Sliačmiasto i uzdrowisko w środkowej Słowacji w kraju bańskobystrzyckim w powiecie Zwoleń w dolinie rzeki Hron, na południowy wschód od Bańskiej Bystrzycy, liczące około 5,1 tys. mieszkańców (2011).

Sliač
Ilustracja
Rzymskokatolicki kościół pw. św. Mikołaja
Herb
Herb
Państwo  Słowacja
Kraj Banskobystricky vlajka.svg bańskobystrzycki
Powiat Zwoleń
Burmistrz Daniel Dunčko[1]
Powierzchnia 39,83[2] km²
Wysokość 305[2] m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

5117[2]
128,47 os./km²
Nr kierunkowy 045
Kod pocztowy 962 31
Tablice rejestracyjne ZV
Położenie na mapie kraju bańskobystrzyckiego
Mapa lokalizacyjna kraju bańskobystrzyckiego
Sliač
Sliač
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Sliač
Sliač
Ziemia48°36′43″N 19°08′37″E/48,611944 19,143611
Strona internetowa
Sliač – modernistyczny pawilon nad źródłami leczniczymi

Części miastaEdytuj

Miasto składa się z następujących dzielnic:

  • Rybáre
  • Hájniky
  • Kúpele Sliač (niem. Bad Sliač, rzadko Bad Sliatsch; węg. Szliácsfürdő)
  • Sampor

HistoriaEdytuj

W oparciu o badania archeologiczne można stwierdzić, że tereny dzisiejszego miasta były zamieszkiwane już ok. 2 tys. lat p.n.e. Pierwsze pisemne wzmianki o Sliaču pochodzą z roku 1243 lub 1244. Wtedy to król Węgier Bela IV podniósł niedaleki Zwoleń do rangi wolnego miasta królewskiego, i w tym dokumencie, przy okazji opisu granic miejskich, wspomniano o źródłach leczniczych w okolicy. Najstarszymi były osady Hájniky i Rybáre, w których osiedlono strażników leśnych („gajowych”) i rybaków w służbach zwoleńskiego zamku.

Od XVII w. miasto rozwijało się już głównie dzięki źródłom mineralnym, do których zjeżdżało coraz więcej gości. Szczególnie dotyczyło to XIX w., a po dłuższej przerwie również okresu 1928–1939.

Uzdrowisko SliačEdytuj

Miasto jest znane głównie z uwagi na uzdrowisko z ciepłymi źródłami mineralnymi (temperatura do 33°).

ZabytkiEdytuj

Najcenniejszym obiektem zabytkowym w mieście jest murowany kościół pod wezwaniem św. Mikołaja z końca XIII lub początków XIV w. w dzielnicy Hájniky. Pierwotnie wczesnogotycki, był później kilkakrotnie przebudowywany i odnawiany. Aktualna dekoracja malarska w jego wnętrzu jest dziełem znanego malarza Jozefa Hanuli. Pozostałości innej gotyckiej świątyni odkryli archeolodzy w 2011 r. w dzielnicy Sampor.

Interesujące są niektóre budynki uzdrowiskowe reprezentujące późny modernizm, zwłaszcza pawilony, którymi obudowano źródła mineralne, tworzące spójny zespół dobrej uzdrowiskowej architektury modernistycznej, skomponowanej z otaczającym ją parkiem leśnym.

W mieście znajdują się pomniki ofiar zarówno I, jak i II wojny światowej, a także pomnik lotników.

Lotnisko SliačEdytuj

W Sliaču znajduje się lotnisko i port lotniczy, obsługujące pobliskie miasta: Bańską Bystrzycę i Zwoleń. Pod historyczną nazwą Tri Duby odegrało niezmiernie ważną rolę w słowackim powstaniu narodowym w 1944 r., kiedy to przez kilka tygodni stanowiło jedyną drogę łączności z zapleczem frontu wschodniego.

Po II wojnie światowej przez długi czas było jedynie lotniskiem wojskowym. Po ponaddwuletniej przebudowie od 16 czerwca 2011 r. pełni także funkcje cywilnego portu lotniczego.

PrzypisyEdytuj

  1. Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-09-24].
  2. a b c Slovakia: Banskobystrický kraj (ang.). W: City Population [on-line]. [dostęp 2017-09-24].