Adam Przybylski

Oficer dyplomowany Wojska Polskiego

Adam Przybylski[1] ps. „Konrad Starski” (ur. 22 czerwca 1896 w Janowie Lubelskim, zm. 5 stycznia 1945 w Peebles) – podpułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego[2], historyk wojskowości, attaché wojskowy Polski w Japonii (1935-38).

Adam Przybylski
„Konrad Starski”
podpułkownik dyplomowany piechoty podpułkownik dyplomowany piechoty
Data i miejsce urodzenia 22 czerwca 1896
Janów Lubelski, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 5 stycznia 1945
Peebles, Wielka Brytania
Przebieg służby
Lata służby 1915-1945
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 6 Pułk Piechoty Legionów
Sztab Generalny
Wojskowe Biuro Historyczne
Sztab Główny
6 Pułk Piechoty Legionów
Kwatera Główna Naczelnego Wodza
Stanowiska attaché wojskowy
dowódca batalionu piechoty
oficer sztabu
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi

ŻyciorysEdytuj

Syn Zygmunta i Zofii z Pac-Pomarnackich[3]. W sierpniu 1915 roku wstąpił do Batalionu Warszawskiego Polskiej Organizacji Wojskowej (POW), z którym w następnym miesiącu został wcielony do Legionów Polskich. Do stycznia 1916 roku walczył na froncie w szeregach 1 pułku piechoty. Od czerwca 1916 roku zajmował się konspiracyjną działalnością w Polskiej Organizacji Wojskowej. W organizacji pełnił funkcję komendanta Obwodu Łowicz, a następnie komendanta Grupy Obwodu i zastępcy komendanta Okręgu Warszawa-prowincja[3].

W czasie wojny z bolszewikami walczył w szeregach 6 pułku piechoty Legionów. Dowodził plutonem i kompanią[3]. 1 czerwca 1921 roku pełnił służbę w Centrum Wyszkolenia Wołkowysk, a jego oddziałem macierzystym był 6 pułk piechoty Legionów[4]. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 484. lokatą w korpusie oficerów piechoty, a jego oddziałem macierzystym był nadal 6 pułk piechoty Legionów[5]. W tym samym roku został powołany do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza Kursu Normalnego 1922–1924[6]. Z dniem 1 października 1924 roku, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, został przydzielony do Oddziału V Sztabu Generalnego w Warszawie[7]. 1 grudnia 1924 roku awansował na kapitana ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 roku i 125. lokatą w korpusie oficerów piechoty[8]. 23 czerwca 1926 roku został przesunięty do Biura Historycznego Sztabu Generalnego w Warszawie[9][10]. Z dniem 2 stycznia 1929 roku został przeniesiony do 75 pułku piechoty w Królewskiej Hucie[11][12]. 31 marca 1930 roku powrócił do Wojskowego Biura Historycznego w Warszawie[13][14]. 17 grudnia 1931 roku został mianowany majorem ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1932 roku i 32. lokatą w korpusie oficerów piechoty[15]. 9 grudnia 1932 roku ogłoszono jego przeniesienie do Oddziału II Sztabu Głównego[16]. W Oddziale II zajmował się zagadnieniami sowieckimi[17]. Z dniem 1 stycznia 1935 roku został mianowany attaché wojskowym przy Ambasadzie RP w Tokio[18]. 31 października 1938 roku odwołany z funkcji [19][20][21]. Mianowany podpułkownikiem ze starszeństwem z dniem 19 marca 1939 roku i 58. lokatą w korpusie oficerów piechoty[22]. Od jesieni 1938 roku odbywał staż liniowy w 6 pułku piechoty Legionów w Wilnie na stanowisku dowódcy III batalionu[23].

24 sierpnia 1939 roku, po ogłoszeniu mobilizacji alarmowej, zgodnie z przydziałem mobilizacyjnym wyjechał do Warszawy i zgłosił się w Wyższej Szkoły Wojennej, gdzie otrzymał przydział do sztabu generała dywizji Mieczysława Norwid-Neugebauera na stanowisko szefa Oddziału II. Po wyjeździe generała z Warszawy pozostawał w dyspozycji szefa Sztabu Naczelnego Wodza. 5 września stawił się w Kwaterze Głównej Naczelnego Wodza i otrzymał od generała brygady Wacława Stachiewicza zadanie udania się do Grupy Operacyjnej generała brygady Stanisława Skwarczyńskiego, jako oficer łącznikowy. Dowództwo Grupy odnalazł rano następnego dnia pod Radomiem. 6 września, po powrocie do Warszawy, został oddany do dyspozycji szefa Oddziału III, bez formalnego określenia funkcji i zadań. Ostatecznie pomagał podpułkownikowi Leopoldowi Okulickiemu w pracach nad zestawieniem i utrzymaniem w aktualności sytuacji ogólnej (prowadzeniem ogólnej mapy sytuacyjnej). Tego samego dnia wyjechał ze Sztabem Naczelnego Wodza do Brześcia, 11 września do Włodzimierza Wołyńskiego, w nocy z 13 na 14 września do rejonu Dubna i 15 września do Kołomyi. Po agresji ZSRR na Polskę przekroczył granicę z Rumunią w Kutach 18 września o godz. 4.00 [24] wraz ze Sztabem Naczelnego Wodza. Internowany, później udał się do Francji. W marcu 1940 roku przebywał w Obozie Wyszkolenia Oficerów w Vichy[3].

