Biblia Calova

Biblia Lutra uzupełniona komentarzami Abrahama Calova

Biblia Calova (pełny tytuł niem. Heilige Bibel nach Herrn Martini Lutheri Dolmetschung und mit Anführung von Lutheri deutschen und verdeutschen Schriften abgefasst) – trzytomowa Biblia Lutra z uwagami Marcina Lutra, skompilowana i uzupełniona obszernymi komentarzami luterańskiego teologa Abrahama Calova od którego nazwiska wzięła swoją nazwę. Została wydana w latach 1681–1692. Przez długi czas uważana za zaginioną[1].

Biblia Calova
Ilustracja
Biblia Calova z sygnaturą J.S. Bacha
Język niemiecki
Opublikowanie kompletnego przekładu 1692
Tłumacz(e) Marcin Luter
Źródła przekładu Biblia Lutra
Przynależność religijna protestantyzm

Egzemplarz J.S. BachaEdytuj

Jednym z posiadaczy Biblii Calova był niemiecki kompozytor epoki baroku Johann Sebastian Bach[1]. Między teologią a muzyką tworzoną przez J.S. Bacha istnieje istotny związek. Był religijnym człowiekiem, od dzieciństwa uczył się podstaw teologii. Przez całe życie studiował Biblię i dzieła teologiczne, szczególnie te napisane przez Marcina Lutra. Ze względu na znaczenie, jakie Bach nadawał słowom Ewangelii, większość badaczy uznała go za muzycznego komentatora Biblii, a jego kantaty za rodzaj muzycznych kazań[2]. Czytając Biblię Calova Bach zapisywał na jej marginesach swoje spostrzeżenia. Na stronie tytułowej każdego z tomów umieścił też swoją sygnaturę i datę 1733[3].

Przez dwa stulecia Biblia Calova była uznawana za utraconą. W czerwcu 1934 roku luterański pastor Christian G. Riedel udając się na synod luterański w Frankenmuth w stanie Michigan zatrzymał się w domu swojego kuzyna Leonarda Reichle’a, który na strychu posiadał starą Biblię w języku niemieckim i nie wiedział co z nią zrobić. Biblia ta okazała się być egzemplarzem Biblii Calova, który należał do Johanna Sebastiana Bacha, co poświadczały jego odręczne uwagi w tekście. Rodzina Reichle zakupiła tę Biblię w latach 30. XIX w. w Filadelfii[4].

W 1938 roku rodzina Reichle z Frankenmuth przekazała odnaleziony egzemplarz należący do Bacha do biblioteki luterańskiego Seminarium Concordia w Saint Louis, gdzie jest przechowywana[5].

Faksymile egzemplarza Biblii, który posiadał Bach wraz z jego odręcznymi wpisami w roku 2017 wydało Wydawnictwo Diecezji Pelplińskiej „Bernardinum” we współpracy z holenderskim wydawcą Uitgeverijem Van Wijnenem i amerykańskim Seminarium Concordia[5][4].

Inne egzemplarzeEdytuj

Biblia Calova miała kilka wydań, których egzemplarze są dostępne w bibliotekach[6].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Józef Majewski. Bach teolog?. „Universitas Gedanensis”. T. 30, s. 50, 51, 2018. Pomorskie Towarzystwo Filozoficzno-Teologiczne. ISSN 1230-0132. 
  2. Katarzyna Korpanty: Teksty religijnych kantat Jana Sebastiana Bacha i źródła ich inspiracji. Religijna poezja kantatowa Picandra. s. 64, 65.
  3. Bach writes in his Bible (ang.). W: Bach's Bible [on-line]. bachbijbel.nl. [dostęp 2020-05-14].
  4. a b The discovery of Bach's Bible in 1934 (ang.). W: Bach's Bible [on-line]. bachbijbel.nl. [dostęp 2020-05-14].
  5. a b Biblia Jana Sebastiana Bacha. kfp.pl. [dostęp 2020-05-13].
  6. Katalogi bibliotek, WorldCat [dostęp 2020-06-02].