Bitwa pod Skałą (1863)

Bitwa pod Skałą − starcie zbrojne, które miało miejsce 5 marca 1863 roku pomiędzy polskimi powstańcami a Rosjanami w czasie powstania styczniowego.

Bitwa pod Skałą
powstanie styczniowe
Ilustracja
Czas 5 marca 1863
Miejsce Skała
Terytorium Królestwo Kongresowe
Wynik zwycięstwo powstańców
Strony konfliktu
powstańcy styczniowi Imperium Rosyjskie
Dowódcy
Marian Langiewicz
Antoni Jeziorański
major Stolzenwald
Siły
ok. 1500 żołnierzy 2 roty piechoty,
ok. 400 żołnierzy
Straty
23 zabitych,
24 rannych
28 zabitych,
45 rannych i jeńców
brak współrzędnych
Powstanie styczniowe

1863 r.: Ciołków (22 I)Szydłowiec (23 I)Lubartów (23 I) - Kurów (24 I) - Michałowice (1?2 II)Mokobody (3 II)Wąchock (I) (3 II)Węgrów (3 II)Rawa (4 II) - Szyce (I) (4 II) - Maczki (5 II)Sosnowiec (6-7 II)Siemiatycze (6-7 II)Słupcza (8 II)Święty Krzyż (12 II) - Iwanowice (12−13 II)Miechów (17 II)Staszów (17 II)Krzywosądz (19 II) - Żarnowiec (20 II)Nowa Wieś (I) (21 II)Dobra (24 II)Małogoszcz (I) (24 II) - Panki (26 II)Mrzygłód (1 III) - Dobrosłowo (2 III) - Mieczownica (2 III)Pieskowa Skała (4 III)Skała (5 III) - Szczepanowice (13 III)Chroberz (17 III)Grochowiska (18 III) - Potok (20 III)Igołomia (I) (21 III)Krasnobród (24 III) - Radoszewice i Kiełczygłów (27 III) - Białaszewo (31 III)Praszka (11 IV)Buda Zaborowska (14 IV)Borowe Młyny (16 IV) - Jastrzębna (19 IV)Ginietyny (21 IV)Golczowice (22 IV)Wąsosz (23 IV)Jaworznik (24 IV) - Józefów (24 IV)Nowa Wieś (II) (26 IV) - Brdów (29 IV)Pyzdry (29 IV)Kobylanka (1-6 V) - Igołomia (II) (1-6 V)Pobiednik Mały (4 V) - Podlesie (4 V)Stok (4-5 V)Krzykawka (5 V) - Pińczów (5 V) - Szyce (II) (7 V)Birże (7-9 V)Ignacewo (I) (8 V)Huta Krzeszowska (11 V) - Kietlanka (13 V) - Miropol (16-17 V)Horki (17-25 V) - Kadysz (21 V)Łososin (24 V) - Soolew (24 V)Koniecpol (25 V)Salicha (26 V)Chruślina (I) (30 V)Nagoszewo (2-3 VI)Miłowidy (3 VI)Ignacewo (II) (8 VI)Lututów (15 VI)Góry (18 VI)Komorów (20 VI) - Gruszki (28 VI) - Słomniki (3 VII) - Piotrkowice (4 VII)Janów (6 VII) - Złoty Potok (8?9 VII)Świerże (9 VII)Ossa (10 VII) - Kostangalia (15 VII)Rudniki (27 VII) - Kozi Rynek (29 VII) - Częstoborowice (27 VII)Chruślina (II) (4 VIII)Depułtycze (5 VIII)Żyrzyn (8 VIII) - Imbramowice i Glanów (15 VIII)Złoczew (20 VIII)Fajsławice (24 VIII) - Żelazna (25 VIII)Sędziejowice (26 VIII)Kruszyna (29 VIII)Biłgoraj (2 IX)Panasówka (3 IX) - Strzelcowizna (3 IX)Batorz (6 IX)Małogoszcz (II) (16IX)Czarnca (24 IX) - Nowy Staw (25 IX) - Skieblewo (25 IX)Mełchów (30 IX)Wiewiec (6 X) - Stawy (9 X)Rybnica (20 X) - Jurkowce (21 X)Łążek (22 X) - Świdno (29 X)Strojnów (4 XI) - Rossosz (17 XI)Opatów (I) (25 XI)Brody (2 XII)Sprowa (4 XII)Mierzwin (5 XII)Huta Szczeceńska (9 XII) - Motkowice (12 XII)Janik (16 XII) - Kock (25 XII)
1864 r.: Iłża (17 I) - Lipa (15 II)Opatów (II) (21 II)Wąchock (II) (15 III) - Belbin (28 IV) - Żeleźnica (30 IV)

HistoriaEdytuj

Po pobiciu wojsk rosyjskich w bitwie pod Pieskową Skałą, oddział powstańczy pod dowództwem Mariana Langiewicza i Antoniego Jeziorańskiego (około 1500 żołnierzy) uderzył na Skałę, gdzie na miejscowym cmentarzu obozowało zgrupowanie rosyjskie majora Stolzenwalda (około 400 żołnierzy).

Po trzygodzinnej walce Polacy wyparli Rosjan przy stratach własnych 23 zabitych i 24 rannych (wśród poległych powstańców był ukraiński oficer Andrzej Potiebnia). Rosjanie wycofali się do Miechowa, porzucając na miejscu tabor.

UpamiętnienieEdytuj

Bitwa została wspomniana we fragmencie "Popamiętają Moskale Jak dostali w skórę w Skale" znajdującym się w pieśni żołnierskiej z 1863 roku napisanej przez hrabiego Władysława Tarnowskiego pt. Jak to na wojence ładnie[1].

BibliografiaEdytuj

  • Mała Encyklopedia Wojskowa, Wydanie I, 1967, tom 3.

PrzypisyEdytuj

  1. Marsz, marsz Polonia, Wacław Panek, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1988, ISBN 83-10-09376-4.

Linki zewnętrzneEdytuj

  • Jerzy Kowalczyk (1938-2015): Skała.