12 września 1941 roku przybył z 8 Brygady Kadrowej Strzelców do Stacji Zbornej Oficerów Rothesay i otrzymał urlop do 25 września 1941 roku[25]. W 1944 roku był wykładowcą w Wyższej Szkole Wojennej w Peebles, w Szkocji[26]. Zmarł 5 stycznia 1945 roku w Peebles. 8 stycznia 1945 roku został pochowany na cmentarzu Corstorphine Hill w Edynburgu[26][27].

Publikacje naukoweEdytuj

Jest autorem szeregu cennych prac z dziejów operacji wojennych w okresie 1918–21, opartych o archiwalia i dokumenty oficjalne Ministerstwa Spraw Wojskowych. Pisał o działaniach wojennych na Ukrainie w r. 1920 (Bellona t. 13–14, Warszawa 1924), o działaniach wstępnych w wojnie polsko-bolszewickiej (Bellona t. 29/1928), o ofensywie na Wilno w kwietniu 1919 (Bellona t. 32/1928) i obronie Wilna w kwietniu i maju 1919 (Bellona t.32/1928). Do dzieła zbiorowego Dziesięciolecie odrodzenia Polskiej Siły Zbrojnej 1918–1928 (Warszawa 1928) opracował studium Wojna Polski Odrodzonej 1918–1921, obejmujące też powstanie wielkopolskie i wojnę o Śląsk Cieszyński. Praca ta, przejrzana i poszerzona, lecz ograniczona tylko do działań na froncie polsko-sowieckim, wyszła po francusku jako La Pologne en lutte pour ses frontières 1918–1920 (Paris 1929). W 1930 opublikował książkę Wojna polska 1918–1921, która objęła również dzieje powstań śląskich, krótko omawiając zbrojny konflikt polsko-czeski o Śląsk Cieszyński. Temu ostatniemu poświęcił osobną pracę: Walka o Śląsk Cieszyński w styczniu 1919 roku (Bellona t.40/1932 i w formie książki wydanej w Warszawie w 1932).

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1154, 1243 w ewidencji Wojska Polskiego figurował jako Adam II Przybylski w celu odróżnienia od innego oficera noszącego to samo imię i nazwisko: ppor. rez. Adama Przybylskiego, ur. 1 lutego 1896 roku.
  2. Wykaz poległych 1952 ↓, s. 31 tu podano, że był pułkownikiem.
  3. a b c d Getter i Szklarska-Lohmannowa 1986 ↓.
  4. Spis oficerów 1921 ↓, s. 42, 832.
  5. Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 79.
  6. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 140, 426, 1502.
  7. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 13, 136, 369.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 131 z 17 grudnia 1924 roku, s. 739.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 24 z 23 czerwca 1926 roku, s. 193.
  10. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 135, 207 tu podano, że pełnił służbę w Oddziale III SG.
  11. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928 roku, s. 336.
  12. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 29 stycznia 1929 roku, s. 49.
  13. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 104.
  14. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 40, 831.
  15. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 12 z 18 grudnia 1931 roku, s. 399.
  16. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 414.
  17. Przybylski 1939 ↓, s. 157.
  18. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 22 grudnia 1934 roku, s. 258.
  19. Dz.U. MSZ ↓, Nr 1 z 15 lutego 1939 roku, s. 12.
  20. Stawecki 2004 ↓, s. 126, 132.
  21. Rocznik Służby Zagranicznej 1938 ↓, s. 91.
  22. Rybka i Stepan 2004 ↓, s. 471.
  23. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 18.
  24. Przybylski 1939 ↓, s. 156-176.
  25. Rozkazy dzienne Komendy Stacji Zbornej Oficerów Rothesay. IPMS, sygn. R.8c, 1941. s. 13, 17, 21. [dostęp 2017-08-18].
  26. a b Nekrolog ↓.
  27. Wykaz poległych 1952 ↓, s. 31 grób B-1438/I.
  28. Ciastoń i in. 1939 ↓, s. 166.
  29. Ciastoń i in. 1939 ↓, s. 186.

BibliografiaEdytuj