Zielonka (stacja kolejowa)

stacja kolejowa w Zielonce

Zielonkastacja kolejowa obsługiwana przez Koleje Mazowieckie. Położona jest przy ulicy Juliusza Słowackiego w mieście Zielonka w województwie mazowieckim. W latach 2015–17 stacja przeszła gruntowną modernizację w ramach projektu Rail Baltica[2].

Zielonka
Ilustracja
Stacja kolejowa Zielonka - peron 2 (2019)
Państwo  Polska
Miejscowość Zielonka
Zarządca PKP PLK
Data otwarcia 1862[1]
Poprzednie nazwy Sjelonka[1]
Rodzaj stacja kolejowa
Dane techniczne
Liczba peronów 2
Liczba krawędzi
peronowych
3
Kasy T
Linie kolejowe
Położenie na mapie Zielonki
Mapa lokalizacyjna Zielonki
Zielonka
Zielonka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zielonka
Zielonka
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Zielonka
Zielonka
Położenie na mapie powiatu wołomińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu wołomińskiego
Zielonka
Zielonka
Ziemia52°18′42,2″N 21°09′27,6″E/52,311722 21,157667
Portal Portal Transport szynowy

1 stycznia 2009 r. stację włączono do II strefy biletowej ZTM Warszawa w ramach oferty "Wspólny bilet ZTM – KM – WKD"[3][4]. Oferta ta obowiązywała jedynie do 30 czerwca 2013 r. w wyniku uprzedniego wypowiedzenia umowy przez ZTM[5]. Przywrócenie wspólnego biletu nastąpiło 1 grudnia 2015 r.[6]

Jest stacją węzłową pasażerską, a w przeszłości także towarową.

W roku 2017 stacja obsługiwała 3000–4000 pasażerów na dobę[7].

Linia Operator Trasa
R60 Koleje Mazowieckie Warszawa WileńskaZielonkaWołominTłuszczŁochówMałkinia
R6 Koleje Mazowieckie Warszawa ZachodniaWarszawa RembertówZielonka – Wołomin – Tłuszcz – Łochów – Małkinia

Opis stacjiEdytuj

PeronyEdytuj

 
Peron 1 (2019)

Stacja pasażerska składa się z dwóch wysokich częściowo zadaszonych peronów o długości 200 metrów[8]:

  • peronu numer 1, brzegowego, obsługującego nieliczne pociągi przyjeżdżające z linii kolejowej numer 449 i warszawskiej linii średnicowej, a także część pociągów odjeżdżających w powyższym kierunku (tor nr 1)
  • peronu numer 2, wyspowego, obsługującego większość ruchu pasażerskiego stacji
    • tor nr 4 - pociągi z Warszawy Wileńskiej w kierunku Wołomina
    • tor nr 6 - pociągi z kierunku Wołomina do Warszawy Wileńskiej oraz część pociągów z kierunku Wołomina wjeżdżających na linię nr 449 i dalej na linię średnicową.
 
Elektroniczna informacja pasażerska

Na peronach znajdują się:

  • po dwie tablice z nazwą stacji
  • rozkład jazdy pociągów
  • elektroniczne wyświetlacze z informacją pasażerską
  • zegary
  • windy
  • automat biletowy (tylko na peronie 2)
  • megafony
  • ławki
  • kosze na śmieci
  • latarnie oświetleniowe
  • kamery monitoringu

Dostęp do peronów jest możliwy z dwóch przejść podziemnych jednocześnie łączących rozdzielone torami centrum Zielonki:

  • "Zosinek", przy wschodniej głowicy peronów, biegnące równolegle do rzeki Długiej, łączące Park Dębinki z ulicą J. Słowackiego, otwarte 20 lutego 2017 r.[9] (wraz z pasem rowerowym)
  • "Zielonka Letnisko", przy zachodniej głowicy peronów, łączące ulice ks. Z. Abramskiego i W. Łukasińskiego, otwarte 11 grudnia 2017 r.[10]

Budynek stacyjnyEdytuj

 
Peron i budynek stacyjny przed modernizacją (2008)

Budynek stacyjny przed modernizacją znajdował się pośrodku jedynego wówczas peronu wyspowego. W jednej jego części znajdowała się poczekalnia, a w drugiej stanowisko kasowe i zaplecze. Przedłużony dach budynku stanowił częściowe zadaszenie peronu. Do zadaszenia budynku przymocowane były megafony oraz oświetlenie. Stylem nawiązywał do budynków stacyjnych spotykanych na reszcie stacji Warszawskiego Węzła Kolejowego. Podobny budynek, mimo modernizacji stacji, ocalał na przystanku Ząbki.

Budynek został rozebrany w listopadzie 2015 roku w wyniku modernizacji linii kolejowych nr 6 i 21[11]. Nowa półotwarta wiata nawiązująca architekturą do oryginalnej konstrukcji powstała na nowym peronie nr 2 ok. 200 metrów bliżej Wołomina względem pierwotnej lokalizacji. Na brzegowym peronie 1 zbudowano samo zadaszenie w takim kształcie jak na peronie 2, lecz bez poczekalni.

Kasa biletowa mieści się w kontenerze umiejscowionym przy ul. ks. Z. Abramskiego na skraju Parku Dębinki.

Połączenia pasażerskieEdytuj

 
EZT EN57AL z Tłuszcza do Warszawy Wileńskiej

Główną siatkę połączeń stanowią pociągi osobowe Kolei Mazowieckich obsługiwane zmodernizowanymi elektrycznymi zespołami trakcyjnymi serii EN57AL w relacjach:

Ponadto w kierunku Warszawy Wileńskiej istnieją pojedyncze połączenia z Ostrołęki oraz Wyszkowa (przez Tłuszcz). Przystanek w dzień roboczy obsługuje ok. 150 pociągów w powyższych relacjach, co pozwala na uzyskanie w godzinach szczytów komunikacyjnych 10-minutowego taktu w obydwu kierunkach. Czas przejazdu do Dworca Wileńskiego, który jest ważnym węzłem przesiadkowym, wynosi 12 minut.

Jako uzupełnienie oferty przewozowej Koleje Mazowieckie uruchamiają także pociągi łączące Zielonkę z centrum Warszawy poprzez linię kolejową nr 449 lub dalej w różnych kierunkach w ilości 10 par w dzień roboczy. Czas przejazdu do centrum stolicy oscyluje w granicach 20–32 minut. Po stronie "linii wołomińskiej" stacjami krańcowymi tych połączeń są Małkinia, Ostrołęka, Tłuszcz, Wołomin Słoneczna, Zielonka. Przeciwległymi krańcami są takie stacje kolejowe jak Warszawa Zachodnia, Sochaczew, Łowicz Główny, Grodzisk Maz., Piaseczno, Góra Kalwaria czy Czeremcha. Relacja Tłuszcz – Zielonka – Warszawa Wschodnia – Czeremcha realizowana jest autobusami szynowymi serii VT627, VT628 lub 222M, gdyż odcinek Siedlce – Czeremcha nie jest zelektryfikowany.

Przez stację przejeżdżają wszystkie pociągi pospieszne kursujące między Warszawą a Białymstokiem lecz bez zatrzymania. Poruszają się po torach 1 i 2. W latach 2003–11 pociągi pospieszne w kierunku Warszawy zatrzymywały się bez wymiany pasażerskiej celem pobrania rozkazu pisemnego wydawanego przez dyżurnego ruchu. Było to spowodowane niedziałającą samoczynną blokadą liniową na linii nr 449[12].

 
Tunel drogowy w Zielonce

Tunel drogowyEdytuj

W latach 2015–17 po zachodniej stronie stacji PKP Polskie Linie Kolejowe wybudowały tunel drogowy (otwarty 26 maja 2017) w ciągu ulicy Kolejowej[13]. Zastąpił on istniejący w tym miejscu przejazd kolejowo-drogowy, z którego było dojście na jedyny wówczas peron.

Inne obiekty infrastruktury kolejowejEdytuj

  • Nastawnia Zl mieszcząca się na zachód od peronów i tunelu drogowego – kieruje ruchem na obszarze stacji.
  • Ruchem na stacji kierują semafory świetlne.

Linie kolejoweEdytuj

 
Schemat linii kolejowych w okolicy Zielonki (do 2016)

Stacja Zielonka jest węzłem kolejowym, w którym krzyżują się następujące linie:

Do 2016 roku linia kolejowa nr 21 kończyła się w Zielonce, skąd po połączeniu z linią nr 449 biegła w kierunku Wołomina szlakiem dwutorowym jako linia nr 6. W wyniku modernizacji linię nr 21 wydłużono do Wołomina Słonecznej, dokąd biegnie równolegle z linią nr 6 tworząc szlak czterotorowy[14][15]. Wszystkie linie są normalnotorowe i zelektryfikowane.

Prędkości na szlakach w okolicy Zielonki:

nr linii pociągi wagonowe[16] szynobusy i EZT[17] pociągi towarowe[18]
6 130 km/h 130 km/h 120 km/h
21 120 km/h 120 km/h 70 km/h
449 100 km/h 100 km/h 100 km/h

TorowiskoEdytuj

Schemat stacji Zielonka (do 2015)

Stacja przed modernizacją posiadała teoretycznie 7 torów z możliwością przejazdu bez zatrzymania.

