Sobór Narodzenia Matki Bożej w Mikołajowie

Sobór Narodzenia Matki Bożejprawosławny sobór w Mikołajowie, katedra eparchii mikołajowskiej Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego.

Sobór Narodzenia Matki Bożej
Собор Різдва Богородиці
Distinctive emblem for cultural property.svg 48-101-0147
sobór katedralny
Ilustracja
Widok ogólny
Państwo

 Ukraina

Obwód

 mikołajowski

Miejscowość

Mikołajów

Wyznanie

prawosławne

Kościół

Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Moskiewskiego

Eparchia

mikołajowska

Sobór

od 1828

Wezwanie

Narodzenia Matki Bożej

Wspomnienie liturgiczne

8/21 września

Położenie na mapie Mikołajowa
Mapa konturowa Mikołajowa, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „sobór Narodzenia Matki Bożej”
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa konturowa Ukrainy, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „sobór Narodzenia Matki Bożej”
Położenie na mapie obwodu mikołajowskiego
Mapa konturowa obwodu mikołajowskiego, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „sobór Narodzenia Matki Bożej”
Ziemia46°58′16,3″N 31°59′25,8″E/46,971200 31,990500

HistoriaEdytuj

Cerkiew została zbudowana w końcu XVIII w. z inicjatywy kupców, który osiedli w niedawno powstałym, rozwijającym się mieście. W 1794 wystąpili oni o zgodę na ufundowanie nowej świątyni. Pomysł wzniesienia obiektu pobłogosławił metropolita noworosyjski Gabriel[1] (a zatem musiało to nastąpić najwcześniej w 1798[2]). Projekt zakładał budowę obszernej świątyni z trzema ołtarzami (Narodzenia Matki Bożej, św. Mikołaja z Miry oraz świętych mnichów Zozyma i Sawwacjusza Sołowieckich); już w 1799 okazało się, że zgromadzone fundusze nie wystarczą na jego realizację. Wówczas metropolita Gabriel, na wniosek wojskowego komendanta miasta księcia Wiaziemskiego, kierującego administracją miejską Turczeninowa i fundatorów, zgodził się na wzniesienie znacznie skromniejszej cerkwi Narodzenia Matki Bożej z jednym ołtarzem, w stylu klasycystycznym. Kamień węgielny pod jej budowę położono w 1799, prace budowlane trwały rok. 8 grudnia 1800 świątynię konsekrowano. Z uwagi na okoliczności powstania cerkiew nazwano Starokupiecką – do 1861 była to część jej oficjalnej nazwy[1]. Początkowo cerkiew wzniesiona była z kamienia i drewna, z tego drugiego materiału wykonano jej górne partie. W 1818 były one już w na tyle złym stanie, że tę część obiektu rozebrano. Dziesięć lat później powiększono świątynię o dwa ołtarze boczne – Świętych Konstantyna i Heleny oraz św. Mitrofana z Woroneża. Następnie podwyższono murowane ściany cerkwi do 38 metrów. W 1828 obiekt otrzymał honorową rangę soboru – najważniejszej świątyni prawosławnej w mieście[1]. W 1870 do soboru dobudowano dzwonnicę, na której zawieszono ponad ośmiotonowy dzwon[1].

Po rewolucji październikowej sobór został zamknięty. W latach 30. XX wieku zniszczono główną kopułę świątyni i górne kondygnacje soborowej dzwonnicy. Obiekt został zwrócony Kościołowi prawosławnemu w 1992[1]. W tym samym roku Mikołajów stał się siedzibą samodzielnej eparchii prawosławnej, której katedrą uczyniono sobór Narodzenia Matki Bożej[3].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Кафедральный собор Рождества Пресвятой Богородицы, eparhia.mk.ua [dostęp 2016-04-14].
  2. Архиереи, ortho-rus.ru [dostęp 2016-04-14] [zarchiwizowane z adresu 2012-12-21].
  3. Николаевская епархия, Патриархия.ru [dostęp 2016-04-14].