Galeria Luxenburga

Wejście główne do Galerii Luxenburga przed I wojną światową
Wnętrze budynku

Galeria Luxenburga – nieistniejący kompleks budynków przy ul. Senatorskiej 29 w Warszawie, zajmujący teren między ulicami Senatorską i Niecałą.

Obiekt powstał w latach 1907–1909, został rozbudowany w latach dwudziestych i całkowicie zniszczony w czasie powstania warszawskiego 1944.

OpisEdytuj

Inwestorem obiektu był przedsiębiorca Maximilian Luxenburg, projektantami sam inwestor oraz architekci Leon S. Drews (1869-1920) i Czesław Przybylski.

Pierwotny projekt przewidywał obustronną zabudowę pasażu między ulicami Senatorską 29 i Niecałą 6/8. Projekt zrealizowano jedynie na połowie długości od strony ul. Senatorskiej. Powstał Grand Hotel, sala kinowa, sklepy, restauracje, kawiarnię Grand Café, a w podziemiach sklepy, tor do jazdy na wrotkach. Przed odzyskaniem niepodległości w galerii mieściły się m.in. biura głównego zarządu lasów[1]. W latach 1919–1930 w galerii mieścił się kabaret Qui Pro Quo. W pasażu znajdowało się także założone przez Kazimierza Lisieckiego Ognisko Towarzystwa Przyjaciół Dzieci Ulicy. W latach 1931-1937 w salach zajmowanych poprzednio przez kabaret działało Żydowskie Studio Eksperymentalne Teatr Młodych.

Grand Hotel zajmował części budynku po obu stronach wejścia od ulicy Senatorskiej. Obie części łączyła przeszklona galeria nad wejściem. Wnętrza hotelu Grand zaprojektowali architekt Józef Gałęzowski[2] i malarz Edward Trojanowski.

Galeria Luxenburga spłonęła całkowicie w powstaniu warszawskim. Ocalała znaczna część murów i stalowa konstrukcja dachu galerii, co umożliwiało szybką odbudowę. Ruiny jednak rozebrano, a na jej miejscu w późniejszych latach powstała ulica Canaletta.

PrzypisyEdytuj

  1. Krzysztof Fronczak: Znaki czasu. Wczoraj i dziś Lasów Państwowych. Warszawa: Centrum Informacyjne Lasów Państwowych, 2013, s. 7. ISBN 978-83-61633-73-0.
  2. Pasaż Luxenburga. sekretywarszawy.pl. [dostęp 29 marca 2015].

BibliografiaEdytuj

  • Jerzy S. Majewski, Warszawa na starych pocztówkach, ​ISBN 978-83-268-1238-5​, z serii: Biblioteka Gazety Wyborczej, Agora S.A., Warszawa 2013, str. 114
  • Małgorzata Omilanowska, Świątynie handlu: warszawska architektura komercyjna doby wielkomiejskiej, Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, 2004, ISBN 83-89101-32-7, OCLC 69640439.

Linki zewnętrzneEdytuj