Otwórz menu główne

Związek Polaków na Litwie

Związek Polaków na Litwie (ZPL) – stowarzyszenie Polaków na Litwie założone w 1990 w Wilnie.

Związek Polaków na Litwie
Państwo  Litwa
Siedziba Wilno
Data założenia 1989
Rodzaj stowarzyszenia stowarzyszenie
Profil działalności obrona praw mniejszości,kultura
Prezes Michał Mackiewicz
Powiązania Europejska Unia Wspólnot Polonijnych
brak współrzędnych
Strona internetowa

5 maja 1988 grupa przedstawicieli inteligencji polskiej mieszkającej na Litwie (wtedy Litewska SRR) zainicjowała powstanie Stowarzyszenia Społeczno-Kulturalnego Polaków na Litwie (SSKPL), która początkowo działała w zakresie szeroko pojętej kultury (ochrona zabytków, działalność wydawnicza, historia, itp.), jednak ze względu na narastające napięcie między litewską większością i a polską mniejszością, na I Zjeździe SSKPL w dniach 15-16 kwietnia 1989 roku, została przekształcona w Związek Polaków na Litwie (ZPL). Pierwszym prezesem ZPL został dotychczasowy prezes SSKPL Jan Sienkiewicz[1].

Związek Polaków na Litwie liczy około 6[2]–11 tys. członków[3]. Organizuje m.in. Zjazdy Polaków na Litwie. Powstał w 1990 roku i zastąpił o rok wcześniejsze Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne Polaków na Litwie (pierwszą powojenną oficjalną organizację polską na Litwie).

ZPL broni praw mniejszości polskiej, prowadzi działalność oświatową i kulturalną, wspiera polskie inicjatywy gospodarcze; uczestniczy w wyborach parlamentarnych i samorządowych. Wydaje tygodnik „Nasza Gazeta”.

Społeczność polska na Litwie liczy ok. 235-300 tysięcy osób. Polacy są najliczniejszą mniejszością narodową na Litwie, stanowią ok. 6,7 proc. ludności tego kraju, choć faktycznie odsetek Polaków może być większy. Polacy według oficjalnej państwowej statystyki zamieszkują przede wszystkim rejony Wileńszczyzny: wileński - ok. 65%, trocki - 35%, solecznicki - 80%, szyrwincki - 10%, malacki - 8,1%, święciański - ok. 30%, elektreński - 8%, orański - 7%, a także w rozproszeniu na zlituanizowanej Kowieńszczyźnie ok. 4-5 tys., co równoznaczne jest z ok. 1,7%-2% mieszkańców oraz Dzukii. Związek Polaków na Litwie ma swoje oddziały w Wilnie, Solecznikach, Landwarowie, Podbrodziu, Turmontach, Jawniunach, Szyłutach, Kijuciach koło Oran, Druskiennikach, Wisaginie, Akademii, Kownie, Wędziagole i Kłajpedzie.

Związek jest uprawniony do wystawiania zaświadczeń potwierdzających aktywne zaangażowanie w działalność na rzecz języka i kultury polskiej lub polskiej mniejszości narodowej oraz do przyjmowania i przekazywania właściwemu konsulowi wniosków o przyznanie Karty Polaka (obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 2008 r. w sprawie wykazu organizacji polskich lub polonijnych uprawnionych do wystawiania zaświadczeń potwierdzających aktywne zaangażowanie w działalność na rzecz języka i kultury polskiej lub polskiej mniejszości narodowej (M.P. z 2008 r. nr 25, poz. 249)).

PrzypisyEdytuj

  1. Adam Bobryk, Odrodzenie narodowe Polaków w Republice Litewskiej 1987-1997, Toruń 2005, s. 120
  2. interia.pl
  3. wspolnota-polska.org.pl

Zobacz teżEdytuj