Otwórz menu główne

Kamienica przy Rynku 16 we Wrocławiu

Kamienica przy Rynku 16 kamienica na wrocławskim Rynku, na południowej pierzei Rynku, tzw. stronie Złotego Pucharu.

Kamienica przy Rynku 16
Obiekt zabytkowy nr rej. A/5248/279 z 30.12.1970[1]
Ilustracja
Kamienica przy Rynku 16
Państwo  Polska
Miejscowość Wrocław
Adres Rynek 16
Styl architektoniczny barok
Kondygnacje cztery
Ważniejsze przebudowy XV wiek, 1851, 1868, 1896-99, 1905
Zniszczono 1945
Odbudowano 1953
Kolejni właściciele Hans Dompnig, Michel Glezel (1423-1437), Katherina Michaelowa Gleselowa (1437-1447), Kasper Ungeraten (1447-1450), Andreas Popplau (1450-1453), Kasper Horning i jego spadkobiercy m.in. Hans Horning i Wenzel Horning (1453-1500?)
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
Kamienica przy Rynku 16
Kamienica przy Rynku 16
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kamienica przy Rynku 16
Kamienica przy Rynku 16
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Kamienica przy Rynku 16
Kamienica przy Rynku 16
Ziemia51°06′36,75″N 17°01′49,41″E/51,110208 17,030392

Spis treści

Historia kamienicy i jej architekturaEdytuj

Pierwszy murowany budynek na działce nr 16 wzniesiono w połowie XIV wieku. Z tego okresu zachowały się późnogotyckie kolumny o kielichowych głowicach, podtrzymujące sklepienie piwnicy. W XV wieku kamienica przeszła przebudowę; stała się trzykondygnacyjnym budynkiem z czteroosiową fasadą zakończoną szczytem, a jej tylna oficyna połączona była z tylnym domem przylegającym do ul. Ofiar Oświęcimskich 36. Wejście do budynku ozdabiał renesansowy portal z półkolistym łukiem bramnym wspartym na konsolach w kształcie pełnoplastycznych głów męskich, ujęty lizenami[2]. Po roku 1822 budynek przeszedł kolejną modernizację. Kamienica zyskała wówczas plan dwutraktowy z boczną przejazdową sienią, a jej fasadzie nadano klasycystyczne formy likwidując jednocześnie szczyt[3]. W XIX wieku dom przebudowano kilkakrotnie (w 1851, 1868, 1896-1899 i w 1905), a jego wnętrza przystosowano do funkcji handlowych. Swój sklep miała tu firma bieliźniarska Stein & Koslowsky, która w 1906 roku przeniosła się nowo wybudowanego domu handlowego pod numerem Rynek 25[4] W 1939, za sprawa projektu Rudolfa Wilhelma Haase, fasadzie kamienicy ponownie nadano formę klasycystyczną[2].

Właściciele i postacie związane z kamienicąEdytuj

Do 1408 roku właścicielem kamienicy był Hans Dompnig. Po jego śmierci budynek podzielono na dwie części, które przypadły jego rodzeństwu i krewnym. Taki stan utrzymywał się do 1423 roku, kiedy to obie części wykupił kupiec Michel Glezel (jedną czwartą kamienicy odkupił od swojego brata Kaspra, w latach 1410-1433 właściciela kamienicy nr 9 przy wrocławskim Rynku)[5], przysięgły gildii kupieckiej w 1417 roku. Budynek pozostawał w jego majątku do jego śmierci w 1437 roku, po czym odziedziczyła go jego żona Katherina Michaelowa Gleselowa. W 1447 roku, na mocy testamentu, kamienicę zakupiła Katarzyna, żona Kaspra Ungeratena, wcześniejszego właściciela kamienicy nr 1. Tenże, po śmierci żony w 1449 roku, sprzedał posesję Andreasowi Popplau (w 1450) a ten, trzy lata później, kupcowi Kasprowi Horning (Hornig). Horning w latach 1455-1470 był ławnikiem lub rajcą; w latach 1465-1467 i w 1469 nosił godność seniora rady i pierwszego ławnika (w 1468 i w 1470). Horning zmarł 30 stycznia 1471 roku, a posesję nr 16 odziedziczył jego młodszy brat Baltazar, a od 1486 inni liczni członkowie rodziny. Dopiero od 1493 roku, kamienica należała prawdopodobnie do jednego właściciela: Hansa Horninga z niejasnym udziałem jego brata Wenzla[6].

Po 1945Edytuj

W wyniku działań wojennych w 1945 roku kamienica uległa całkowitemu zniszczeniu. W latach 1953-1955 budynek został odbudowany wraz z sąsiednia kamienicą według projektu lwowskiego architekta Wincentego Witolda Rawskiego i nawiązuje do elewacji z pierwszej połowy XIX wieku[2]. Nad oknami pierwszego piętra umieszczono trójkątne naczółki, a trzecią i czwartą kondygnację rozdziela gzyms z greckim meandrem.

W 1956 roku w kamienicy została otwarta winiarnia Bachus i istniała ona do 2009 roku[7].

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Rafał Eysymontt, Jerzy Ilkosz, Agnieszka Tomaszewicz, Jadwiga Urbanik (red.): Leksykon architektury Wrocławia. Wrocław: Via Nova, 2011.
  • Jan Harasimowicz: Encyklopedia Wrocławia. Wydawnictwo Dolnośląskie, 2006. ISBN 83-7384-561-5.
  • Mateusz Goliński: Przy wrocławskim Rynku. Rekonstrukcja dziejów własności posesji (cz2: 1421-1500). Wrocław: Chronicon, 2015.
  • Olgierd Czerner: Rynek wrocławski. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1976.