podobnie jak wszystkie okoliczne wsie. W XVIII w. w Zesławicach była karczma, folwark i młyn na potoku Baranówka zwany Blechem.

W ramach rozbudowy Twierdzy Kraków w latach 1892-1896 w bezpośrednim sąsiedztwie Zesławic wybudowano fort pancerny Dłubnia, którego zadaniem było ryglowanie doliny Dłubni. Miał współpracować z położonym na wschodzie fortem krzesławickim i fortem mistrzejowickim na zachodzie. Natomiast nie zachował się szaniec piechoty nr IS.VI.1.

W 1914 roku w ramach przygotowań do oblężenia Twierdzy Kraków, zabudowania Zesławic zostały całkowicie rozebrane a ludność wysiedlona (częściowo do Krakowa). Czyszczeniem przedpól fortów objęto wówczas większość okolicznych wsi. Dopiero po zakończeniu działań wojennych zezwolono na ponowną zabudowę i z tego okresu zachowało się (do pocz. XXI wieku) kilka drewnianych domów (nr.: 14, 19, 21).

Zesławice zostały w 1949 częścią miasta Nowa Huta a 1 stycznia 1951 włączono je do Krakowa jako LVI dzielnicę katastralną i osiedle dzielnicy Nowa Huta.

Środowisko, demografiaEdytuj

Zesławice były jedną z mniejszych w okolicy wsi – pod koniec XVIII w. liczyły 17 domów i ok. 110 mieszkańców, w połowie XIX wieku – nieco ponad 20 domów, a w latach 30. XX w. – 14 domów. Prawdopodobnie (przejściowo) w XX w. do Zesławic przyłączono jako przysiółek pobliską niewielką wieś Dłubnię, liczącą w latach 30. XX w. 25 domów.

Od „zawsze” Zesławice miały charakter rolniczy, czemu sprzyjały żyzne gleby Wzgórz Krzesławickich (tereny lessowe Płaskowyżu Proszowickiego). W 1952 r. w Zesławicach powstała cegielnia (oraz kopalnia odkrywkowa gliny), której produkty wykorzystywano do budowy kombinatu Huty im. Lenina (obecnie Huta im. T. Sendzimira) i osiedli dzielnicy Nowej Huty. Znalazło w niej pracę część mieszkańców Zesławic, aczkolwiek większe zmiany związane były z wywłaszczeniami z gruntów rolnych (zajętych m.in. pod cegielnie i odkrywki gliny) a przez do podcięciem tradycyjnych źródeł utrzymania i często konieczności przeprowadzenia się do blokowisk Nowej Huty.

Nazwiska typowe dla Zesławic: Baran, Perlik, Bochenek (do XIX w.).

CiekawostkiEdytuj

Na terenie Zesławic (przy drodze do Raciborowic) znajduje się odrestaurowany w 2006 roku zabytkowy krzyż drewniany mający nie mniej niż 130 lat (widnieje już na mapie z 1878 r.).

W Zesławicach spiętrzono rzekę Dłubnię, tworząc dwa zbiorniki retencyjne, będące rezerwuarem wody pitnej dla części osiedli nowohuckich.

BibliografiaEdytuj

  • Encyklopedia Krakowa, PWN 2000