Otwórz menu główne

Zofia Romanowiczówna (ur. 31 marca 1842 we Lwowie, zm. 4 czerwca 1935 tamże) – polska nauczycielka, uczestniczka powstania styczniowego, działaczka niepodległościowa, oświatowa i społeczna.

Zofia Romanowiczówna
Z. R., Młoda Dziewczyna
Ilustracja
Zofia Romanowiczówna (przed 1906)
Data i miejsce urodzenia 31 marca 1842
Lwów
Data i miejsce śmierci 4 czerwca 1935
Lwów
Miejsce spoczynku Cmentarz Łyczakowski we Lwowie
Narodowość polska
Rodzice Piotr, Julia
Krewni i powinowaci Tadeusz (brat)
Odznaczenia
Krzyż Niepodległości Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

urodziła się 31 marca 1842 we Lwowie[1]. Była córką Piotra (adwokat) i Julii z domu Krauze oraz siostrą Tadeusza[1][2].

Od 1860 pracowała jako nauczycielka prywatna, m.in. kształciła dzieci Karola Wilda[1]. W tym samym roku była współzałożycielką Towarzystwa Oszczędności Kobiet we Lwowie, a przed 1863 była współzałożycielką Stowarzyszenie im. Klaudyny Potockiej, ruchu mającego na celu postawy patriotyczne i samokształceniowe[1]. Uczestniczyła w powstaniu styczniowym 1863 trudniąc się wytwarzaniem nabojów, pracując przy szyciu garderoby, produkując opatrunki oraz działając jako kurierka i wsparcie przy ucieczkach[3][1]. W marcu 1863 została aresztowana i na miesiąc uwięziona[1].

W 1868 Stowarzyszenie tzw. „Klaudynek” przekształcono w Stowarzyszenie Czynnych Polek[1]. W 1874 założono Stowarzyszenia Pracy Kobiet[1]. W 1875 złożyła egzamin dopuszczający do wykładania na poziomie szkół państwowych[1]. W 1877 stworzyła Kółko Serdecznych Polek[1]. Od 1879 była starszym nauczycielem Miejskiej Szkoły Wydziałowej Żeńskiej im. Królowej Jadwigi[1]. Była zastępczynią Antoniny Machczyńskiej, przewodniczącej Związku Nauczycielek we Lwowie (powstałego w 1903 z połączenia Związku Koleżeńskiego Byłych Seminarzystek i Nauczycielek ze Stowarzyszeniem Nauczycielek)[4]. W 1906 odeszła na emeryturę[1]. Podczas I wojny światowej w lipcu 1915 stanęła na czele Ligi Kobiet we Lwowie[1]. W swoim życiu miała okazję zetknąć się z wieloma osobistościami, głównie z życia artystycznego i kulturalnego[2][1]. Swoje wspomnienia zawarła w publikacji pt. Cienie (kilka oderwanych kart z mojego życia), wydanej w 1930[2][1].

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości (1918) w okresie II Rzeczypospolitej została awansowana do stopnia podporucznika weterana Wojska Polskiego[3]. Otrzymała honorowe członkostwo Związku Obrońców Lwowa[1].

W ostatnich latach życia była ociemniała[1]. Zmarła 4 czerwca 1936 we Lwowie[1] jako ostatnia kobieta-uczestniczka powstania styczniowego żyjąca na obszarze województwa lwowskiego[5]. Została pochowana na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie[3][1]. Jej pamięć, jako osoby przez wiele lat promującej ideały patriotyczne, została uhonorowana przez środowisko lwowskiego nauczycielstwa w pierwszą rocznicą śmierci w połowie czerwca 1936[6].

PublikacjeEdytuj

Odznaczenia i orderyEdytuj

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj