Otwórz menu główne

Związek Sześciu Miast

Herb Budziszyna Niemiecki herb Zgorzelca Herb Żytawy
Budziszyn Zgorzelec Żytawa
Herb Lubania Herb Löbau Herb Kamenz
Lubań Löbau Kamenz

Związek Sześciu Miast (niem. Oberlausitzer Sechsstädtebund, górnołuż. Zwjazk šěsćiměstow, czes. Šestiměstí) założono 21 sierpnia 1346 w ramach Królestwa Czech. W jego skład weszło sześć miast królewskich[1], leżących wzdłuż Via Regia Lusatica (pol. Królewskiej Drogi Łużyckiej):

Związek przyjęło się nazywać górnołużyckim, jednakże w chwili jego powstania jedynie pięć miast było uznawanych za łużyckie, natomiast Żytawa była wciąż uznawana za przynależną do historycznego regionu Czech[1].

Sojusz miast powołano w celu zabezpieczenia interesów kupieckich poprzez wzmocnienie siły ekonomicznej i politycznej miast Związku i wspólną ochronę szlaków handlowych, przede wszystkim zaś w celu walki z rycerzami-rabusiami. Utworzenie sojuszu stało się możliwe, gdy wszystkie miasta znalazły się pod wspólnym, w tym przypadku czeskim, panowaniem w 1346, po przejęciu wschodniej części regionu przez Czechy od piastowskiego księstwa jaworskiego. Czas największego rozkwitu ośrodków przypada na pierwsze 200 lat istnienia federacji. Umowa o wzajemnej pomocy prawnej i zbrojnej umocniła pozycję mieszczaństwa – Związek stał się największą siłą polityczną w Górnych Łużycach, przewyższającą nawet pozycję szlachty. Rada miejska Budziszyna prowadziła całą korespondencję handlową w imieniu wszystkich miast, a doroczne konwenty delegatów odbywały się najczęściej w Löbau.

W 1469 Związek Sześciu Miast uznał władzę króla Węgier Macieja Korwina, tym samym dołączając do Węgier, by po śmierci króla w 1490 powrócić do Korony Czeskiej, wówczas we władaniu królewicza polskiego Władysława II Jagiellończyka[2].

W 1547 król Czech i Węgier Ferdynand I nałożył na miasta Związku olbrzymią karę za rzekomą zdradę podczas religijnej wojny szmalkaldzkiej w bitwie pod Mühlbergiem, 24 kwietnia 1547. Pomimo żądań króla, na dzień przed bitwą miasta rozpuściły swe wojska, bowiem upłynął dwumiesięczny termin, na jaki Związek udzielił mu swych sił. Sojusz został rozbrojony, ukarany kontrybucją w astronomicznej – jak na ówczesne czasy – wysokości 100 tys. guldenów, a ponadto podatkiem od piwa, przepadkiem dóbr ziemskich na rzecz korony oraz utratą przywilejów. Pomimo podźwignięcia się gospodarczego miast federacji już w ciągu następnej dekady, potęga polityczna Związku nie została nigdy odbudowana.

Sojusz został rozwiązany po kongresie wiedeńskim w 1815, gdy miasta znalazły się w granicach różnych państw – Saksonii i Prus. Cztery miasta, położone wówczas w Saksonii (Budziszyn, Kamenz, Löbau, Żytawa), w 1819 reaktywowały związek w okrojonym składzie jako Związek Czterech Miast, który jednakże się rozpadł w 1868[3].

Herby wszystkich sześciu miast znalazły się na wybudowanym w 1903 roku Nowym Ratuszu w Zgorzelcu.

Herb Zgorzelca
Zgorzelec

W 21 lipca 1991 w trakcie obchodów 770-lecia lokacji miasta Löbau związek reaktywowano, a w jego skład wszedł także Zgorzelec. Celem tego związku jest promocja turystyczna regionu.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Hermann Knothe, Geschichte des Oberlausitzer Adels und seiner Güter, Lipsk, Breitkopf & Härtel, 1879, s. 547
  2. Gustav Köhler, Der Bund der Sechsstädte in der Ober-Lausitz: Eine Jubelschrift, Görlitz, G. Heinze & Comp., 1846, s. 30
  3. Dresden und Sachsen - Oberlausitz - Neuere Geschichte, www.dresden-und-sachsen.de [dostęp 2019-12-11] (niem.).

Linki zewnętrzneEdytuj