Płyta offsetowa

Płyta offsetowa (potocznie "blacha") – forma drukowa w druku offsetowym w postaci cienkiej blachy aluminiowej, którą zakłada się na cylinder formowy. Miejsca zadruku (obraz drukowy) na płycie offsetowej uzyskuje się w procesie fotochemicznym poprzez naświetlenie negatywowe blachy na kopioramie (technologia CtF) lub naświetlarce (technologia CtP), a następnie wytrawieniu miejsc naświetlonych. Miejsca naświetlone przekazują farbę w procesie druku.

naświetlona i wywołana płyta presensybilizowana pozytywowa
negatywowa forma kopiowa do naświetlania płyt fotoutwardzalnych (negatywowych)

Obecne płyty offsetowe są presensybilizowane (dosłownie "wstępnie uczulone"). Ich cechą szczególną (odróżniającą od wcześniej stosowanych form drukowych do offsetu) jest fakt wstępnego – jeszcze w wytwórni – pokrycia warstwą światłoczułą. Najczęściej jest to specjalnie przygotowana blacha aluminiowa grubości od 0,1 do 0,3 mm. Płyta taka nadaje się do naświetlania i wywoływania bezpośrednio po wyjęciu z opakowania, i nie wymaga - tak jak w pracowniach chemigraficznych w drukarniach do lat 80. XX wieku - wykonywania przed ich użyciem w drukarni skomplikowanych procesów związanych z przygotowywaniem emulsji.

Płyty presensybilizowane naświetlane są albo w procesach CtP wprost przez laser sterowany komputerowo, albo też, w nieco starszych technologiach CtF - metodą stykową w kopioramie z użyciem filmu przygotowanego wcześniej w fotonaświetlarce. Po naświetleniu płyty wymagają najczęściej dodatkowego procesu wywołania i utrwalenia obrazu (czasem dla poprawy trwałości obrazu - także procesu dodatkowego wygrzewania). Od początku XXI wieku wprowadzane są jednak na rynek płyty drugiej generacji, niewymagające osobnego procesu wywoływania. Naświetlony obraz na takich płytach ("bezprocesowych") ujawnia się i utrwala po założeniu ich na cylindry drukarskie, pod wpływem zwilżającej je w maszynie wody.

Światłoczułość płyt jest ograniczona najczęściej do zakresów światła widzialnego bliskiego fioletowi, zatem bezpiecznie można się nimi posługiwać w niezbyt jaskrawym oświetleniu o barwie żółtej. Typy płyt z warstwą uczuloną na podczerwień można bezpiecznie wyjmować z opakowania i przenosić w normalnych warunkach oświetleniowych.

Płyty offsetowe dzielimy na:

  • Płyty pozytywowe, które są fotorozpuszczalne tzn. iż miejsca nienaświetlone po wywołaniu tworzą elementy drukujące.
  • Płyty negatywowe, które są fotoutwardzalne, co oznacza, że miejsca naświetlone po wywołaniu tworzą elementy drukujące.