Acamapichtli: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 74 bajty ,  13 lat temu
dr.tech., WP:SK
[wersja nieprzejrzana][wersja nieprzejrzana]
m (robot usuwa: ca:Acamapichtli)
(dr.tech., WP:SK)
[[ImageGrafika:Codex Mendoza folio 2v.jpg|250px|right|thumb|Acamapichtli - reguły podboju. Ilustracja z [[Kodeks Mendoza|Kodeksu Mendoza]]]]
''' Acamapichtli ''' ([[1357]] – [[1395]]) – władca [[Tenochtitlan|Tenochtitlanu]]u, pierwszy [[tlatoani]] (władca) [[Aztekowie|Azteków]] (Méxicas) ([[1376]] - [[1395]]), założyciel [[dynastia|dynastii]]. Jego imię w [[Język nahuatl|języku nahuatl]] znaczy '''''"Garść Trzciny"'''''.
 
Acamapichtli był synem [[Opochtzin|Opochtzina]]a i [[Atotoztli]], ojciec późniejszych tlatoani [[Huitzilihuitl| Huitzilihuitla]], [[Itzcoatl| Itzcoatla]] i wielu innych dzieci.
 
W obliczu śmierci [[Tenoch|Tenocha]]a, w roku [[1375]], starszyzna Méxicas ''calpultin'' zdecydowała się wybrać tlatoani, który poprzez umocnienie istniejących więzi z silnymi sąsiadami mógłby zabezpieczyć pozycję młodego miasta. Więzy takie istniały od początkowego okresu istnienia plemion.
 
Z Tenochtitlanu wysłano delegację do przywódców [[Culhuacan|Culhuacanu]]u, jednego z miast-państw założonego w [[Dolina Meksyku|Dolinie Meksyku]] przez [[Toltekowie|Tolteków]]. Tam ustalono, że władcą Tenochtitlanu może zostać Acamapichtli. Potwierdzono jego szlacheckie pochodzenie. Acamapichtli był owocem jednego z międzyplemiennych związków. Jego ojciec, Opochtzin, był przywódcą Méxicas, natomiast matka Atotoztli była córką Culhua, tlatoani w Nauhyotl.
 
Acamapichtli zaczął swoje panowanie początkowo jako gubernator (''acóatl''). Mieszkał w [[Texcoco]] ze swoją matką. Kiedy zdecydował się na przyjęcie tronu, został przewieziony do Tenochtitlanu i wkroczył do miasta z wielką pompą. Pojął za żonę Ilancueitl, córkę ówczesnego władcy Culhuacan, Acolmiztli. Aby zintegrować więzi z miastem, oprócz Ilancueitl, poślubił jeszcze żony pochodzące ze znaczących rodów szlacheckich (''calpulli'') w Tenochtitlanie.
Pomimo pokrewieństwa Acamapichtli z Culhua (teren podległy [[Azcapotzalco]]), Tenochtitlan był traktowany jako [[lenno|lennik]]. Siły zbrojne miasta zmuszone były walczyć dla Azcapotzalco przeciwko innym miastom-państwom.
 
W [[1382]] Acamapichtli otrzymał tytuł tlatoani. Wtedy był koronowany z większą pompą niż wcześniej, przed ołtarzem [[Huitzilopochtli]] W otoczeniu wojowników najwyższej rangi został przez głównego duchownego namaszczony olejem i wodą, na jego głowie umieszczony został trójkątny [[turkus|turkusowy]]owy [[diadem]] (''xiuhuitzolli'').
 
[[ImageGrafika:Camas chinampas.jpg|250px|right|thumb|Chinampa - sztuczne wyspy z żyznymi obszarami do uprawy roślin]]
[[ImageGrafika:Templo Mayor 2007.JPG|250px|right|thumb|Templo Mayor – fragment ruin najstarszej części, najważniejszej budowli sakralnej Azteków]]
Uroczystość ta stała się wzorem dla wszystkich kolejnych azteckich koronacji, za wyjątkiem koronacji w roku [[1427]] . Wówczas nowy tlatoani był w towarzystwie władców [[Texcoco]] i [[Tlacopan]], miast azteckiego [[Trójprzymierze (Aztekowie)|Trójprzymierza]]
 
 
Acamapichtli był politykiem, który pozycję Tenochtitlanu wzmacniał w większej mierze poprzez sojusze z sąsiadami niż poprzez wojny (były tylko dwie lub trzy podczas jego
panowania). Unikał problemów z silniejszymi władcami. W przypadku [[Tezozomoc|Tezozomoca]]a - jednego z wrogich sąsiadów Tenochtitlanu - sprowadzało się to do składania wymaganego [[trybut|trybutu]]u oraz tworzenia i transportowania sztucznych wysp z żyznymi obszarami uprawy kwiatów (chinampa) do Tlacopanu.
 
Chociaż tlatoani nie był w dosłownym tego słowa znaczeniu tytułem dziedzicznym, kandydaci pochodzili ze ściśle wyznaczonej wąskiej elity książąt. Wszyscy późniejsi azteccy władcy wywodzili się od Acamapichtli.
* Tadeusz Łepkowski, ''Historia Meksyku'', Wrocław 1986, ISBN 83-04-02182-X;
* Jacek Walczak, ''Aztekowie i tajemnica kalendarza'', Warszawa 2006, ISBN 83-7391-910-5.
 
 
 
 
{{władca|
rozmiar=50|
poprzednik=[[Tenoch]]|
lata={{{lata|}}}|
funkcja=[[Władcy Azteków|Władca Azteków]] <br/>([[1376]] - [[1395]])|
następca=[[ Huitzilíhuitl]]}}
 
 
[[Kategoria:Władcy Azteków]]
140 914

edycji