Wikipedia chińskojęzyczna

(Przekierowano z Chińska Wikipedia)

Wikipedia chińskojęzyczna – prowadzona w języku chińskim edycja Wikipedii uruchomiona 11 maja 2001[1]. 11 listopada 2011 roku chińskojęzyczna Wikipedia miała 384 072 artykułów, co dawało jej 12. pozycję wśród wszystkich edycji językowych.

Wikipedia chińskojęzyczna
Logo
Data uruchomienia 11 maja 2001
Liczba artykułów 1 227 188
Zarejestrowanych użytkowników 3 129 525
Administratorów 77
Kamienie milowe
100 000 artykułów 12 listopada 2006
200 000 artykułów 31 lipca 2008
1 000 000 artykułów 13 kwietnia 2018
Wikipedia chińskojęzyczna

Nazwa WikipediiEdytuj

Chińskojęzyczna nazwa Wikipedii została ustalona 21 października 2003 po uprzednim głosowaniu. Nazwa (chiń. upr. 维基百科; chiń. trad. 維基百科; pinyin wéi jī bǎi kē) oznacza „Wiki-encyklopedia”. Transkrypcja słowa „wiki” jest złożona z dwóch znaków: 維/维, oznaczających połączenie czegoś za pomocą sieci (również za pomocą Internetu), oraz 基, oznaczającego fundamenty (najczęściej budynku). Tak więc nazwa może być interpretowana jako: „encyklopedia, która łączy (zbiera) fundamentalną wiedzę ludzkości”.

Jednakże najczęściej w języku chińskim słowo wiki zapisuje się nie jako 維基 / 维基, lecz jako 維客 / 维客 lub 圍紀 / 围纪, które są również transkrybowane jako „wiki”. Jako rezultat użycia takiej nazwy, terminy 維基 / 维基 stały się znakami rozpoznawczymi projektów Wikimedia Foundation[2].

Podtytuł Wikipedii chińskojęzycznej to: 海納百川,有容乃大 / 海纳百川,有容乃大. co oznacza: „Do morza spływają setki rzek. Jest ono zdolne, by wszystkie przyjąć i dlatego jest takie wielkie”. Podtytuł to pierwsza część dwuwiersza stworzonego przez Lina Zexu za czasów panowania dynastii Qing.

Cenzura w Chińskiej Republice LudowejEdytuj

Wikipedia chińskojęzyczna oraz inne wersje językowe były w Chińskiej Republice Ludowej kilkukrotnie blokowane. Pod nadzorem cenzury powstaje Baidu Baike, nazywana także Baidupedią.

19 października 2005 chińska cenzura całkowicie zablokowała dostęp do Wikipedii. W rok później, 10 października 2006, została zdjęta blokada na anglojęzyczną i inne wersje językowe Wikipedii[3], jednak bez dostępu do części haseł, dotyczących m.in. Falun Gong i wydarzeń na placu Tian’anmen w 1989 roku[4][5]. Chińska Wikipedia pozostała mimo to nadal zablokowana[6]. Po siedmiu dniach wszystkie wersje językowe zostały ponownie całkowicie zablokowane[7]. 15 czerwca 2007 roku blokada została zdjęta, jednak ponownie bez dostępu do części haseł i chińskiej wersji językowej Wikipedii[8]. Po dwóch miesiącach, 31 sierpnia, serwery Wikipedii znowu zostały całkowicie zablokowane[9].

2 kwietnia 2008 blokada Wikipedii, także w wersji chińskojęzycznej, została całkowicie zniesiona na krótki okres[10]. Blokada na Wikipedię chińskojęzyczną została później na pewien czas przywrócona i ponownie zdjęta 31 lipca 2008; jednym z powodów zdjęcia blokady mogłby być Igrzyska Olimpijskie odbywające się w Chinach w tym roku[11].

Blokada wersji chińskojęzycznej została przywrócona 19 maja 2015;[12] pod koniec kwietnia 2019 roku blokada została rozszerzona na inne wersje językowa a także powiązane projekty Wikimedia Foundation[13][14][15].

Prześladowania wolontariuszyEdytuj

Chińscy wolontariusze Wikipedii, którzy redagują tematy uważane za kontrowersyjne przez władze państwowe, takie jak protesty w Hongkongu, mogą spotkać się z szykanami i prześladowaniami[16].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Jason Richey, [Wikipedia-l] new language wikis [dostęp 2021-06-20] (ang.).
  2. Tłumaczenia słowa „Wikipedia” w języku chińskim.
  3. China government unblocks access to Wikipedia’s English-language version. 13 października 2006. [dostęp 26 stycznia 2010].
  4. Wikipedia unblocked, but is Nanny throttling Youtube uploads?. 12 października 2006. [dostęp 26 stycznia 2010].
  5. I’m In Beijing and Here I Go... 12 października 2006. [dostęp 26 stycznia 2010].
  6. China PARTIALLY unblocks Wikipedia. 11 października 2006. [dostęp 26 stycznia 2010]. [zarchiwizowane z tego adresu (1 grudnia 2006)].
  7. The Nanny changes her mind: Wikipedia blocked again. 17 listopada 2006. [dostęp 26 stycznia 2010]. [zarchiwizowane z tego adresu (21 lutego 2007)].
  8. English Wikipedia unblocked in China. 18 czerwca 2007. [dostęp 26 stycznia 2010].
  9. Wikipedia Blocked in China Again. 6 września 2007. [dostęp 26 stycznia 2010].
  10. China uncensors Wikipedia. 3 lipca 2008. [dostęp 26 stycznia 2010].
  11. Chinese net censors unblock BBC, Wikipedia. 31 lipca 2008. [dostęp 26 stycznia 2010].
  12. Charlie Smith, ContributorCo-Founder, GreatFire.org, We Had Our Arguments, But We Will Miss You Wikipedia, HuffPost, 18 czerwca 2015 [dostęp 2021-07-26] (ang.).
  13. Wikipedia blocked in China in all languages, „BBC News”, 14 maja 2019 [dostęp 2021-07-26] (ang.).
  14. g i inni, China is now blocking all language editions of Wikipedia, ooni.org, 4 maja 2019 [dostęp 2021-07-26] (ang.).
  15. Wikimedia Foundation urges Chinese authorities to lift block of Wikipedia in China, Wikimedia Foundation, 17 maja 2019 [dostęp 2021-07-26] (ang.).
  16. Selina Cheng, Hong Kong Wikipedia editors take precautions amid fears mainland peers may report users to national security police, Hong Kong Free Press HKFP, 14 lipca 2021 [dostęp 2021-07-26] (ang.).

Linki zewnętrzneEdytuj