Muzeum Obrony Wybrzeża

Muzeum Obrony Wybrzeża Stowarzyszenia „Przyjaciele Helu”[1] (MOW) – muzeum zlokalizowane w Helu, otwarte wiosną 2006 roku, jego regulamin zatwierdził Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdan Zdrojewski 27 lutego 2009 roku[2]. Muzeum powstało z inicjatywy sekcji „Zabytki Militarne” Stowarzyszenia „Przyjaciele Helu” dzięki pomocy i wsparciu burmistrza Helu i władz gminy miejskiej Hel[1].

Muzeum Obrony Wybrzeża
ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Hel
Adres ul. Helska 16
84-150 Hel
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko górnej krawiędzi znajduje się punkt z opisem „Muzeum Obrony Wybrzeża”
Ziemia54°37′20,0″N 18°47′50,7″E/54,622222 18,797417
Stanowisko ogniowe baterii Schleswig-Holstein
Tablica komandora Zbigniewa Przybyszewskiego
Fragment ekspozycji – gabinet lekarski
Ekspozycja MOW – „Siódme niebo” Karola Borchardta
Łuska i pocisk 406 mm

MOW eksponuje swoje wystawy w kilku wyremontowanych obiektach dawnej niemieckiej baterii artylerii nadbrzeżnej „Schleswig Holstein” oraz na odrestaurowanym własnym staraniem stanowisku nr 4 przedwojennej baterii im. Heliodora Laskowskiego.

W 1940 roku zainstalowano w Helu baterię z trzech dział kalibru 406 mm, które były wykonane dla planowanych przed wybuchem wojny niemieckich pancerników typu „H” i nazwano ją „Schleswig Holstein”. Działa te, po oddaniu strzałów próbnych, przeniesiono z Helu do Francji jako baterię Lindemann.

Działa kalibru 406 mm są największymi na świecie, jakie kiedykolwiek były instalowane w bateriach stacjonarnych. Działa tego kalibru były także stosowane m.in. na amerykańskich pancernikach typu Iowa. Istniały działa większych kalibrów, lecz były to działa japońskich pancerników, działa kolejowe, działa na podwoziach gąsienicowych (np. radziecki moździerz samobieżny 2B1 Oka(ang.)) lub działa doświadczalne[3].

We wnętrzach obiektów muzeum znajduje się ponad 15 stałych wystaw oraz liczne eksponaty nawiązujące do historii militarnej Rejonu Umocnionego Hel – wsławionego 32 dniami obrony w 1939 roku – i Polskiej Marynarki Wojennej.

Pierwszym z obiektów jest wielokondygnacyjna wieża kierowania ogniem z punktem widokowym na szczycie. Drugim obiektem jest stanowisko ogniowe nr 2 (na tę baterię składają się trzy stanowiska ogniowe) pod armatę kalibru 406 mm. Jednopoziomowe, naziemne stanowisko ogniowe składa się z części koszarowej dla 88 marynarzy, gigantycznej działobitni i części amunicyjnej mieszczącej cztery podręczne magazyny – dwa magazyny pocisków i dwa magazyny ładunków miotających.

Dnia 11 listopada 2006 roku, w święto Niepodległości Polski, zarząd Muzeum Obrony Wybrzeża podjął uchwałę o nadaniu Muzeum Obrony Wybrzeża imienia komandora Zbigniewa Przybyszewskiego, bohaterskiego obrońcy Helu, straconego niewinnie w 1952 roku w wyniku sfingowanego procesu przed stalinowskim sądem wojskowym[4].

W 2008 roku Muzeum Obrony Wybrzeża w Helu otworzyło stałą wystawę poświęconą kpt. Karolowi Olgierdowi Borchardtowi wraz z jego mieszkaniem zwanym „Siódme niebo”.

W 2013 roku MOW otrzymało w użytkowanie szósty, ostatni z obiektów byłej baterii 406 mm Schleswig-Holstein. W jednym z magazynów amunicyjnych tej baterii otwarto w 2013 roku nowy dział MOW nazwany Muzeum Kolei Helskich[5].

1 stycznia 2017 r. decyzją Zarządu Stowarzyszenia "Przyjaciele Helu" na bazie Muzeum Obrony Wybrzeża utworzono Helski Kompleks Muzealny w którego skład wchodzą: Muzeum Helu (MH), Pracownia Konserwatorska, Muzeum Obrony Wybrzeża (MOW), Muzeum Kolei Helskich (MKH) oraz stanowisko bat. H. Laskowskiego (HL).[6]

Muzeum znajduje się tuż przed rogatkami Helu, w pobliżu przejazdu kolejowo-drogowego (parkingi dla zmotoryzowanych znajdują się przy drodze wojewódzkiej nr 216).

PrzypisyEdytuj

  1. a b Informacje ogólne o Muzeum Obrony Wybrzeża (pol.). [dostęp 2011-01-12].
  2. http://helmuzeum.pl/regulamin-mow#mow Hel – Muzeum Obrony Wybrzeża – Rejon Umocniony Hel – Stanowisko dział 406 mm baterii Schleswig-Holstein
  3. Ciekawostki najcięższej artylerii – Władysław Szarski, Zeszyt 9 MOW, 2009 r.
  4. Komandor Zbigniew Przybyszewski. [dostęp 2018-03-22].
  5. https://www.facebook.com/MuzeumHistoriiHelskichDrogZelaznych?fref=ts.
  6. Dane kontaktowe, helmuzeum.pl [dostęp 2018-03-22].

Linki zewnętrzneEdytuj