W przeszłości część towarowa stacji należąca do PKP Cargo znajdowała się na wysokości peronu, po jego północnej stronie, przy torze nr 8. Była to stacja otwarta dla odprawy przesyłek tylko dla posiadaczy bocznic. Ponadto po południowej stronie stacji, także na wysokości peronu, przy torze nr 5, przy ulicy Słowackiego, znajdowała się rampa wyładowcza. Była wykorzystywana do wyładunku kruszyw.

W wyniku modernizacji przeprowadzonej w latach 2015–17 układ torowy został uproszczony. Zlikwidowano większość bocznic. 4 tory są w ciągłym użytkowaniu przez pociągi pasażerskie. Tory 1 i 2 należące do linii nr 6 są przedłużeniem dwutorowej linii nr 449 z Rembertowa. Tory 4 i 6 należące do linii nr 21 są przedłużeniem torów z Warszawy Wileńskiej. Do Wołomina szlak jest czterotorowy. Tor 8 nie jest używany. Na wschód od stacji pozostawiono bocznicę prowadzącą do dawnej cegielni[19].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Atlas kolejowy - Zielonka (pol.). atlaskolejowy.net. [dostęp 2019-12-20].
  2. Kolej na wschód! (pol.). rail-baltica.pl, 2015-12-09. [dostęp 2019-12-20].
  3. Zielonka w strefie wspólnego biletu (pol.). zielonka.pl/pro-linuxpl.com. [dostęp 2019-12-20].
  4. Porozumienie międzygminne (pol.). mazowieckie.pl. [dostęp 2019-12-20].
  5. Koniec „Wspólnego biletu” na trasie wołomińskiej (pol.). powiat-wolominski.pl, 2013-06-28. [dostęp 2019-12-20].
  6. Wspólny Bilet wraca do Zielonki (pol.). zielonka.pl, 2015-11-25. [dostęp 2019-12-20].
  7. Największe i najmniejsze stacje w Polsce. W: utk.gov.pl [on-line]. [dostęp 2019-12-18].
  8. Wykaz peronów - PKP PLK
  9. Przejście „Zosinek” zostało otwarte (pol.). zielonka.pl, 2017-02-20. [dostęp 2019-12-20].
  10. Windy w przejściu Zielonka Letnisko uruchomione (pol.). zielonka.pl, 2017-12-11. [dostęp 2019-12-20].
  11. Nowy termin rozbiórki starej wiaty peronowej (pol.). zielonka.pl, 2015-11-06. [dostęp 2019-12-20].
  12. [LK 6/21/57/449] Warszawa - Białystok - Kuźnica Białostocka (BY) (E-75) - Page 171 - SkyscraperCity (pol.). skyscrapercity.com, 2015-10-23. [dostęp 2019-12-20].
  13. Tunel pod torami w Zielonce już otwarty (pol.). rail-baltica.pl, 2017-05-26. [dostęp 2019-12-20].
  14. Od 1 lipca wygodniejsza podróż ze stacji Wołomin i Wołomin Słoneczna (pol.). rail-baltica.pl, 2016-07-01. [dostęp 2019-12-20].
  15. Atlas kolejowy - 21 Warszawa Wileńska - Wołomin Słoneczna (pol.). atlaskolejowy.net. [dostęp 2019-12-20].
  16. Regulamin sieci 2019/2020, Wykaz maksymalnych prędkości - pasażerskie składy wagonowe (pol.). plk-sa.pl, 2019-12-04. [dostęp 2019-12-20].
  17. Regulamin sieci 2019/2020, Wykaz maksymalnych prędkości - autobusy szynowe i EZT (pol.). plk-sa.pl, 2019-12-04. [dostęp 2019-12-20].
  18. Regulamin sieci 2019/2020, Wykaz maksymalnych prędkości - pociągi towarowe (pol.). plk-sa.pl, 2019-12-04. [dostęp 2019-12-20].
  19. Zielonka (pol.). semaforek.kolej.org.pl. [dostęp 2019-12-20].

BibliografiaEdytuj

  1. Rozkład jazdy Kolei Mazowieckich.

Linki zewnętrzneEdytuj

Zielonka
Linia 6 Zielonka – Kuźnica Białostocka (14,763 km)
 
   Wołomin
odległość: 6,717 km
Linia 21 Warszawa WileńskaWołomin Słoneczna (10,840 km)
   
Ząbki
odległość: 4,094 km
 
odległość: 2,586 km
Linia 449 Warszawa Rembertów – Zielonka (21,450 km)
   
Zielonka Bankowa
odległość: 2,210 km