Octavian Goga: Różnice pomiędzy wersjami

Dodany 1 bajt ,  10 lat temu
m
naprawa linków, zmiany kosmetyczne
m (dodanie daty do szablonu)
m (naprawa linków, zmiany kosmetyczne)
[[ImagePlik:Octavian Goga.jpg|thumb|right|Octavian Goga]]
'''Octavian Goga''' (ur. [[1 kwietnia]] [[1881]] [[Răşinari]] – zm. [[7 maja]] [[1938]] [[Ciucea]] k. Bukaresztu) - [[Rumunia|rumuński]] [[nacjonalizm|nacjonalistyczny]] polityk, poeta, twórca sztuk, dziennikarz i tłumacz. Członek Akademii Rumuńskiej.
 
== Życie ==
Urodził się w [[Răşinari]], niedaleko [[Sibiu]]. Naukę rozpoczął w 1892 r. w gimnazjum w [[Sibiu]], które ukończył w [[Braszów|Braszowie]] w 1900 r. Pierwsze próby z twórczości poetyckiej ukazały się w roku 1893 na łamach '''''Revista ilustratá''''' i '''''Familia'''''. Wydał je pod pseudonimem '''''Octavian''''' wierszem ''Nu-i fericire pe pāmînt '' (Nie ma szczęścia na ziemi).
 
Studiował na wydziale humanistycznym i filozoficznym w [[Bukareszt|Bukareszcie]] w latach 1900-1904.W tym okresie swoją twórczość przedstawiał na łamach pisma kulturalnego '''''Luceafărul'''''. Tam też opublikował swój pierwszy tom ''Poezje'' z 48 utworami. Od roku 1906 rozpoczął wydawać utwory na łamach czasopisma '''''Viaţa românească''''' . Dominowały tam wiersze o tematyce problematyki społecznej, co zaowocowało dobrymi recenzjami wśród krytyków i torowało drogę do jego przyszłej kariery politycznej.
 
Został aktywnym członkiem rumuńskiego ruchu emancypacyjnego w [[Transylwania|Transylwanii]] i jego grupy przewodniej [[Rumuńska Partia Narodowa|Rumuńskiej Partii Narodowej]] (PNR) w [[Austro-Węgry|Austro-Węgrzech]]. Jako jej działacz w roku 1907 wydawał gazetkę '''''Ţara noastră'''''. W roku 1910 poniósł porażkę w wyborach do parlamentu co spowodowało jego przeprowadzkę do Bukaresztu. Porażka ta natchnęł go do napisania przez niego komedii ''Domnul notar'' (Pan notariusz). W swojej działalności polityka działał o wyzwolenie narodowe i społeczne Rumunów siedmiogrodzkich. Odciął się od prohabsburskiej polityki przywódców partii narodowej i założył własne ugrupowanie z własnym organem prasowym '''''Tribuna'''''.
 
Przed [[I wojna światowa|I wojną światową]] w roku 1912 Goga został aresztowany przez władze węgierskie i osadzony w więzieniu w Seghedinie. Tam też powstały jego kolejne utwory.
[[Premierzy Rumunii|Premierem Rumunii]] Goga został [[28 grudnia]] [[1937]] roku i sprawował tę funkcję do [[10 lutego]] [[1938]]. Został powołany na to stanowisko przez króla [[Karol II Rumuński|Karola II]], który chciał umocnienia swojej pozycji i wprowadzenia dyktatury.
 
== Twórczość ==
* ''Nu-i fericire pe pāmînt '' (Nie ma szczęścia na ziemi) - 1898
* ''Casa noastră'' (Nasz dom) - 1903
* ''Din larg'' (Z oddali) - 1939 <small>(wydanie pośmiertne)</small>
 
=== Inne utwory ===
* ''Din larg'' ("Z wysokich mórz")
* ''Profetul'' ("Prorok")
* ''În mine câtodată'' ("W czasach beze mnie")
 
=== Bibliografia ===
{{Bibliografia start}}
* Halina Mirska-Lasota, ''Mały słownik pisarzy rumuńskich'', Wiedza Powszechna, Warszawa 1975
{{Bibliografia stop}}
 
{{Źródła|brak potwierdzeń bibliograficznych|data=2010-03}}
 
W czasie krótkiego pozostawania u steru rządów, znany przede wszystkim z powodu przyjęcia pierwszych [[antysemityzm|antysemickich]] ustaw. [[12 stycznia]] [[1938]] roku rząd Gogu pozbawił rumuńskich [[Żydzi (naród)|Żydów]] obywatelstwa. Goga sam miał poglądy antysemickie, co przygotowało podatny grunt na późniejszą działalność [[Żelazna Gwardia|Żelaznej Gwardii]]. Bojówki reżimu Gogi i Cuzy, o charakterze [[faszyzm|faszystowskim]] [[Lăncieri]] odpowiedzialne były za nasilenie przemocy względem Żydów.
 
Po rezygnacji z pełnionego stanowiska, Goga udał się do Transylwanii, gdzie [[5 maja]] [[1938]] roku miał [[udar]]. Zmarł dwa dni później. Jego ciało pochowano w pałacu w [[Bukareszt|Bukareszcie]], a sam [[Adolf Hitler]] przysłał kwiaty, aby udekorować jego grób{{fakt|data=2010-03}}.
=== Poezja ===
* ''Cíntă moartea'' (Śmierć śpiewa)
* ''Cărbunii'' ("Węgle")
 
=== Inne ===
Dodatkowo Goga znany jest jako tłumacz takich węgierskich twórców jak [[Sándor Petőfi]], [[Endre Ady]] czy [[Imre Madách]].
 
157 447

edycji