Podwójne uderzenie

Spacer.gif W tym artykule użyto notacji algebraicznej w celu opisania szachowych posunięć.

W szachach podwójne uderzenie (potocznie widełki) to posunięcie, w którym jedna bierka atakuje dwie bierki przeciwnika jednocześnie, z nadzieją osiągnięcia przewagi materialnej, ponieważ przeciwnik może zapobiec tylko jednej z dwóch gróźb.

Diagram 1
ABCDEFGH
8
Chessboard480.svg
A8 – Czarna wieża
D7 – Czarny król
B6 – Biały skoczek
B5 – Biały król
G4 – Czarny pionek
F3 – Biała wieża
H3 – Biała wieża
8
77
66
55
44
33
22
11
ABCDEFGH
Podwójne uderzenie
(białe – skoczkiem, a czarne – pionkiem)
Diagram 2
ABCDEFGH
8
Chessboard480.svg
D8 – Czarna wieża
G8 – Czarny król
C7 – Czarny pionek
E7 – Czarna wieża
G7 – Czarny pionek
H7 – Czarny pionek
A6 – Czarny pionek
B6 – Czarny pionek
E5 – Biały skoczek
G5 – Biały pionek
D4 – Biały pionek
C3 – Biały pionek
H3 – Biały pionek
A2 – Biały pionek
B2 – Biały pionek
C2 – Biały hetman
F2 – Biały pionek
G2 – Biały pionek
G1 – Biały król
8
77
66
55
44
33
22
11
ABCDEFGH
Ucieczka z podwójnego uderzenia

Najczęściej do podwójnego uderzenia używa się skoczków. Skoczek wskakuje na pole, z którego atakuje dwie bierki. Na diagramie 1 biały skoczek jednocześnie atakuje czarnego króla i czarną wieżę. Podwójne uderzenie przeciw królowi jest szczególnie skuteczne, ponieważ zasady gry wymuszają obronę króla przed szachem. W tej sytuacji czarne nie mogą bronić wieży, nie mogą wykonać innego ruchu komplikującego pozycję i muszą wykonać ruch królem, po którym białe mogą zbić wieżę.

Piony również mogą wykonywać podwójne uderzenia, grożąc jednocześnie bierkom przeciwnika znajdującym się po lewej i prawej stronie piona. Na diagramie czarny pion grozi biciem obu białym wieżom (czarne piony poruszają się w dół szachownicy). Tylko jedna z wież może uciec spod bicia.

Hetman również często atakuje jednocześnie dwie bierki, lecz taki ruch jest skuteczny tylko w przypadku, gdy obie bierki nie są bronione. Ponieważ hetman jest figurą cenniejszą od atakowanych bierek, zazwyczaj opłacalne jest bicie hetmanem tylko niebronionych bierek.

Ucieczka z podwójnego uderzeniaEdytuj

Podwójne uderzenie nie będzie skuteczne, gdy za pomocą jednej z zaatakowanych bierek przeciwnik może stworzyć większą groźbę niż strata (lub niekorzystna wymiana) zaatakowanej bierki. W szczególności, łatwo odeprzeć podwójne uderzenie, gdy jedna z bierek może bezpiecznie szachować.

Diagram 2 ilustruje taką właśnie sytuację. Białe będąc na posunięciu mogą zaatakować jednocześnie dwie wieże ruchem skoczka na c6. Skoczek jednak odsłoni kolumnę e i czarna wieża będzie mogła bezpiecznie zaszachować z pola e1 białego króla. Po wymuszonym ruchu króla, spod uderzenia odejdzie druga czarna wieża, wspierając jednocześnie tę pierwszą:

1. Sc6 We1+!
2. Kh2 Wde8

Podwójne uderzenie nie przyniesie więc białym żadnych korzyści.

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj