Człowiek znikąd

radziecki film z 1961

Człowiek znikąd (tyt. oryg.ros. Человек ниоткуда) – radziecka komedia z 1961 roku, w reżyserii Eldara Riazanowa.

Człowiek znikąd
Человек ниоткуда
Gatunek komedia
fantastyka naukowa
Data premiery 18 maja 1961
Kraj produkcji  ZSRR
Język rosyjski
Czas trwania 81 minut
Reżyseria Eldar Riazanow
Scenariusz Leonid Zorin
Główne role Siergiej Jurski
Jurij Jakowlew
Anatolij Adoskin
Muzyka Anatolij Lepin
Zdjęcia Leonid Krajnienkow
Scenografia Aleksandr Kuzniecow
Kostiumy Jimmy Sakuyama
Montaż Jekatierina Owsiannikowa
Wytwórnia Mosfilm

FabułaEdytuj

Ekspedycja radzieckich antropologów wyrusza w góry Pamiru, aby tam szukać śladów „śnieżnego człowieka”. Dziesięciodniowa wyprawa nie przynosi sukcesów i kierownik wyprawy Krochaliow podejmuje decyzję o jej zakończeniu. Z decyzją nie zgadza się Władymir Porażajew, młody uczestnik wyprawy, który wyrusza samotnie w góry. Wskutek własnej nieostrożności spada w przepaść i spotyka przedstawicieli nieznanego plemienia Tapi. Porażajew od dawna przypuszczał, że takie plemię istnieje, co było przedmiotem sporu z kierownikiem wyprawy Krochaliowem. Tapi okazują się ludożercami, a Porażajew ma być wkrótce zjedzony wraz z Czudakiem, który co prawda wywodzi się z Tapi, ale nie respektuje ich zwyczajów i nie chce być ludożercą. Wykorzystując swój spryt Porażajew ucieka dzikusom i wraz z Czudakiem wraca do Moskwy. Konfrontacja Czudaka z mieszkańcami Moskwy ukazuje w krzywym zwierciadle rzeczywistość społeczną stolicy ZSRR.

Reżyser o filmieEdytuj

W czasie projekcji dla tzw. normalnego widza film wywoływał różne reakcje. Pojawiło się grono zagorzałych miłośników filmu, jak i zagorzałych jego przeciwników. Było to oczywiste. Obraz był jak na te czasy niezwykły, dziwny. Szczerze mówiąc, publiczność nie była przygotowana na podobną stylistykę – w pewnym sensie film stał się „czarną owcą”. Odbyło się szereg spotkań w fabrykach i instytucjach naukowych. W czasie tych spotkań dochodziło do konfrontacji bardzo odmiennych poglądów na ten film. I to było piękne ! Film wywoływał emocje, zmuszał do myślenia, nie pozostawiał widzów obojętnymi[1].

Potępienie filmuEdytuj

22 czerwca 1961 w czasopiśmie Kultura radziecka (Советская культура), w rubryce „Listy od czytelników” ukazał się tekst podpisany przez niejakiego W. Daniliana, pracownika naukowego (pod tym pseudonimem ukrywał się krytyk filmowy Władymir Szalunowski). Autor listu przekonywał, że nowy film Riazanowa nie posiada koncepcji ideologicznej i nie wyraża jednoznacznych poglądów filozoficznych. Wkrótce podobne opinie zamieścili w prasie inni krytycy. 24 października 1961 na XXII zjeździe KPZR, sekretarz KC partii Michaił Susłow poddał film krytyce uznając za bezwartościowy i szkodliwy. Po wystąpieniu Susłowa dystrybucję filmu wstrzymano. Zakaz jego wyświetlania obowiązywał do 1988, kiedy to decyzją Goskino ZSRR został „uwolniony” i po raz kolejny zaprezentowany w radzieckich kinach.

ObsadaEdytuj

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj