Otwórz menu główne

Archibald Charles Melvill Paris (ur. 1892, zm. 1942) – brygadier i oficer British Army.

Archibald Charles Melvill Paris
brygadier brygadier
Data urodzenia 1892
Data i miejsce śmierci 1942
Ocean Indyjski, w pobliżu Sumatry
Przebieg służby
Siły zbrojne Flag of the British Army.svg British Army
Jednostki Oxfordshire and Buckinghamshire Light Infantry
Stanowiska dowódca: 12. Brygady Piechoty, 11. Dywizji Piechoty
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
II wojna światowa
Odznaczenia
Distinguished Service Order (Wielka Brytania) Military Cross (Wielka Brytania)

Był synem gen. mjr Archibalda Parisa, oficera Royal Marines, który dowodził 63. Dywizją Royal Naval podczas I wojny światowej i panii Paris (nazwisko rodowe Melvill).

Paris ukończył Royal Military Academy Sandhurst i wstąpił do Oxfordshire and Buckinghamshire Light Infantry w 1909 roku. Ożenił się z Ruth Norton. Paris służył podczas I wojny światowej i został odznaczony Military Cross w 1917 roku.

Chociaż Paris znany jest przede wszystkim z powodu śmierci na skutek nieszczęśliwych okoliczności związanych z holenderskim statkiem "Rooseboom", który zatonął w pobliżu Sumatry w 1942 roku, to był on także jednym z niewielu brytyjskich dowódców, którzy stoczyli wyrównaną walkę z Japończykami podczas bitwy o Malaje i w czasie późniejszego upadku Singapuru.

Spis treści

Bitwa o MalajeEdytuj

W grudniu 1941 roku brygadier Archibald Paris dowodził indyjską 12. Brygadą Piechoty, która stanowiła część garnizonu singapurskiego. Kiedy bitwa rozpoczęła się w północnych Malajach 12. Brygada Parisa została wysłana do osłaniania odwrotu indyjskiej 11. Dywizji Piechoty, co zakończyło się z sukcesem, do takiego stopnia, że zaskoczyło to Japończyków, powodując ciężkie straty wśród ich większych jednostek.

Kiedy gen. Percival odwołał gen. mjr Davida Murraya-Lyona z dowództwa 11. Dywizji Piechoty Paris otrzymał to stanowisko i był jej dowódcą do czasu katastrofalnej bitwy nad rzeką Slim, kiedy gen. mjr Berthold Key przejął dowództwo nad 11. Dywizją Piechoty, a Paris powrócił do stanowiska dowódcy 12. Brygady. Paris dowodził 12. Brygadą podczas odwrotu przez Malaje i późniejszej bitwy o Singapur.

"Rooseboom"Edytuj

Przed upadkiem Singapuru w lutym 1942 roku Percival próbował uratować personel, który walczył z sukcesem przeciwko Japończykom i Paris był jednym z nich. Paris uciekł na pokładzie holenderskiego statku "Rooseboom", który został zatopiony u wybrzeży Sumatry. Pomimo tego, że zdołał przeżyć zatonięcie okrętu razem z 80 innymi pasażerami w jednej łódce ratunkowej, to nie przeżył on 28 dni dryfowania na łódce przez 100 mil morskich. Przeżyło tylko 5 rozbitków.

Walka o przetrwanie po zatonięciu "Rooseboom" została opisana przez Waltera Gibsona w książce The boat. Gibson był jednym z rozbitków z batalionu Argyll & Southerland Highlanders:

W trzecią noc po opuszczeniu Padang "Rooseboom" został trafiony torpedą i wkrótce się wywrócił i zatonął, biorąc większość z 500 pasażerów na pokładzie ze sobą i pozostawiając tylko jedną łódź ratunkową. Na łodzi tej, przeznaczonej dla 28 osób, znajdowało się 80 osób ze 135, którzy przeżyli zatonięcie. Reszta trzymała się lin ratunkowych i resztek okrętu pływających w morzu. Najwyższy rangą żołnierz wśród przeżyłych, brygadier Paris, wziął odpowiedzialność za dyscyplinę na łódce, informując jednocześnie rozbitków, że holenderski kapitan "Rooseboom", który także przeżył, przejmuje całkowite dowództwo. Dysciplina była jednak daremna w obliczu niedostatków, które wtedy nastąpiły. Mężczyźni i kobiety oszaleli z powodu pragnienia. Wielu rzucało się za burtę zamiast stawić czoło cierpieniu. Według Gibsona grupa żołnierzy renegatów umieszczała się na dziobie łódki i w nocy wyrzucała słabszych ocalałych za burtę, aby móc przejąć skromne racje, zanim samemu zostało się zaatakowanym i wyrzuconym za burtę. Brygadier Paris halucynował przed wpadnięciem w śpiączkę, z której się już nie obudził. Holenderski kapitan został zabity przez jednego ze swoich inżynierów. Liczba żyjących rozbitków zmniejszała się w olbrzymim tempie. W międzyczasie łódka wylądowała na Sipurze, wyspie koralowej u wybrzeży Sumatry (oddalonej 100 mil od portu w Padang). Przeżył tylko Gibson, chińska dziewczyna, Doris Lin, z którą Gibson zawiązał bliższą więź podczas tych strasznych tygodni i trzech Jawajczyków. Jeden z nich utonął, kiedy próbowali się dostać na ląd. Pozostali Jawajczycy zniknęli. W późniejszym czasie, po zabraniu przez tubylców, Gibson i Doris Lin zostali znalezieni przez japoński patrol. Gibson powrócił do Padang jako jeniec wojenny. Później dowiedział się, że Lin została rozstrzelana przez Japończyków za szpiegostwo[1].

PrzypisyEdytuj

  1. Nekrolog Gibsona w The Times opublikowany 27 kwietnia 2005 roku

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj