Pal (fundamentowanie)

Ten artykuł dotyczy elementu fundamentu. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Pal – pojedynczy, długi element konstrukcyjny fundamentu budowli, który jest zagłębiony w podłożu gruntowym[1].

Pal składa się z głowicy, długiego trzonu i podstawy. Pale są stosowane w celu przeniesienia obciążeń z poziomu głowic, za pośrednictwem ich trzonów, na podstawy wspierające się o głębiej zalegające, nośne warstwy podłoża gruntowego. Zespoły pali tworzące fundament złożony, stosowane są przy posadowieniu budowli na słabych gruntach. W przypadku braku warstw nośnych, fundament palowy przekazuje obciążenia na słaby grunt tylko za pośrednictwem sił tarcia na pobocznicach trzonów co wymaga stosowania dostatecznie długich pali[2][3].

Ze względu na sposób wykonania wyróżnia się:

  • pale prefabrykowane – produkowane, przeważnie poza placem budowy, jako słupy żelbetowe, stalowe lub drewniane, a następnie zagłębiane w gruncie, już na placu budowy, za pomocą uderzeń kafara,
  • pale formowane „na mokro” – powstają na terenie budowy przez wiercenie otworów w gruncie (z rurą osłonową lub bez niej) świdrem ślimakowym lub rozbijanie otworu kafarem; do powstałego otworu wsuwane jest zbrojenie zalewane później betonem dla utworzenia pala; takie wykonywanie pala umożliwia powiększenie lub iniektowanie jego podstawy.

Szczególnym rodzajem pali są barety[4].

Pale stosuje się także w celu stabilizacji i zapobiegania osuwiskom gruntu na zboczach[5]. Stosowanie pali umożliwia zmniejszenie wykopów i związanych z tym zagrożeniem dla sąsiednich budowli, umożliwia uniknięcie wykonania robót odwodnieniowych i zapobiegających osuwaniu się ziemi podczas prac budowlanych[4]. Dużą zaletą zastosowania pali jest zachowanie czystego placu budowy[6].

Proces wbijania pala[7]Edytuj

Platforma robocza – wbijanie pala przebiega przy zastosowaniu ciężkich maszyn: kafara z młotem i dźwigu do rozładunku pali. Dlatego konieczne jest odpowiednie przygotowanie podłoża. Należy uformować platformę roboczą z kruszywa lub gruzu. Na placu budowy należy wprowadzić korektę wytyczenia pali pochylonych z uwzględnieniem rzeczywistego poziomu platformy roboczej. Prefabrykat pala identyfikuje się w tymczasowym magazynie pod względem jego zgodności z wymaganiami projektu, sprawdzając m.in. jego długość, beton, zbrojenie i datę produkcji. Pal należy umieścić w bliskim sąsiedztwie kafara, aby nie doszło do przeciągania ich wciągarką po platformie.

Podnoszenie prefabrykatu pala do kafara – wokół trzonu pala zaciąga się łańcuchową pętlę, na wysokości 1/3 długości prefabrykatu. Po podczepieniu łańcucha do wciągarki linowej kafara płynnie podnosi się prefabrykat tak, aby osadzić głowicę pala pod młotem a jego trzon wzdłuż masztu kafara. Następnie należy umiejscowić prefabrykat pala nad palikiem wyznaczającym jego położenie w terenie, równolegle do wbijanego przędu pali. Wbijany pal musi znajdować się w położeniu równoległym względem masztu. Nachylenie pala kontroluje się poziomicą.

Wbijanie prefabrykatu pala – proces wbijania pala zaczyna się serią uderzeń o niewielkiej sile aż do uzsykania zagłębienia prefabrykatu i prowadzenia w gruncie. Wtedy pal wbija się już pełną energią do projektowanej rzęnej bądź do osiągnięcia przyjętego kryterium wbijania. W trakcie wbijania pala kontroluje się wpędy pala, jego stan, podkładki pomiędzy młotem a wierzchem pala oraz rownoległe położenie osi pala względem masztu. Gdy wpędy pala spadają poniżej 2 mm/uderzenie przerywa się wbijanie, gdyż grozi uszkodzeniem trzonu pala.

Rozkucie głowicy pala – do rozkucia głowic pala stosuje się specjalne urządzenia, ale można tego dokonać ręcznie, stopsując lekkie młoty pneumatyczne lub mechaniczne.

Inwentaryzacja pali – proces wbijania pali kończy inwentaryzacja geodezyjna. Prace uznaje się za wykonane prawidłowo przy zachowaniu dokładności na poziomie +/-10cm. Przy większych odchyleniach należy przeprowadzić analizę statyczno-wytrzymałościową i geotechniczną. Na podstawie wyników decyduje się o ewentualnej konieczności korekty rozwiązania fundamentu palowego.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Andrzej Jarominiak, Pale i fundamenty palowe, Warszawa, Arkady, 1976.
  2. Kazimierz Gwizdała, Fundamenty palowe: technologie i obliczenia, t. 1, PWN Warszawa, 2011.
  3. Kazimierz Gwizdała, Fundamenty palowe: badania i zastosowania, t. 2, PWN Warszawa, 2013.
  4. a b Maria Szruba: Pale i mikropale w budownictwie.
  5. Lesław Zabuski, Zalecenia dotyczące zabezpieczenia się przed osuwiskami., Instytut Budownictwa Wodnego PAN w Gdańsku.
  6. Zalety pali prefabrykowanych w praktyce - czysty plac budowy, Pale-prefabrykowane.pl, 30 maja 2019 [dostęp 2019-10-02] (pol.).
  7. Baza Wiedzy, Pale-prefabrykowane.pl, 30 października 2017 [dostęp 2019-10-02] (pol.).