Otwórz menu główne

Komercjalizacja – ogół zmian mających na celu oparcie czegoś na zasadach komercyjnych (handlowych).

Spis treści

Komercjalizacja przedsiębiorstwEdytuj

Komercjalizacja przedsiębiorstw jest przystosowaniem przedsiębiorstwa do warunków gospodarki rynkowej. Przedmiotem komercjalizacji może być np. przedsiębiorstwo państwowe, które ma zostać przekształcone w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, gdzie jedynym właścicielem pakietu akcji lub głównym udziałowcem jest samo państwo.

Komercjalizacja przedsiębiorstw państwowych w PolsceEdytuj

Komercjalizacja, w myśl Ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 roku o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników[1], polega na przekształceniu przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa – w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej.

Do końca 2016 r. komercjalizacja przedsiębiorstwa państwowego mogła nastąpić:

  • z inicjatywy ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa lub na wniosek organu założycielskiego
  • na wniosek dyrektora i rady pracowniczej przedsiębiorstwa
  • na uzasadniony wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, na obszarze którego znajduje się siedziba tego przedsiębiorstwa, na podstawie uchwały organu stanowiącego tej jednostki (uchylony art. 4a ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji z 1996 roku). Jeśli cel komercjalizacji był inny niż prywatyzacja, organ założycielski potrzebował zgody Rady Ministrów.

Od 2017 r. komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego dokonuje się na wniosek dyrektora i rady pracowniczej przedsiębiorstwa państwowego. Organ założycielski może dokonać tego też z własnej inicjatywy[2].

Komercjalizacja z konwersją wierzytelnościEdytuj

W przypadku przedsiębiorstw znajdujących się w złej sytuacji finansowej następuje komercjalizacja z konwersją wierzytelności czyli konwersja w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z udziałem Skarbu Państwa i wierzycieli, którzy za swoje wierzytelności nabywają udziały w tej spółce. Decyzję o komercjalizacji z konwersją wierzytelności podejmuje minister Skarbu Państwa w sytuacji, gdy spełniona jest jedna z dwóch obligatoryjnych przesłanek:

  • suma zobowiązań, zaciągniętych kredytów i pożyczek powiększona o należne wierzycielom odsetki za zwłokę w zapłacie tych wierzytelności stanowi więcej niż 60% wartości księgowej aktywów;
  • suma zobowiązań krótkoterminowych, zaciągniętych kredytów i pożyczek przeterminowanych powiększona o należne wierzycielom odsetki za zwłokę w zapłacie tych wierzytelności stanowi więcej niż 50% przychodów pomniejszonych o przychody ze sprzedaży środków trwałych.

Wbrew rozpowszechnionych w mediach twierdzeniom komercjalizacja nie oznacza automatycznie nastawienia przedsiębiorstwa na "maksymalizację zysku", co budzi szczególne kontrowersje w przypadku szpitali. Spółki prawa handlowego nastawione są na maksymalizację ich wartości rynkowej w długim okresie[3].

Komercjalizacja nieruchomościEdytuj

Komercjalizacja nieruchomości oznacza wynajęcie budynku i tym samym stworzenie produktu inwestycyjnego przynoszącego dochód.

Komercjalizacja galerii handlowychEdytuj

Komercjalizacja galerii handlowej polega na profesjonalnym wykonaniu zestawu czynności, które w sposób bezpośredni lub pośredni przystosują obiekt handlowy do generowania za jego pomocą możliwie najwyższych, stabilnych dochodów.

Główne czynności komercjalizacji 1. Rozpoznanie rynku 2. Audyt obiektu pod kontem przyjęcia odpowiedniej strategii 3. Realizacja przyjętej strategii, a w tym min.:

a) Wykonanie projektu przestrzeni najemców
b) Ustalenie kosztów stałych funkcjonowania obiektu
c) Określenie stawek i warunków najmu powierzchni w tym powierzchni reklamowej
d) Wdrożenie urządzeń zliczających klientów, 
e) Przyjęcie sposobów promocji i zarządzania
f) Wynajem powierzchni

4. Administracja i realizowanie zadań marketingowych

Komercjalizacja innych dziedzinEdytuj

Pojęcie to odnosić się może również do innych dziedzin ludzkiej aktywności np. nauki, religii, sztuki, sportu.

Komercjalizacja sztuki następuje, gdy jej dzieła stają się głównie przedmiotem handlu, a sam proces twórczy podporządkowany jest osiągnięciu zysku, co wymaga dostosowania się do potrzeb odbiorcy (który staje się klientem). Odbywa się to często kosztem artystycznej niezależności i jakości, z tego powodu komercjalizacja postrzegana bywa jako zjawisko negatywne.

PrzypisyEdytuj

  1. Do końca 2016 r. ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji.
  2. Art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 roku o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników.
  3. Krzysztof Jeżowski: Celem spółek nie jest maksymalizacja zysku. Medical Net. [zarchiwizowane z tego adresu (2012–11–27)].

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Ustawa z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników (Dz.U. z 2018 r. poz. 2170)
  • Banasiński C. i in.: Prawo gospodarcze. wyd. LexisNexis, Warszawa 2005
  • Polityka gospodarcza – studia i przyczynki. pod red. Jerzego Tarajkowskiego, Poznań 2005