Zielony Staw Gąsienicowy

Zielony Staw Gąsienicowy lub po prostu Zielony Staw[a] – należące do Gąsienicowych Stawów jezioro polodowcowe w Tatrach Wysokich, położone na wysokości 1672 m n.p.m. w kotle lodowcowym poniżej Skrajnej Turni.

Zielony Staw Gąsienicowy
Ilustracja
U góry zdjęcia czarny szlak turystyczny, na dole Kotlinowy Stawek
Położenie
Państwo  Polska
Wysokość lustra 1672 m n.p.m.
Morfometria
Powierzchnia 3,84 ha
Wymiary
• max długość
• max szerokość

275 m
238 m
Głębokość
• maksymalna

15,1 m
Objętość 260 500 m³
Hydrologia
Rodzaj jeziora polodowcowe
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Zielony Staw Gąsienicowy
Zielony Staw Gąsienicowy
Ziemia49°13′44″N 19°59′59″E/49,228889 19,999722
Zielony Staw po lewej. Po prawej od góry: Dwoisty Staw, Kurtkowiec, Czerwone Stawki

Dawniej staw nosił nazwę Suczy Staw (od złej suki kaleczącej owce, którą podobno w nim utopiono, a znaleziono w Jaskini Kasprowej[1]). Zielony Staw jest największym jeziorem Doliny Zielonej Gąsienicowej i ósmym co do wielkości jeziorem polskich Tatr. Według danych z przewodnika Tatry Wysokie Witolda Henryka Paryskiego powierzchnia jeziora wynosi 3,84 ha (długość 275 m, szerokość 238 m), głębokość 15,1 m. Na zdjęciu satelitarnym z 2004 r. powierzchnia jest nieco mniejsza i wynosi 3,764 ha[2]. Wody jeziora cechuje duża przeźroczystość (nawet do 10 m) i jasnozielone zabarwienie wywołane niewielką ilością planktonu.

Dla wygody dziewiętnastowiecznych turystów w 1896 r. Towarzystwo Tatrzańskie zbudowało na północnym brzegu jeziora drewniany schron. Zniszczyły go śniegi w 1907[3].

Zielony Staw Gąsienicowy, w tle Kurtkowiec

Staw był od dawna sztucznie zarybiany, pierwszy raz w 1909. Ponownie w 1949 wypuszczono do stawu narybek pstrąga źródlanego. Początkowo, gdy jezioro było jeszcze bogate w plankton, ryby osiągnęły spore rozmiary. Później jednak, gdy ryby wyjadły plankton, większość z nich wyginęła. Staw zamarza w październiku-listopadzie, a rozmarza w maju-czerwcu[4].

Ze stawu wypływa potok Sucha Woda płynący dnem Doliny Gąsienicowej (na znacznej części długości jego wody zanikają pod kamieniami)[5]. Nad brzegami stawu rośnie rzadka w Karpatach turzyca Lachenala[6].

Osobny artykuł: Jeziora tatrzańskie.

Szlaki turystyczneEdytuj

  – obok stawu przebiega czarny szlak z Roztoki Stawiańskiej na Świnicką Przełęcz. Czas przejścia od szlaku żółtego na przełęcz: 1:25 h, ↓ 1:05 h[5]

UwagiEdytuj

  1. Oficjalna nazwa stawu według GUGiK to Zielony Staw, por. Wykaz nazw wód stojących. [dostęp 15 czerwca 2008].

PrzypisyEdytuj

  1. Ludwik Zejszner, Podhale i północna pochyłość Tatrów.... Biblioteka Warszawska. Warszawa 1849, tom XXXV, s. 444; Hardward kat# 'slav 519877' (702); cytat: Juhasy z szałasu Gąsienicowego mieli bardzo niedobrą sukę; nie tylko nie chodziła za owcami, ale ustawicznie je kaleczyła. Chcąc się pozbyć tego szkodnika, utopili ją w stawie. Po kilku dniach, mój pradziad (przewodnika) poszedł z czarownikami szukać złota do doliny Kasprowej, w potężnem źródle, zwanem Dziura za polaną. I właśnie tam była ta suka.
  2. Magdalena i Tomasz Zwijacz Kozica. Tatrzańskie pojezierze. „Tatry”. Nr 2 (24), Wiosna 2008, s. 70–71, 2008. Zakopane: Tatrzański Park Narodowy. ISSN 0867-4531 (pol.). 
  3. Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XIII. Latchorzew: Wyd. Trawers, 2003. ISBN 83-915859-1-3.
  4. Władysław Szafer: Tatrzański Park Narodowy. Zakład Ochrony Przyrody PAN, 1962.
  5. a b Tatry. Zakopane i okolice. Mapa w skali 1:27 000. Warszawa: ExpressMap Polska, 2005. ISBN 83-88112-35-X.
  6. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.