Otwórz menu główne
Zofia Lejmbach ps. Róża, druga od prawej

Zofia Lejmbach (ur. 16 września 1901 w Mińsku Litewskim[1], zm. 5 września 1995[2] w Warszawie) – polska doktor nauk medycznych, profesor i prorektor (1962–66) Akademii Medycznej w Warszawie, działacz niepodległościowy, pierwsza kobieta Prezes Konsystorza Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w RP.

Spis treści

Służba w medycynieEdytuj

Naukę rozpoczęła w Kijowie w szkole sanitariuszek; w ukończeniu tej szkoły przeszkodziła jej I wojna światowa. Jako absolwentka Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego odbyła staż medyczny w szpitalach warszawskich, poznańskich, w Paryżu, Rzymie i Strasburgu. Po powrocie do kraju pracowała w Szpitalu im. Karola i Marii[3]. Ze szpitalem tym związana była przez większość swojego życia. Była ordynatorem tego szpitala od września 1939.[4] Po wojnie pełniła funkcję kierownika Kliniki Diagnostycznej Szpitala Klinicznego przy ul. Działdowskiej, będącego kontynuatorem Szpitala Karola i Marii. Była wieloletnim sekretarzem Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego.

Służba niepodległościowaEdytuj

W latach 1915–1918 była aktywnym członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej na Kresach. W czasie okupacji pełniła funkcję szefa Służby Sanitarnej Okręgu Warszawskiego AK, w powstaniu warszawskim była szefem Służby Sanitarnej okręgu "Śródmieście". We wrześniu 1944 roku ciężko ranna trafiła do Szpitala Powstańczego. Ewakuowała się z tego szpitala wraz z grupą kilkudziesięciu rannych do domu rodzinnego w Skorosiach pod Warszawą.

Dane biograficzne, odznaczenia, inneEdytuj

 
Grób dr Zofii Lejmbach na cmentarzu reformowanym przy ul. Żytniej w Warszawie

Była aktywnym członkiem Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w Polsce[5]; pierwszą kobietą wybraną na prezesa Konsystorza tego Kościoła w roku 1961, którą to funkcję pełniła przez dwie kadencje[6].

Zofia Lejmbach była współautorką kilku wydawnictw z zakresu medycyny[7]. W artykule z 1949 roku jako pierwsza opisała przypadki mukowiscydozy w Polsce, wówczas określanej jako dysporia enterobronchopancreatica congenita familiaris[8].

W młodości w tragicznym wypadku utraciła ukochanego. Nie wyszła za mąż i nie miała własnych dzieci. Natomiast całe swe życie poświęciła dzieciom chorym i upośledzonym. Mieszkała w Warszawie, przy ulicy Szpitalnej 1. Pochowana została na warszawskim cmentarzu ewangelickim przy ul. Żytniej.

Odznaczenia i tytuły państwowe
Data Nazwa
1918 Krzyż Polskiej Organizacji Wojskowej
1921 Krzyż Walecznych
1932 Krzyż Niepodległości z Mieczami
1964 Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
1970 Krzyż Armii Krajowej (rząd RP w Londynie)
1982 Warszawski Krzyż Powstańczy
1989 tytuł 'Zasłużonej dla zdrowia Narodu'
1990 Krzyż za udział w Wojnie 1918-1921

PrzypisyEdytuj

  1. Zofia Lejmbach - nekrolog. „Gazeta Wyborcza”. 215 (Gazeta Stołeczna), s. 12, 14 września 1995. Warszawa: Agora S.A.. ISSN 0860-908X. 
  2. Nekrologi warszawskie (pol.). [dostęp 25 marca 2009].
  3. Był to szpital dziecięcy ufundowany przez córkę zmarłych przemysłowców i społeczników Karola (1839–1900) i Marii (1860–1913) Szlenkierów – Zofię. Adrian Uljasz, "Słowo i Myśl" nr 4/2008: Prof. Władysław Szenajch (1879–1964). Lekarz i przyjaciel dzieci (pol.). [dostęp 24 marca 2009].
  4. Adrian Uljasz/2008: Ze źródeł do dziejów szpitalnictwa. Akt fundacyjny Szpitala Karola i Marii w Warszawie (pol.). [dostęp 06.02.2011].
  5. Kazimierz Bem, "Jednota" nr 1-2/2004: Wielebna Antonietta Louisa Brown Blackwell (pol.). [dostęp 24 marca 2009].
  6. Kazimierz Bem: Kościół Ewangelicko - Reformowany w RP i kobiety (pol.). [dostęp 25 marca 2009].
  7. Katalog Biblioteki Narodowej (pol.). [dostęp 25 marca 2009].
  8. Mariusz Tomczak. Lekarz dzieci. „Gazeta Lekarska”. 6/2018. s. 51. ISSN 08672164. 

BibliografiaEdytuj

  1. Encyklopedia PWN (pol.). [dostęp 24 marca 2009].
  2. Warszawski Uniwersytet Medyczny (pol.). [dostęp 24 marca 2009].