Chromosom X: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 8 bajtów ,  12 lat temu
m
robot dodaje: ro:Cromozomul X; zmiany kosmetyczne
(Uaktualnienie o informację na temat iRNA (artykuł z magazynu Nature - 08.2008))
m (robot dodaje: ro:Cromozomul X; zmiany kosmetyczne)
[[GrafikaPlik:Chromosome_X.svg|125px|thumb|right|Ludzki chromosom X]]
 
'''Chromosom X''' - u człowieka i innych ssaków [[chromosom płciowy]], którego obecność w dwóch kopiach w komórkach organizmu determinuje płeć żeńską. Faktyczną obecność "Chromosomu X" określa informacja zawarta w iRNA.
Ludzki chromosom X zbudowany jest ze 152 milionów [[para zasad|par zasad]]{{fakt}}. Na chromosomie X zidentyfikowano 1184 [[gen]]y{{fakt}}, wśród nich determinujące różne cechy osobnicze niezwiązane z płcią, np. widzenie [[barwa|barw]].
 
== Aberracje chromosomalne ==
W przypadku wystąpienia [[monosomia|monosomii]] chromosomu X urodzi się dziewczynka z [[Zespół Turnera|zespołem Turnera]]. Jest to jedyny przykład niebezwarunkowo letalnej monosomii chromosomu X u człowieka (chociaż 99% płodów z kariotypem <code>45,X</code> ulega poronieniu).
 
{{main|Zespół Klinefeltera}}
 
== Choroby genetyczne ==
Mutacje genów leżących na chromosomie X odpowiedzialne są za szereg chorób. Choroby takie ze względu na specyficzny sposób dziedziczenia określa się jako [[choroby sprzężone z płcią]]. Niektóre z nich to:
* [[zespół łamliwego chromosomu X]]
* [[dystrofia mięśniowa Duchenne'a|dystrofia mięśniowa Duchenne'a]]
* [[daltonizm]]
* [[niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej]]
* [[adrenoleukodystrofia]].
 
== Bibliografia ==
*{{Cytuj pismo|url=http://www.nature.com/nature/journal/v434/n7031/full/nature03440.html|autor=
Ross MT, Grafham DV, Coffey AJ, Scherer S, McLay K, Muzny D, Platzer M, Howell GR, Burrows C, Bird CP, Frankish A, Lovell FL, Howe KL, Ashurst JL, Fulton RS, Sudbrak R, Wen G, Jones MC, Hurles ME, Andrews TD, Scott CE, Searle S, Ramser J, Whittaker A, Deadman R, Carter NP, Hunt SE, Chen R, Cree A, Gunaratne P, Havlak P, Hodgson A, Metzker ML, Richards S, Scott G, Steffen D, Sodergren E, Wheeler DA, Worley KC, Ainscough R, Ambrose KD, Ansari-Lari MA, Aradhya S, Ashwell RI, Babbage AK, Bagguley CL, Ballabio A, Banerjee R, Barker GE, Barlow KF, Barrett IP, Bates KN, Beare DM, Beasley H, Beasley O, Beck A, Bethel G, Blechschmidt K, Brady N, Bray-Allen S, Bridgeman AM, Brown AJ, Brown MJ, Bonnin D, Bruford EA, Buhay C, Burch P, Burford D, Burgess J, Burrill W, Burton J, Bye JM, Carder C, Carrel L, Chako J, Chapman JC, Chavez D, Chen E, Chen G, Chen Y, Chen Z, Chinault C, Ciccodicola A, Clark SY, Clarke G, Clee CM, Clegg S, Clerc-Blankenburg K, Clifford K, Cobley V, Cole CG, Conquer JS, Corby N, Connor RE, David R, Davies J, Davis C, Davis J, Delgado O, Deshazo D, Dhami P, Ding Y, Dinh H, Dodsworth S, Draper H, Dugan-Rocha S, Dunham A, Dunn M, Durbin KJ, Dutta I, Eades T, Ellwood M, Emery-Cohen A, Errington H, Evans KL, Faulkner L, Francis F, Frankland J, Fraser AE, Galgoczy P, Gilbert J, Gill R, Glockner G, Gregory SG, Gribble S, Griffiths C, Grocock R, Gu Y, Gwilliam R, Hamilton C, Hart EA, Hawes A, Heath PD, Heitmann K, Hennig S, Hernandez J, Hinzmann B, Ho S, Hoffs M, Howden PJ, Huckle EJ, Hume J, Hunt PJ, Hunt AR, Isherwood J, Jacob L, Johnson D, Jones S, de Jong PJ, Joseph SS, Keenan S, Kelly S, Kershaw JK, Khan Z, Kioschis P, Klages S, Knights AJ, Kosiura A, Kovar-Smith C, Laird GK, Langford C, Lawlor S, Leversha M, Lewis L, Liu W, Lloyd C, Lloyd DM, Loulseged H, Loveland JE, Lovell JD, Lozado R, Lu J, Lyne R, Ma J, Maheshwari M, Matthews LH, McDowall J, McLaren S, McMurray A, Meidl P, Meitinger T, Milne S, Miner G, Mistry SL, Morgan M, Morris S, Muller I, Mullikin JC, Nguyen N, Nordsiek G, Nyakatura G, O'Dell CN, Okwuonu G, Palmer S, Pandian R, Parker D, Parrish J, Pasternak S, Patel D, Pearce AV, Pearson DM, Pelan SE, Perez L, Porter KM, Ramsey Y, Reichwald K, Rhodes S, Ridler KA, Schlessinger D, Schueler MG, Sehra HK, Shaw-Smith C, Shen H, Sheridan EM, Shownkeen R, Skuce CD, Smith ML, Sotheran EC, Steingruber HE, Steward CA, Storey R, Swann RM, Swarbreck D, Tabor PE, Taudien S, Taylor T, Teague B, Thomas K, Thorpe A, Timms K, Tracey A, Trevanion S, Tromans AC, d'Urso M, Verduzco D, Villasana D, Waldron L, Wall M, Wang Q, Warren J, Warry GL, Wei X, West A, Whitehead SL, Whiteley MN, Wilkinson JE, Willey DL, Williams G, Williams L, Williamson A, Williamson H, Wilming L, Woodmansey RL, Wray PW, Yen J, Zhang J, Zhou J, Zoghbi H, Zorilla S, Buck D, Reinhardt R, Poustka A, Rosenthal A, Lehrach H, Meindl A, Minx PJ, Hillier LW, Willard HF, Wilson RK, Waterston RH, Rice CM, Vaudin M, Coulson A, Nelson DL, Weinstock G, Sulston JE, Durbin R, Hubbard T, Gibbs RA, Beck S, Rogers J, Bentley DR|tytuł=The DNA sequence of the human X chromosome|czasopismo=[[Nature]]|oznaczenie= 434|strony=325-337}}
 
== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.gdb.org/hugo/chrX/ Chromosom X] na stronie [http://www.hugo-international.org/ Human Genome Organisation] {{lang|en}}
* [http://ghr.nlm.nih.gov/chromosome=X Chromosom X] na stronie [http://ghr.nlm.nih.gov/ Genetics Home Reference] {{lang|en}}
[[no:X-kromosom]]
[[pt:Cromossoma X (humano)]]
[[ro:Cromozomul X]]
[[sk:Chromozóm X]]
[[sr:X хромозом]]
2 934 239

edycji