Otwórz menu główne

Jan Kazimierz Wańkowicz (ur. 28 października 1895 w Birczy[1], zm. 18 czerwca 1940 w Thouars) – podpułkownik saperów Wojska Polskiego.

Jan Kazimierz Wańkowicz
podpułkownik saperów podpułkownik saperów
Data i miejsce urodzenia 28 października 1895
Bircza
Data i miejsce śmierci 18 czerwca 1940
Thouars
Przebieg służby
Lata służby 1916–1940
Siły zbrojne Armia Imperium Rosyjskiego,
Wojsko Polskie
Jednostki 1 Dywizja Litewsko-Białoruska
1 Pułk Inżynieryjny
2 Pułk Saperów
5 Pułk Saperów
Stanowiska dowódca kompanii
dowódca batalionu saperów
zastępca dowódcy batalionu saperów
kierownik referatu
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Walecznych (1920-1941) Złoty Krzyż Zasługi Medal Niepodległości Srebrny Krzyż Zasługi Oficer Orderu Korony Rumunii Medal Zwycięstwa (międzyaliancki) Order Czarnej Gwiazdy

ŻyciorysEdytuj

Jan Kazimierz Wańkowicz urodził się 28 października 1895 w Birczy, w powiecie bobrujskim ówczesnej guberni mińskiej. Pochodził ze szlacheckiej rodziny ziemiańskiej z Kresów. W 1914, po ukończeniu szkoły średniej, rozpoczął studia na Ryskim Instytucie Politechnicznym w Rydze. W 1916 został powołany do Armii Imperium Rosyjskiego. W 1917 ukończył Oficerską Szkołę Inżynierii w Petersburgu. Po mianowaniu oficerem skierowano go na front do 6 pułku saperów. W styczniu 1918 przedostał się do I Korpusu Polskiego. Jako młodszy oficer w 3 pułku ułanów wziął udział w walkach z bolszewikami w obronie Bobrujska.

Pod koniec grudnia 1918 roku wstąpił do Wojska Polskiego i otrzymał przydział do 1 pułku inżynieryjnego z dniem 7 stycznia 1919 r[2]. Od początku do końca wojny z bolszewikami brał udział w walkach na froncie.

W styczniu 1920 skutecznie kierował rozbudową umocnień polowych. W maju 1920 przeszedł na tyły bolszewików w celu ustalenia ich sił i dyslokacji. W dniach 15–20 lipca 1920 sprawnie odbudował mosty na trasie WołkowyskSłonim[3]. W latach 1920–1922 był zastępcą Szefa Inżynierii i Saperów oraz referentem organizacyjno-mobilizacyjnym w Departamencie V Ministerstwa Spraw Wojskowych.

W 1923 został wyznaczony na dowódcę batalionu w 2 pułku saperów. Stamtąd został przeniesiony w 1923 roku na dwa lata do pracy w Oddziale III Ministerstwa Spraw Wojskowych[4]. 25 października 1926 roku, po ukończeniu kursu fortyfikacyjnego, został przydzielony do Biura Ogólno Organizacyjnego Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie[5]. 7 grudnia 1926 roku został przeniesiony do 1 pułku saperów na stanowisko dowódcy batalionu[6]. W 1927 roku powrócił do Departamentu V Ministerstwa Spraw Wojskowych na stanowisko kierownika referatu i zastępcę szefa wydziału organizacyjnego[3]. 5 listopada 1928 roku otrzymał przeniesienie z Departamentu Inżynierii Ministerstwa Spraw Wojskowych do 5 pułku saperów w Krakowie na stanowisko dowódcy VI batalionu saperów[7]. 23 grudnia 1929 roku został przeniesiony z rozformowanego 5 pułku saperów do 5 batalionu saperów na stanowisko zastępcy dowódcy batalionu[8]. W latach 1932–1936 był szefem fortyfikacji przy 23 Dywizji Piechoty i do września 1939 szefem odcinka fortyfikacji Kostopol – kierownikiem robót Nr 13[3]. We wrześniu 1939 roku był dowódcą saperów w dowództwie Grupy „Stryj”.

Po kampanii wrześniowej przedostał się do Francji i został przydzielony do Ośrodka Wyszkolenia Oficerów Saperów w Thouars. 18 czerwca 1940 o godz. 5.50 został ranny podczas bombardowania dworca kolejowego w Thouars przez Luftwaffe. Tego samego dnia zmarł z ran w szpitalu w Thouars[9].

AwanseEdytuj

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Wykaz poległych i zmarłych ..., s. 3, natomiast Adam Julian Szugajew, Saperzy w służbie Polsce, s. 319-321, jako miejsce urodzenia podał majątek Biroza w powiecie bobrujskim.
  2. Dziennik Rozkazów Wojskowych nr. 25 z 6 marca 1919 str. 620
  3. a b c Zdzisław Barszczewski: Sylwetki saperów. s. 140-141.
  4. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 47 z 13 lipca 1923 roku.
  5. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 46 z 25 października 1926 roku, s. 378.
  6. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 52 z 7 grudnia 1926 roku, s. 429.
  7. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 14 z 5 listopada 1928 roku, s. 344.
  8. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 20 z 23 grudnia 1929 roku, s. 390.
  9. Wykaz poległych i zmarłych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na obczyźnie w latach 1939-1945. Londyn: Instytut Historyczny im. Gen. Sikorskiego, 1952, s. 3.
  10. Dziennik Rozkazów Wojskowych nr 49 z 6 maja 1919 r.
  11. ”Spis Oficerów” na dzień 1 czerwca 1921 r., s. 337.
  12. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr 1 z 26 stycznia 1922 r.
  13. Rocznik oficerski 1928, s. 593.
  14. Ryszard Rybka: Rocznik oficerski 1939; stan na dzień 23 marca 1939. s. ???.
  15. Rozporządzenie Kierownika M.S.Wojsk. L. 8449 G. M. I. z 1922 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 8, s. 252)
  16. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr 9 z 19 marca 1934 str. 115
  17. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr 62 z 25 września 1923
  18. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr 50 z 3 maja 1925
  19. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr 3 z 11 stycznia 1925 str 10

BibliografiaEdytuj

  • Roczniki oficerskie 1923, 1924, 1928.
  • Wykaz poległych i zmarłych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Obczyźnie w latach 1939-1946, Instytut Historyczny im. gen. Sikorskiego, Londyn 1952.
  • Zdzisław Barszczewski, Władysław Jasieński: Sylwetki saperów. Warszawa: Dom Wydawniczy "Bellona", 2001. ISBN 83-11-09287-7.
  • Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r. Dodatek do Dziennika Personalnego M.S.Wojsk. Nr 37 z 24 września 1921 r.
  • Adam Julian Szugajew, Saperzy w służbie Polsce, Londyn 1985.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939; stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Księgarnia Akademicka Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 2006. ISBN 83-7188-899-6.
  • Dzienniki Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych z 1919,1922,1923,1928,1929,