Indże – opowiadanie Jordana Jowkowa, opublikowane w tomie Legendy Starej Płaniny w 1927 r.

Indże
Индже
Autor

Jordan Jowkow

Typ utworu

opowiadanie

Wydanie oryginalne
Miejsce wydania

Bułgaria

Język

bułgarski

Data wydania

1927

Pierwsze wydanie polskie
Data wydania polskiego

1955

Przekład

Bronisław Ćirlić, Wojciech Gałązka, Michał Tarasiewicz

TreśćEdytuj

Opowiadanie portretuje postać Indże, bułgarskiego hajduka i powstańca z przełomu XVIII i XIX w. Jest on hersztem wolnych zbójników, wałęsających się po bezdrożach Starej Płaniny i rabujących przypadkowe ofiary. Nie liczy się dla niego życie ludzkie ani własne. Któregoś dnia Indże spotyka Paunę, dziewczynę, mieszkającą w spalonej wiosce i zabiera ją z sobą. Po jakimś czasie rodzi się syn jego i Pauny, lecz Indże odrzuca dziecko, uderza jataganem i zostawia na drodze, uważając, że zbójnikowi dziecko nie jest potrzebne. Po tym wydarzeniu opuszcza go Pauna a Indże staje się jeszcze okrutniejszy, zabija, grabi i puszcza wsie z dymem. Podczas grabieży pewnej wioski przekleństwo rzuca na niego pop. Pod wpływem przypadkowego spotkania z biednym chłopem, który w imieniu wioski prosi go ochronę, Indże zaczyna się jednak zmieniać. Występuje w obronie prostych ludzi i strzeże ich przed rabusiami i zbójnikami. Staje się bohaterem ludowym, witanym z honorami w każdej wiosce. Podczas wizyty w jednej z wiosek zabija go miejscowy garbus, uważany za człowieka niespełna rozumu. Okazuje się, że to jego syn, odrzucony lata wcześniej.

Przekłady na język polskiEdytuj

Opowiadanie było tłumaczone na język polski trzykrotnie i ukazało się w kilku różnych wydaniach. Pierwszy przekład został dokonany przez Bronisława Ćirlicia i opublikowany w wydanej w 1955 r. Antologii noweli bułgarskiej XIX i XX w.. Przekład ten był następnie przedrukowywany i znalazł się również w wydanym w 1975 r. zbiorze opowiadań Jowkowa Zbrodnia Iwana Belina i inne utwory. Opowiadanie, wraz z innymi tekstami cyklu zostało również przełożone przez Michała Tarasiewicza i opublikowane w 1982 r. w tomie Legendy Starej Płaniny. W tym samym roku ukazał się przekład dokonany przez Wojciecha Gałązkę, zamieszczony w zbiorze Biała jaskółka. Antologia opowiadań bułgarskich XIX i XX wieku.

BibliografiaEdytuj

  • Dąbek-Wirgowa Teresa: Historia literatury bułgarskiej. Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk: 1980, s. 246.
  • Czajka Henryka: Literatura bułgarska. W: Historia literatur europejskich. T. 3. Warszawa: 1991, s. 82.
  • Petyr Dinekow: Świat Jordana Jowkowa. W: O bułgarskiej literaturze, folklorze i związkach z Polską. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1977, s. 327-353.

Linki zewnętrzneEdytuj