Zielona Góra Główna

stacja kolejowa w Zielonej Górze

Zielona Góra Główna – węzłowa stacja kolejowa w Zielonej Górze, znajdująca się w centralnej części miasta, odprawiająca największą ilość pociągów PKP Intercity oraz Polregio (w tym połączeń międzynarodowych) w regionie. Według klasyfikacji PKP ma kategorię dworca wojewódzkiego[1].

Zielona Góra Główna
Ilustracja
Budynek dworca w Zielonej Górze
Państwo  Polska
Miejscowość Zielona Góra
Lokalizacja Centrum
Zarządca PKP Polskie Linie Kolejowe
Data otwarcia 1871
Poprzednie nazwy Grünberg (Schlesien),
Zielonagóra,
Zielona Góra Główna (l. 40 XX w.),
Zielona Góra
Dane techniczne
Liczba peronów 4 (2 i 2 czołowe (1a i 3))
Liczba krawędzi
peronowych
5
Kasy T
Linie kolejowe
Położenie na mapie Zielonej Góry
Mapa lokalizacyjna Zielonej Góry
Zielona Góra Główna
Zielona Góra Główna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zielona Góra Główna
Zielona Góra Główna
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Zielona Góra Główna
Zielona Góra Główna
Ziemia51°56′51″N 15°30′52″E/51,947500 15,514444
Portal Portal Transport szynowy

W roku 2018 stacja obsługiwała ok. 4400 pasażerów na dobę[2], co w skali roku dało ok. 1,6 miliona pasażerów[3].

Po II wojnie światowej stacja w 1946 roku funkcjonowała pod nazwą Zielonagóra, a w 1947 jako Zielona Góra Główna. W grudniu 2018 roku przywrócono stacji nazwę Zielona Góra Główna[4].

HistoriaEdytuj

Historia dworca głównego i kolei w mieścieEdytuj

Stacja w Zielonej Górze powstała w 1871, a pierwszy pociąg zatrzymał się tu 1 października 1871 tegoż roku[5]. Zielona Góra (wówczas: Grünberg) była wtedy niewielkim miastem i do potrzeb takiego miasta dostosowana była też powierzchnia dworca. Po wojnie, z racji awansu na miasto wojewódzkie, nastąpił tu znaczny wzrost liczby mieszkańców. Budynek dziewiętnastowieczny został zatem w latach 60. XX w. zastąpiony nową halą. Wygospodarowano też dwa nowe perony, umieszczając je kilkadziesiąt metrów dalej w kierunku wschodnim (peron 4 przestał funkcjonować w latach 80.). Wzrastający ruch, zarówno kolejowy jak i samochodowy, spowodował konieczność wybudowania wiaduktu, którym poprowadzono ulicę Sulechowską, dotychczas krzyżującą się z torami przy dworcu.

Nowy budynek dworcowy został przekazany do eksploatacji w 1902 roku. Był to budynek w całości wykonany z czerwonej cegły, co było wówczas charakterystyczne dla większości budynków kolejowych. Miał dwie kondygnacje i był nakryty dachem spadzistym o niewielkim nachyleniu, kryty papą, z charakterystycznymi okapami, co również było typowe dla obiektów tego rodzaju. Funkcjonalny układ budynku dzielił go na dwie strefy: parter był przeznaczony dla pasażerów, piętro zajmowały biura i pomieszczenia obsługi stacji. Na parterze były kasy biletowe i poczekalnia, a także trzy lokale gastronomiczne: dwie restauracje i kawiarnia. Budynek był podpiwniczony. Elewacja frontowa od strony placu była prawie symetryczna. Całkowitą równowagę układu zakłócała niższa część budynku od strony wschodniej. Budynek była ustawiony swoją osią podłużną równolegle do torów, tj. do kierunku wschód–zachód. Bryła budynku składała się z czterech części; dwie wyższe ustawione szczytowo do kierunku osi i symetrycznie do części centralnej[5].

Część centralna, nieco niższa, była nakryta dachem, którego kalenica była równoległa do torów. Od strony placu posiadała elewację siedmioosiową. Części boczne, wyższe, ustawione szczytowo, posiadały w elewacji po trzy osie okienne. Najniższa, czwarta część, po wschodniej stronie miała dwie osie. Budynek dworca był w całości wykonany z cegły. Elewacje posiadały bogaty detal wykonany z cegły i ceramiki. Okna parteru i drzwi były półkoliście zakończone z nadprożem podkreślonym ceramicznym gzymsem. Parapety również były wykonane z ceramicznych kształtek. Okna na piętrze zakończone były łukowato ukształtowanym nadprożem wykonanym z ceramiki. Pod ceramicznymi parapetami znajdowały się płyciny. Parter od piętra oddzielał na elewacji ozdobny fryz krzyżowy wykonany z cegieł, który biegł naokoło całego budynku. Pod okapem dachów części szczytowych istniał fryz schodkowy, który przechodził w lizeny narożnikowe, stanowiące jakby ramy poszczególnych części całego obiektu. Symetryczność elewacji frontowej podkreślały dodatkowo centralnie umieszczone schody, prowadzące do potrójnych drzwi wejściowych do głównego hallu dworca oraz umieszczony na środkowej osi, ponad oknami i piętra, zegar osłonięty niewielkim daszkiem. Od strony peronów budynek wyglądał podobnie. Całość wyglądała dostojnie: surowy, ale pieczołowicie wykonany detal podkreślał powagę kolei, jako najnowocześniejszego środka komunikacji w tamtym czasie. Przed dworcem znajdował się plac dla dorożek, a w późniejszym czasie był tam też przystanek dla tramwajów konnych[5].

Inne stacje kolejowe w Zielonej GórzeEdytuj

Przed wojną istniał w Zielonej Górze drugi dworzec należący do tzw. kolei szprotawskiej – Zielona Góra-Górne Miasto (Grünberg-Oberstadt). Zlokalizowany był w okolicach dzisiejszej ulicy Ogrodowej. Trasa kolei szprotawskiej nie została po wojnie uruchomiona (nie funkcjonowała już praktycznie od połowy lat 30. XX wieku), sam zaś budynek funkcjonuje obecnie jako kamienica mieszkalna.

Remont głównego dworcaEdytuj

Dworzec z lat 60. XX w. został gruntownie wyremontowany i oddany ponownie do użytku 16 sierpnia 2012 roku. Remont przeprowadzono w trzech etapach. I etap zrealizowano w latach 2004-2006; kosztował około 1,5 mln zł. II etap kosztujący ok. 3 mln zrealizowano w latach 2008-2009, a III etap za ok, 2,2 mln zł zrealizowano w latach 2011-2012. Łącznie remont dworca pochłonął prawie 7 mln zł[6][7]. W ramach prac m.in. zainstalowano nowe oświetlenie i automatyczne drzwi wejściowe oraz umieszczono napis nad drzwiami o treści „DWORZEC KOLEJOWY”.

InfrastrukturaEdytuj

DworzecEdytuj

Budynek dworca znajduje się przy ulicy Dworcowej 32c, gdzie dojechać można wieloma liniami autobusowymi z różnych części miasta. Na stacji znajduje się sklep spożywczy, a także punkt gastronomiczny. Można także zaopatrzyć się w pożywienie oraz gorące napoje z automatów.

Modernizacja dworca i peronów (2015 - 2018)Edytuj

21 maja 2015 PKP PLK podpisały z firmą ZUE umowę na remont stacji, w ramach którego ma zostać wykonany remont kilku torów, 3 peronów, przejścia pod torami, pobliskiego wiaduktu i przejazdu kolejowo-drogowego. Dodatkowo mają powstać windy osobowe oraz system dynamicznej informacji pasażerskiej[8][9].

Pod koniec roku 2016 zakończył się I etap przebudowy stacji Zielona Góra. Przebudowane zostały 3 perony oraz wybudowano nowy peron - 1a. Przejście podziemne uległo modernizacji. Przy każdym z wyjść z przejścia podziemnego zostały umieszczone windy dla niepełnosprawnych. Pojawił się system dynamicznej informacji pasażerskiej na peronach oraz w hali dworcowej.

Wraz z modernizacją dworca zapowiedzi pociągów przejął syntezator mowy, co w znacznym stopniu poprawiło jakość informacji pasażerskiej na dworcu.

W roku 2017 rozpoczął się II etap modernizacji stacji Zielona Góra. Pojawiły się wiaty peronowe, a przejście podziemne zostało wydłużone do przychodni Aldemed.

W budynku dworca pojawił się elektroniczny rozkład jazdy pociągów, który w dużym stopniu zastąpił papierowe tablice.

Na przełomie lipca i sierpnia 2018 roku rozpoczął się montaż wiat peronowych, które połączyły perony dworca głównego z centrum przesiadkowym przy ulicy Bema. Centrum przesiadkowe jest jednym z najnowocześniejszych tego typu obiektów w Polsce[potrzebny przypis].

Linie kolejoweEdytuj

System informacji pasażerskiejEdytuj

Stacja wyposażona jest w rozbudowany system informacji pasażerskiej, na którą składają się m.in. urządzenia nagłaśniające, wyświetlacze elektroniczne w technologii ciekłokrystalicznej (w tym tablice informacyjne z przyjazdami i odjazdami pociągów), zegary oraz tablice z rozkładem jazdy. Tablice elektroniczne mają chronologiczny układ wyświetlania przyjazdów i odjazdów pociągów. Na peronach przy tablicach odjazdów znajduje się zegar wskazówkowy.

