Prezydenci Portugalii

lista w projekcie Wikimedia

Portugalia jest republiką od 1910 roku. Głową państwa jest prezydent, którego oficjalna tytulatura brzmi prezydent Republiki Portugalskiej (Presidente da República Portuguesa). Zgodnie z konstytucją z 1974 roku Prezydent wybierany jest na pięcioletnią kadencję po zakończeniu której może się ubiegać o reelekcję. Oficjalną rezydencją prezydenta Portugalii jest Pałac Belém. Nowo wybrany prezydent obejmuje urząd po złożeniu przysięgi przed Zgromadzeniem Republiki następującej treści[1]:

Flaga prezydencka Portugalii
Portugalia
Godło Portugalii
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Portugalii

Wikiprojekt Polityka

Przysięgam na mój honor wiernie sprawować funkcje, które obejmuję, oraz bronić Konstytucji Republiki Portugalskiej, przestrzegać jej oraz zapewnić jej przestrzeganie

.

Kompetencje prezydenta Portugalii:

  • ratyfikuje umowy międzynarodowe;
  • stoi na czele Najwyższej Rady Obrony Narodowej;
  • może zgłosić weto zawieszające w stosunku do ustawy lub ją promulgować;
  • zarządza referendum na wniosek rządu lub Zgromadzenia Republiki;
  • może rozwiązać parlament przed upływem jego kadencji po wysłuchaniu opinii partii politycznych obecnych w parlamencie i Rady Państwa;
  • zwołuje nadzwyczajne posiedzenia parlamentu, ale tylko w przypadku podjęcia decyzji w specjalnej sprawie, to znaczy konstytucyjnie określonej i wymagającej udziału parlamentu;
  • powołuje premiera po zasięgnięciu opinii partii politycznych w parlamencie, licząc się z wynikami wyborów, pozostałych członków rządu powołuje prezydent na wniosek premiera;
  • może postawić weto absolutne w stosunku do dekretów rządu.

Chronologiczna lista prezydentów PortugaliiEdytuj

I Republika (1910–1926)Edytuj

Osoba Kadencja Partia polityczna
# Imię i nazwisko Portret Od Do
Przewodniczący Tymczasowego Rządu (1910–1911)
Teófilo Braga
(1843–1924)
  5 października 1910 24 sierpnia 1911 Partia Republikańska
Prezydent (1911–1926)
1 Manuel José de Arriaga
(1840–1917)
  24 sierpnia 1911 26 maja 1915[a] Partia Republikańska
następnie Partia Demokratyczna
2 Teófilo Braga
(1843–1924)
  29 maja 1915 5 października 1915 Partia Demokratyczna
3 Bernardino Machado
(1851–1944)
  5 października 1915 5 grudnia 1917[b] Partia Demokratyczna
Kolegialna głowa państwa Sidónio Pais 12 grudnia 1917 28 kwietnia 1918
4 Sidónio Pais
(1872–1918)
  28 kwietnia 1918 14 grudnia 1918[c] Narodowo Republikańska Partia
"Sydonista"
Kolegialna głowa państwa João do Canto e Castro 14 grudnia 1918 16 grudnia 1918
5 João do Canto e Castro
(1862–1934)
  16 grudnia 1918 5 października 1919 Narodowo Republikańska Partia
"Sydonista"
6 António José de Almeida
(1866–1929)
  5 października 1919 5 października 1923 Republikańska Partia Ewolucyjna
następnie Liberalna Partia Republikańska
7 Manuel Teixeira Gomes
(1860–1941)
  6 października 1923 11 grudnia 1925[d] Partia Demokratyczna
8 Bernardino Machado
(1851–1944)
  11 grudnia 1925 31 maja 1926[e] Partia Demokratyczna

II RepublikaEdytuj

Ditadura Nacional (Narodowa Dyktatura) (1926–1933) / Estado Novo (Nowe Państwo) (1933–1974)Edytuj

  • Od wojskowego zamachu stanu z 1926 roku do 1933 roku obowiązywał okres zwany Ditadura Nacional (Narodowa Dyktatura), kiedy to władzę w kraju sprawowali wojskowi. Do 1928 roku przywódcy państwa nie tytułowali się prezydentami.
  • Od wprowadzenia w życie nowej konstytucji w 1933 roku do 1974 roku dyktatorska władza w państwie skupiona była w rękach premiera Antónia de Oliveiry Salazara. Portugalię w czasach jego rządów określa się mianem Estado Novo (Nowe Państwo).
Osoba Kadencja Partia polityczna
# Imię i nazwisko Portret Od Do
Ditadura Nacional (Narodowa Dyktatura) (1926–1933)
9 José Mendes Cabeçadas
(1883–1965)
  31 maja 1926 17 czerwca 1926[f] wojskowy
Kolegialna głowa państwa Manuel Gomes da Costa 17 czerwca 1926 29 czerwca 1926
10 Manuel Gomes da Costa
(1863–1929)
  29 czerwca 1926 9 lipca 1926[f] wojskowy
Kolegialna głowa państwa Óscar Carmona 9 lipca 1926 29 listopada 1926
11 Óscar Carmona
(1869–1951)
  29 listopada 1926 15 kwietnia 1928 wojskowy
Estado Novo (Nowe Państwo) (1933–1974)
11 Óscar Carmona
(1869–1951)
  15 kwietnia 1928 26 kwietnia 1935 wojskowy
od 1932
Unia Narodowa
26 kwietnia 1935 15 kwietnia 1942
15 kwietnia 1942 20 kwietnia 1949
20 kwietnia 1949 18 kwietnia 1951[g]
António de Oliveira Salazar
(1889–1970)
(tymczasowo)
  18 kwietnia 1951 21 lipca 1951 Unia Narodowa
12 Francisco Craveiro Lopes
(1894–1964)
  21 lipca 1951 9 sierpnia 1958 Unia Narodowa
13 Américo Tomás
(1894–1987)
  9 sierpnia 1958 9 sierpnia 1965 Unia Narodowa
od 1970
Ludowa Akcja Narodowa
9 sierpnia 1965 9 sierpnia 1972
9 sierpnia 1972 25 kwietnia 1974[f]

III Republika (od 1974)Edytuj

Osoba Kadencja Partia polityczna
# Imię i nazwisko Portret Od Do
Komitet Ocalenia Narodowego António de Spínola 25 kwietnia 1974 15 maja 1974[h]
14 António de Spínola
(1910–1996)
  15 maja 1974 30 września 1974[d] wojskowy
15 Francisco da Costa Gomes
(1914–2001)
30 września 1974 13 lipca 1976 wojskowy
16 António Ramalho Eanes
(1935–)
  14 lipca 1976 9 marca 1981 wojskowy
od 1985
Demokratyczna Partia Odnowy
9 marca 1981 9 marca 1986
17 Mário Soares
(1924–2017)
  9 marca 1986 9 marca 1991 Partia Socjalistyczna
9 marca 1991 9 marca 1996
18 Jorge Sampaio
(1939–)
  9 marca 1996 9 marca 2001 Partia Socjalistyczna
9 marca 2001 9 marca 2006
19 Aníbal Cavaco Silva
(1939–)
  9 marca 2006 9 marca 2011 Partia Socjaldemokratyczna
9 marca 2011 9 marca 2016
20 Marcelo Rebelo de Sousa
(1948–)
  9 marca 2016 Partia Socjaldemokratyczna

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. zrezygnował z urzędu
  2. obalony w wyniku przewrotu wojskowego
  3. zamordowany
  4. a b zrezygnował
  5. obalony w wyniku wojskowego zamachu stanu
  6. a b c obalony w wyniku zamachu stanu
  7. zmarł w trakcie kadencji
  8. Komitet istniał formalnie do 1975 roku, gdy został zastąpiony Najwyższą Radą Rewolucyjną, której przewodniczył każdorazowy Prezydent. Rada istniała do 1982

PrzypisyEdytuj

  1. Konstytucja Portugalii. sejm.gov.pl. [dostęp 2020-09-14].

Linki zewnętrzneEdytuj