Otwórz menu główne

Bitwa pod Bornholmem – starcie między eskadrami duńską i szwedzką 30 maja 1563 r. w trakcie I wojny północnej (1563–1570). Szwedzka wygrana sprowokowała wypowiedzenie Szwecji wojny przez Danię i Lubekę.

Bitwa pod Bornholmem (1563)
I wojna północna 1563-1570
Ilustracja
Morskie bitwy wojny północnej
Czas 30 maja 1563
Miejsce Bornholm
Terytorium Dania
Wynik zwycięstwo floty szwedzkiej
Strony konfliktu
flota szwedzka flota duńska
Dowódcy
admirał Jacob Bagge admirał Jacob Brockenhuus
Siły
20 okrętów 8 okrętów
Straty
nieznane 3 stracone okręty
brak współrzędnych

W maju 1562 na polecenie króla Eryka XIV flota szwedzka rozpoczęła blokowanie Narwy, co spowodowało powstanie skierowanego przeciw Szwecji sojuszu Danii i Lubeki[1]. Wobec zbliżającego się konfliktu obie strony wysłały w następnym roku floty na morze: 21 maja z Kopenhagi wyszła eskadra duńska adm. Jacoba Brockenhuusa w sile 8 jednostek, a 24 maja ze Sztokholmu eskadra szwedzka pod wodzą admirała Jacoba Bagge w sile 20 okrętów[1][2][a].

Szwedzi napotkali flotyllę duńską zakotwiczoną koło Bornholmu. Brockenhuus, by nie prowokować konfliktu, zbliżył się z tylko trzema jednostkami („Herculesem”, 81 dział, „Hectorem”, 38 dział i „Hjortem”, 46 dział), by upewnić się co do szwedzkich zamiarów. Gdy oddał trzy strzały ostrzegawcze, jeden z nich, być może przez pomyłkę, trafił w topsel szwedzkiej jednostki, co Bagge uznał za prowokację i nakazał otworzyć ogień. Po czterech godzinach walki trzy jednostki duńskie się poddały, łącznie z flagowcem admiralskim, a pozostałe odpłynęły do Kopenhagi. Bagge wyruszył pod Warnemünde, ale ostatecznie w lipcu wrócił do Sztokholmu[2].

Starcie, wraz z kontynuowaną blokadą portów w Zatoce Fińskiej, doprowadziło do wypowiedzenia Szwecji wojny, najpierw przez Lubekę (9 lipca), a potem Danię (21 lipca)[2].

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. P. Wieczorkiewicz podaje 12 okrętów duńskich, ale według R.C. Andersona tyle wypłynęło z Kopenhagi, po czym cztery skierowały się na Morze Północne, a 8 z Brockenhuusem – na Bałtyk. Z kolei Anderson twierdzi, że Bagge miał 12 jednostek, ale że w źródłach podawane są też liczby 19 i 22; Wieczorkiewicz mówi o 20 jednostkach szwedzkich.

PrzypisyEdytuj

  1. a b Paweł Piotr Wieczorkiewicz: Historia wojen morskich, t. 1. Londyn: Wydawnictwo Puls, 1995, s. 179-180. ISBN 1-85917-030-7.
  2. a b c Roger Charles Anderson: Naval Battles in the Baltic 1553-1850. Londyn: C. Gilbert-Wood, 1910, s. 4-5.