Order Wojny Ojczyźnianej: Różnice pomiędzy wersjami

m
commons --> infobox, drobne techniczne
m (commons --> infobox, drobne techniczne)
|baretka 2 opis = orderu II klasy
|ustanowiono = [[20 maja]] [[1942]]
|wielkość = 72  x  72  mm
|kruszec =
|wydano = ponad 344.&nbsp;000 I klasy <br /> ponad 1.&nbsp;000.&nbsp;000 II klasy
{{Commons |commons = Category:Order of the Patriotic War}}
}}
'''Order Wojny Ojczyźnianej''' ([[Język rosyjski|ros.]] ''Орден Отечественной войны'') – [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|radzieckie]] [[odznaczenie wojskowe]] ([[order]]), nadawane za zasługi bojowe podczas [[II wojna światowa|II wojny światowej]].
 
== Historia ==
[[Order]] został ustanowiony dekretem Prezydium [[Rada Najwyższa ZSRR|Rady Najwyższej]] [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|ZSRR]] w dniu [[20 maja]] [[1942]] roku jako pierwsze odznaczenie bojowe ustanowione podczas [[Wielka Wojna Ojczyźniana|Wielkiej Wojny Ojczyźnianej]] (nazwa ta w radzieckiej propagandzie oznaczała [[II wojna światowa|II wojnę światową]], z ograniczeniem do wojny niemiecko-radzieckiej 1941-451941–1945).
 
Order posiadał dwa stopnie i był nadawany przez Prezydium Rady Najwyższej ZSRR. Był to pierwszy radziecki order dzielony na stopnie. Był to także aż do [[1977]] roku jedyny radziecki order, który po śmierci odznaczonego mogła zatrzymać rodzina, zamiast zwracać go państwu.
** w lotnictwie myśliwskim – 60
** w lotnictwie korygującym – 15
** w lotnictwie transportowym lub łącznikowym, z lądowaniem na własnym terytorium – 60, na terytorium zajętym przez przeciwnika w rejonie rozmieszczenia wojsk własnych – 16 (w łącznikowym - 30)
* z męstwem wypełniał obowiązki, wchodząc w skład załogi samolotu przy wykonaniu zadania bojowego, za które pilot lub nawigator został odznaczony [[order Lenina|Orderem Lenina]]
* kto zdołał uruchomić uszkodzony samolot, który przymusowo lądował na terytorium przeciwnika
== Odznaczeni ==
{{Kategoria główna|Odznaczeni Orderem Wojny Ojczyźnianej}}
Pierwszymi orderami I stopnia zostali odznaczeni 2 czerwca 1942 trzej artylerzyści za walkę z czołgami niemieckimi w rejonie [[Charków|Charkowa]]. Największą ilością orderów - pięcioma odznaczony był pilot myśliwski [[Iwan Fiedorow]] (4 ordery I stopnia i jeden II stopnia, z czego czwarty order I stopnia nadany już po wojnie jako jubileuszowy).
 
Odznaczani nim byli również cudzoziemcy, w tym Polacy - żołnierze [[LWP]] i francuscy piloci [[Pułk Lotnictwa Myśliwskiego Normandie-Niemen|pułku Normandie-Niemen]]. Orderem tym jednak odznaczono także niektórych dowódców i żołnierzy [[alianci|alianckich]] walczących na froncie afrykańskim i zachodnim.
 
Oprócz żołnierzy, Orderem Wojny Ojczyźnianej nagradzano także osoby pracujące na rzecz frontu na tyłach, m.in. konstruktorów broni. Odznaczono nim również niektóre jednostki wojskowe, zakłady przemysłowe oraz gazety.
Po wojnie, od października 1947 zaprzestano nadawać order osobom cywilnym, a ilość nadań wobec żołnierzy zmniejszyła się. Dopiero za "odwilży" podczas rządów [[Nikita Chruszczow|Chruszczowa]] ponownie przyznawano go na większą skalę, w tym żołnierzom i partyzantom niesłusznie represjonowanym podczas [[stalinizm]]u, a także cudzoziemcom, którzy pomagali ukrywać się żołnierzom radzieckim na terenie okupowanym, w tym Polakom. Za rządów [[Leonid Breżniew|Breżniewa]] order zaczęto nadawać licznym miastom bronionym podczas wojny, jako pierwszym w [[1966]] [[Nowosybirsk]]owi i [[Smoleńsk]]owi.
 
Ogółem do [[1985]] nadano ok. 1.&nbsp;350.&nbsp;000 orderów (w tym ponad 344 tys. – I stopnia i ponad 1 milion – II stopnia). Z tego, podczas wojny nadano 324.&nbsp;903 orderów I stopnia i 951.&nbsp;652 II stopnia.
 
W [[1985]] z okazji 40-lecia zakończenia wojny wypuszczono jubileuszową wersję Orderu Wojny Ojczyźnianej, nadawaną nie za zasługi bojowe, ale wszystkim żyjącym aktywnym uczestnikom wojny (generalicja, kawalerowie niektórych innych orderów i inwalidzi otrzymywali order I stopnia, pozostali - II stopnia). Odznaka orderu typu jubileuszowego była znacznie uproszczona. Orderem jubileuszowym I stopnia było odznaczonych ok. 2.&nbsp;054.&nbsp;000 osób, II stopnia - ok. 5.&nbsp;408.&nbsp;000 osób.
 
== Opis odznaki ==
Odznaka orderu przedstawia pięcioramienną, emaliowaną na kolor czerwony gwiazdę, która nałożona jest na drugą gwiazdę wykonaną w formie złotych pęków promieni, tak, że ramiona dolnej gwiazdy znajdują się między ramionami górnej. Odznaka jest jednostrona. W centrum gwiazdy znajduje się okrągła złota tarcza pokryta czerwoną emalią, na której nałożony jest złoty [[godło ZSRR|sierp i młot]]. Tarcza okolona jest biało emaliowaną obwódką z napisem: '''ОТЕЧЕСТВЕННАЯ ВОЙНА''' (pol. „Wojna Ojczyźniana”) i małą gwiazdką. Spoza tarczy wystają skrzyżowane na tle złotych promieni, oksydowane na ciemny kolor [[karabin]] z [[bagnet]]em oraz [[szabla]]. Odznaka orderu II stopnia jest identyczna jak I stopnia, z tym że emaliowana, złocona gwiazda jest nałożona na srebrną promienistą gwiazdę. Średnica między końcami przeciwległych ramion dolnej i górnej gwiazdy wynosi 45 &nbsp;mm, średnica centralnej tarczy z napisem - 22 &nbsp;mm.
 
Order I stopnia wykonany jest ze [[złoto|złota]] [[próba złota|próby]] 583 (8,33 g) i [[srebro|srebra]], odznaka posiada łączną masę 32,34 g (dolna gwiazda oraz sierp i młot są złote, górna gwiazda jest srebrna, pozłacana na brzegach i nieemaliowanych elementach). Order II stopnia wykonany jest ze srebra, sierp i młot są złote (masa odznaki 28,05 g). Order jubileuszowy wykonany jest w całości ze srebra, detale są pozłacane.
Początkowo order był zawieszony na krótkiej i szerokiej prostokątnej metalowej zawieszce, obciągniętej czerwoną wstążką; na górnym ramieniu emaliowanej gwiazdy było ucho do zawieszenia. Od 19 czerwca 1943 zmieniono sposób zawieszania gwiazdy orderu, likwidując zawieszkę i mocując gwiazdę za pomocą śruby z nakrętką na odwrocie (ordery starszego wzoru były przy tym wymieniane na nowszy wzór).
 
Przy mniej formalnych okazjach zamiast gwiazdy orderu można nosić wstążkę, szerokości 24 &nbsp;mm, bordową z jednym szerokim (5 &nbsp;mm) czerwonym paskiem pośrodku dla I stopnia oraz dwoma wąskimi (3 &nbsp;mm) czerwonymi paskami pod bokach dla II stopnia.
 
{|align=center class=wikitable width=40%
|}
 
Order noszono na prawej piersi, w kolejności: I stopnia - po [[Order Aleksandra Newskiego (ZSRR)|Orderze Aleksandra Newskiego]], II stopnia - po orderze I stopnia.
 
== Bibliografia ==
{{Bibliografia stop}}|
{{Commons|Category:Order of the Patriotic War}}
* {{lang|ru|en}} {{cytuj książkę |imię = Михаил |nazwisko = Музалевский |imię2=Сергей |nazwisko2= Шишков |tytuł = Ордена и медали СССР 1918 – 1991 |wydawca = Ворон |miejsce = |rok = 1996 |tom = 1 |strony = 183-200183–200 |isbn = }} {{lang|ru|en}}
{{Bibliografia start}}
* {{lang|ru|en}} {{cytuj książkę |imię = Михаил |nazwisko = Музалевский |imię2=Сергей |nazwisko2= Шишков |tytuł = Ордена и медали СССР 1918 – 1991 |wydawca = Ворон |miejsce = |rok = 1996 |tom = 1 |strony = 183-200 |isbn = }}
* [http://mondvor.narod.ru/OPatWar.html Орден Отечественной войны] {{lang|ru}} – opis i historia orderu oraz fotografie historycznych odmian
}}
{{Bibliografia stop}}
 
[[Kategoria:Rosyjskie i radzieckie odznaczenia wojskowe|Wojny Ojczyźnianej, order]]
48 553

edycje