Otwórz menu główne

Zjednoczone Stronnictwo Ludowe

polska partia polityczna

Zjednoczone Stronnictwo Ludowe (ZSL) – chłopska partia polityczna w Polsce, powstała 27 listopada 1949 z połączenia prokomunistycznego „lubelskiego” Stronnictwa Ludowego[1][2] z resztkami rozbitego przez komunistów „mikołajczykowskiego” Polskiego Stronnictwa Ludowego.

Zjednoczone Stronnictwo Ludowe
Ilustracja
Skrót ZSL
Lider Władysław Kowalski (pierwszy)
Dominik Ludwiczak (ostatni)
Data założenia 27 listopada 1949
Data rozwiązania 26–27 listopada 1989
Adres siedziby ul. Grzybowska 4,
00–131 Warszawa
Ideologia polityczna agraryzm
Liczba członków ok. 300 tys. (1989)
Barwy      zieleń

Spis treści

DziałalnośćEdytuj

Zjednoczone Stronnictwo Ludowe jako partia satelicka Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej realizowała jej politykę wobec wsi i akceptowała dominację polityczną PZPR, kolektywizację wsi, jak również sojusz ze Związkiem Radzieckim. Rola ZSL częściowo zmieniła się po wydarzeniach w październiku 1956. Mimo przyjęcia deklaracji regulującej zasady współpracy PZPR i ZSL w styczniu 1957, główne decyzje dotyczące polityki rolnej kraju podejmowały władze PZPR. Partia dzięki sojuszowi z PZPR otrzymała określoną liczbę miejsc w Sejmie oraz stanowisk w Radzie Państwa, rządzie, jak również administracji terenowej. W bardzo podobny sposób weszła również do takich organizacji jak Front Jedności Narodu czy Patriotyczny Ruch Odrodzenia Narodowego. ZSL przypadało (poza II kadencją, w latach 1952–1957, kiedy posłowie nie byli zrzeszeni w klubach) stanowisko marszałka Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

Po wydarzeniach z 1980 i powstaniu NSZZ „Solidarność” polityka prowadzona przez partię uległa częściowej zmianie. Kierownictwo zaczęło upominać się o prawa ekonomiczne i socjalne mieszkańców wsi. Podczas VIII Kongresu przedstawiono stanowisko ZSL w sprawie koniecznych przemian politycznych i społecznych. Delegaci domagali się rehabilitacji Stanisława Mikołajczyka oraz powrotu do koncepcji mikołajczykowskiego PSL i zagwarantowania trwałości gospodarstw.

W 1983 zagwarantowano konstytucyjnie prawo do nienaruszalności indywidualnych gospodarstw rolnych, jednak do końca Stronnictwo popierało utrzymanie ustroju socjalistycznego, kolektywizację wsi oraz uznawanie kierowniczej roli PZPR i sojuszu z ZSRR. W 1988 w opozycji do ZSL powstał Ogólnopolski Społeczny Komitet Odrodzenia Ruchu Ludowego, a w sierpniu 1989 powołano Polskie Stronnictwo Ludowe (wilanowskie), nawiązujące do tradycji chłopskiej partii Stanisława Mikołajczyka.

ZSL brało udział w obradach Okrągłego Stołu (1989), przedstawiciele stronnictwa weszli w skład rządu Tadeusza Mazowieckiego.

W dniach 26–27 listopada 1989 ogłoszono rozwiązanie Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego i powołanie Polskiego Stronnictwa Ludowego „Odrodzenie”. Po połączeniu w maju 1990 PSL „Odrodzenie” z PSL wilanowskim powstało Polskie Stronnictwo Ludowe.

Prezesi NK ZSLEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Józef Szaflik: Dzieje partii i stronnictw chłopskich w Europie: W podzielonej Europie, Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora, 2007, s. 272.
  2. Janusz Zemke: ZSL w systemie politycznym Polski Ludowej, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979, s. 32.

Linki zewnętrzneEdytuj