W holu dworca znajduje się duża tablica informacyjna, pokazująca aktualny rozkład jazdy pociągów, a w hali i na peronach stoją tzw. infokioski, także pokazujące rozkład jazdy pociągów i opóźnienia.

Połączenia kolejoweEdytuj

Według rozkładu jazdy z 15 grudnia 2019 r. stacja Zielona Góra Główna obsługiwana jest przez następujące pociągi:

Przewoźnik Stacja docelowa Przewoźnik Stacja docelowa
PKP Intercity
  1.   Berlin-Charlottenburg
  2.   Bielsko-Biała Główna
  3.   Bohumín
  4.   Gdynia Główna
  5.   Katowice
  6.   Kraków Główny
  7.   Lublin Główny
  8.   Łódź Widzew
  9.   Olsztyn Główny
  10.   Przemyśl Główny
  11.   Szczecin Główny
  12.   Świnoujście
  13.   Warszawa Wschodnia
  14.   Wien Hauptbahnhof
  15.   Wrocław Główny
POLREGIO
  1.   Bytom Odrzański
  2.   Czerwieńsk
  3.   Frankfurt (Oder)
  4.   Głogów
  5.   Gorzów Wielkopolski
  6.   Görlitz
  7.   Kostrzyn
  8.   Leszno
  9.   Międzylesie
  10.   Nowa Sól
  11.   Poznań Główny
  12.   Rzepin
  13.   Szczecin Główny
  14.   Węgliniec
  15.   Wrocław Główny
  16.   Zbąszynek
  17.   Zgorzelec
  18.   Żagań
  19.   Żary

Dojazd komunikacją miejskąEdytuj

Na dworzec główny można dojechać z każdej części miasta dzięki liniom autobusowym kursującym przez dworzec[10]:

Linie dzienne:

0 » Wrocławska - Botaniczna
1 » Chynów - Jędrzychów
4 » Os. Zdrojowe - Wyspiańskiego
5 » Os. Czarkowo - Wyczółkowskiego
6 » Braniborska - Objazdowa
8 » Os.Śląskie - Zawadzkiego "Zośki"
12 » Dworzec Główny - Naftowa
17 » Chynów - Wyczółkowskiego
19 » Os.Śląskie - Os. Czarkowo
20 » Os.Śląskie - Przylep
21 » Jany - Objazdowa
25 » (Droszków) Nowy Kisielin - Os. Leśne
26 » PKP Nowy Kisielin - Naftowa
27 » Wyspiańskiego - Ochla (Jarogniewice, Jeleniów)
30 » Dworzec Główny - Drzonków (Ługowo, Barcikowice)
37 » Lechitów - Os. Leśne
44 » Os. Czarkowo - Jędrzychów
80 » Wrocławska - Botaniczna

Linie nocne:

N1 » Os.Śląskie - Zawadzkiego "Zośki"
N2 » Os.Śląskie - Os. Czarkowo
N3 » Os.Śląskie - Botaniczna

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Wykaz stacji pasażerskich wraz z ich kategoryzacją oraz określeniem dostępności do obiektu, l.p. 549
  2. Urząd Transportu Kolejowego: Wymiana pasażerska na stacjach w Polsce w 2018 r.. 2020-01-27. [dostęp 2020-01-30].
  3. Wyborcza.pl, zielonagora.wyborcza.pl [dostęp 2020-03-02].
  4. Kasper Fiszer, Zielona Góra: Zmienią się nazwy przystanków kolejowych, 16 sierpnia 2018 [dostęp 2018-08-22] (pol.).
  5. a b c Historia kolei w Zielonej Górze
  6. Dworzec w Zielonej Górze otwarty po remoncie za 7 mln złotych (pol.). biznes.onet.pl, 2012-08-16. [dostęp 2012-08-19].
  7. ja, PAP: Wydali 6,7 miliona na remont dworca w Zielonej Górze (pol.). wprost.pl, 2012-08-17. [dostęp 2012-08-19].
  8. ZUE z umową na stację Zielona Góra (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2015-06-11. [dostęp 2015-06-15].
  9. Roboty budowlane - 218862-2015 (pol.). ted.europa.eu, 2015-06-23. [dostęp 2015-07-17].
  10. Miejski Zakład Komunikacji w Zielonej Górze, Miejski Zakład Komunikacji w Zielonej Górze [dostęp 2018-08-15] (pol.).

Linki zewnętrzneEdytuj

Zielona Góra Główna
Linia 273 Wrocław Główny – Szczecin Główny (153,858 km)
   
Zielona Góra Stary Kisielin
odległość: 5,469 km
 
odległość: 7,192 km
Linia 370 Zielona Góra Główna – Żary (0,000 km)
 
   Słone
odległość: 8,532 km
Linia Zielona Góra Główna – Szprotawa (rozebrana)