Otwórz menu główne

Stanisław Pardyak

polski nauczyciel, działacz niepodległościowy i turystyczny

Stanisław Pardyak (ur. 22 stycznia 1867, zm. 20 lipca 1926 na Hali Gąsienicowej) – polski filolog klasyczny, nauczyciel, działacz niepodległościowy i turystyczny, pisarz, inicjator powstania i pierwszy dyrektor Gimnazjum w Myślenicach.

Stanisław Pardyak
Data urodzenia 22 stycznia 1867
Data i miejsce śmierci 20 lipca 1926
Hala Gąsienicowa
Zawód, zajęcie nauczyciel, dyrektor gimnazjum

ŻyciorysEdytuj

Urodził się 22 stycznia[1] 1867[2]. Ukończył filologię klasyczną na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Biegle posługiwał się greką i łaciną, a z języków nowożytnych – niemieckim, francuskim i włoskim[2].

Był nauczycielem w Gimnazjum Św. Anny w Krakowie[2]. W latach 1907–1908 opublikował, wydane nakładem własnym, książki Nauka języka włoskiego oraz Z podróży po Grecyi I. Troja[3].

W 1908 był inicjatorem powstania, a następnie aż do śmierci pierwszym dyrektorem Gimnazjum w Myślenicach[4]. Szkoła zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej oraz decyzją cesarza Franciszka Józefa była szkołą męską z polskim jako językiem wykładowym[5]. Pardyak był zamiłowanym turystą i taternikiem toteż częścią programu szkoły były wycieczki szkolne w Beskidy, Tatry, do Krakowa czy Wieliczki, gdzie młodzież zapoznawał się z kulturą i historią[6]. Propagował turystykę również wśród elity miasteczka[6][7]. Zbigniew Lehman, długoletni prezes oddziału PTTK w Myślenicach sugeruje, że zasługą Pardyaka i innych myślenickich entuzjastów turystyki było nadanie i utrzymanie nazwy Myślenickich Turni – stacja przesiadkowa kolejki linowej na Kasprowy Wierch – wobec zakusów nadania tym wierchom nazwy „myśliwieckie”…[8].

W przededniu I wojny światowej był organizatorem szkoleń Drużyn Sokolich, dzięki czemu 250 myśleniczan i mieszkańców okolicznych miejscowości wymaszerowało w 1914 do Krakowa, gdzie zostało wcielonych do 4 Pułku Piechoty Legionów Polskich[9]. Był komisarzem Naczelnego Komitetu Narodowego w powiecie myślenickim[4] i nadporucznikiem obrony krajowej[10].

Zmarł 20 lipca 1926 podczas wycieczki na Halę Gąsienicową w Tatrach[7]. W „kronice wypadków” w jednej z krakowskich gazet informację o jego śmierci zatytułowano „Ofiara turyzmu!”[6]. Został pochowany na cmentarzu komunalnym w Myślenicach przy ul. Niepodległości[1].

UpamiętnienieEdytuj

W Myślenicach znajduje się ulica jego imienia (ul. Dyrektora Stanisława Pardyaka)[11].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Stanisław Pardyak. nekropole.info. [dostęp 2017-11-27].
  2. a b c Bo I LO to jedna rodzina.... dziennikpolski24.pl. [dostęp 2017-11-27].
  3. Pardyak, Stanisław. bn.org.pl. [dostęp 2017-11-27].
  4. a b Historia. myslenicki.pl. [dostęp 2017-11-27].
  5. I Liceum Ogólnokształcące im. T. Kościuszki w Myślenicach. kj.org.pl. [dostęp 2017-11-27].
  6. a b c Historia ruchu turystyczno-krajoznawczego. gazeta.myslenice.pl. [dostęp 2017-11-27].
  7. a b Historia oddziału PTTK. pttk.myslenice.pl. [dostęp 2017-11-27].
  8. Myślenicki akcent w Tatrach. pttk.myslenice.pl. [dostęp 2017-11-27].
  9. Historia Myślenic. myslenice.pl. [dostęp 2017-11-27].
  10. Stanisław Pardyak. almalo.edu.pl. [dostęp 2017-11-27].
  11. ul. Dyrektora Stanisława Pardyaka. google.pl. [dostęp 2017-11-27].