Otwórz menu główne

Kamienica przy Rynku 36-37 we Wrocławiu

kamienica we Wrocławiu

Kamienica przy Rynku 36-37kamienica na wrocławskim rynku, na jego wschodniej pierzei, na tzw. stronie Zielonej Trzciny (niem. Grüne-Rohr-Seite) lub Zielonej Rury.

Kamienica przy Rynku 36-37
d. handl. Gersona Fränkla
Obiekt zabytkowy nr rej. A/2712/238 z 30.12.1970[1]
Ilustracja
Kamienica przy Rynku 36-37
Państwo  Polska
Miejscowość Wrocław
Adres Rynek 36-37
Typ budynku kamienica
Styl architektoniczny secesja
Rozpoczęcie budowy 1896
Ważniejsze przebudowy 1998
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
Kamienica przy Rynku 36-37
Kamienica przy Rynku 36-37
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kamienica przy Rynku 36-37
Kamienica przy Rynku 36-37
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Kamienica przy Rynku 36-37
Kamienica przy Rynku 36-37
Ziemia51°06′33,28″N 17°01′59,43″E/51,109244 17,033175

Historia i architektura kamienicyEdytuj

Do końca XIX wieku w tym miejscu znajdowały się dwie bliźniacze kamienice. Miały one podobny wygląd: były to czterokondygnacyjne budynki, z dwukondygnacyjnym szczytem, dwuosiowe[2].
W 1896 zostały one wyburzone, a w ich miejsce wzniesiono dom handlowy Gersona Fränkla[a], wg projektu Juliusa Hinroja[3]. Nowy budynek miał pięć kondygnacji: na pierwszych trzech znajdowały się sklepy, na dwóch kolejnych magazyny i pracownie konfekcji. Elewacja budynku była dwudzielna; fasada na parterze była przeszklona, na dwóch wyższych kondygnacjach w dwóch kamiennych arkadach umieszczono okna witrynowe. Na czwartej i piątej kondygnacji znajdowały się mniejsze okna w stylu neogotyckim. Fasada zakończona była neogotyckim szczytem[4].

 
Dom handlowy Gersona Fränkla, lata 1900-1920

Po II wojnie światowejEdytuj

W wyniku działań wojennych w 1945 roku, kamienica uległa niewielkim zniszczeniom. Została odbudowana, a pod koniec lat 50. XX wieku przebudowana pod okiem architekta Mariana Rehowskiego i lwowskiego historyka sztuki, konserwatora i architekta Wincenta Witolda Rawskiego. Przy przebudowie zachowano stare mury wewnętrzne, a fasadzie nadano wygląd manierystyczny, podobny do tego, jaki kamienica prezentowała się w XIX wieku, wraz z dwoma szczytami i pozornym podziałem na dwie części. Pod koniec lat 90. XX wieku właścicielem kamienicy został biznesmen wrocławski Adam Piskozub. Za jego sprawą kamienica została gruntownie odnowiona i przebudowana. Nad pracami czuwał były konserwator zabytków Józef Cempa, a prace wykonywała m.in. wrocławska firma budowlana "MEDA-BUD". W wyniku prac odnowiona została fasada budynku, podniesiona została ostatnia kondygnacja. W budynku odrestaurowano szereg elementów konstrukcyjnych pochodzących z początku XX wieku: m.in. odrestaurowano i uruchomiono wewnętrzną windę z początku XX wieku obsługującą pierwszą, drugą i trzecią kondygnację oraz odrestaurowano wewnętrzną klatkę schodową znajdującą się pomiędzy pierwszym a drugim piętrem. Kamienica została przystosowana do wymogów handlowo-usługowych: w budynku swoją siedzibę miała firma ubezpieczeniowa Nationale-Nederlanden. W 2001 kamienicę dostosowano do potrzeb Banku Millennium[4].

UwagiEdytuj

  1. W "Leksykonie architektury Wrocławia" Krystyna Kirrschke błędnie podaje nazwę domu handlowego jako Dom handlowy Alessandre Strassner. Źródła i dokumentacja fotograficzna zachowana z tego okresu wskazuje na dom handlowy Gersona Fränkla.

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Jan Harasimowicz: Encyklopedia Wrocławia. Wydawnictwo Dolnośląskie, 2006. ISBN 83-7384-561-5.
  • Rafał Eysymontt, Jerzy Ilkosz, Agnieszka Tomaszewicz, Jadwiga Urbanik (red.): Leksykon architektury Wrocławia. Wrocław: Via Nova, 2011.